Вучоныя: вароны — стратэгі і геніі

• 23.03.2026, 10:25

Гэтыя птушкі зусім не нахлебнікі.

Вучоныя з Венскага ветэрынарнага ўніверсітэта і Інстытута паводзінаў жывёл імя Макса Планка правялі маштабнае даследаванне ў Елаўстоўнскім нацыянальным парку — унікальнай экасістэме, дзе з 1990-х гадоў зноў водзяцца ваўкі. Каб зразумець паводзіны птушак, спецыялісты абсталявалі GPS-трэкерамі 69 варон — беспрэцэдэнтная колькасць для падобных працаў. Паралельна адсочваліся перамяшчэнні 20 ваўкоў, піша «Вокруг света».

Вынікі аказаліся нечаканымі. За два з паловай гады назіранняў вучоныя амаль не зафіксавалі выпадкаў, калі вароны доўга ішлі за драпежнікамі. Гэта паставіла пад сумнеў усталелую тэорыю пра тое, што птушкі проста «ідуць па слядах» за ваўкамі ў чаканні здабычы.

Як высветлілася, вароны дзейнічаюць значна складаней. Яны валодаюць развітай прасторавой памяццю і фарміруюць у галаве свайго роду карту мясцовасці. Птушкі запамінаюць участкі, дзе паляванне ваўкоў найбольш паспяховае — напрыклад, адкрытыя даліны, дзе лягчэй дагнаць аленяў або бізонаў. Замест хаатычных пошукаў вароны здзяйсняюць мэтавыя пералёты, пераадольваючы да 155 кіламетраў у дзень і праводзячы ў паветры да шасці гадзін без прыпынку.

Такім чынам, яны не сочаць за ваўкамі напрамую, а «пралічваюць» іх паводзіны, рэгулярна правяраючы патэнцыйныя кропкі палявання. Часам, знаходзячыся паблізу, вароны могуць арыентавацца на вой або рух драпежнікаў, але ў маштабах усёй тэрыторыі вырашальную ролю адыгрываюць менавіта інтэлект і назапашаны досвед.

Паводле слоў даследчыкаў, гэтае адкрыццё кардынальна змяняе разуменне паводзінаў падальшчыкаў. Вароны дэманструюць узровень планавання і навігацыі, які раней прыпісвалі толькі найбольш развітым відам жывёл. Яны не прывязаныя да канкрэтнай зграі ваўкоў і гнутка выбіраюць стратэгію, абапіраючыся на памяць і аналіз навакольнага асяроддзя.

Даследаванне паказала: вароны — не проста спадарожнікі драпежнікаў, а самастойныя «аналітыкі ландшафту», здольныя пралічваць падзеі наперад.