Пуцін застрыяў паміж страхам і авантурай

• Вадзім Дзянісенка
• 23.03.2026, 16:47

Атака на краіны Балтыі — гэта хутчэй прапаганда, чым рэальны план.

У апошнія дні ва ўкраінскіх сацсетках і сацсетках расійскай палітэміграцыі з'явіўся шквал публікацый пра тое, што Пуцін рыхтуецца да нападу на адну з балтыйскіх краін. Давайце паспрабуем разабрацца, наколькі гэта ўвогуле рэалістычна?

Аргументы тых, хто гаворыць пра Нарвскую рэспубліку:

— Расія прыняла закон аб прымяненні арміі супраць краін, дзе арыштоўваюць расіян;

— НАТА памерла і нічога не зможа зрабіць;

— Расіі дастаткова ўзяць Нарву без Талінна, і гэта ўжо будзе сімвалізаваць смерць НАТА як такой;

— расіяне лічаць, што еўрапейцы праглынуць і не будуць абараняцца;

— ЗША завязлі ў Іране і не змогуць (не будуць) дапамагаць Еўропе;

— Кітай з'яўляецца саюзнікам Расіі і мае патрэбу ў смерці НАТА праз анексію часткі ЕС Расіяй.

Цяпер давайце паспрабуем зразумець, наколькі гэтыя аргументы рэалістычныя.

— пачаць трэба з таго, што закон аб прымяненні сілы супраць краін, якія арыштоўваюць расіян, з'яўляецца часткай гульні супраць арыштаў суднаў так званага ценявога флоту. Гэты закон павінен напалохаць балтыйскія краіны і не дапусціць спынення нафтавага транзіту;

— адказу на пытанне, што будуць рабіць еўрапейцы ў выпадку нападу на балтыйскую краіну, не існуе. Мы можам гаварыць выключна ў тэарэтычных мадэлях. Сітуацыя насамрэч 50 на 50, і Расія гэта таксама разумее;

— стварэнне расійскага плацдарма ў Нарве з наступнай вялай пазіцыйнай вайной не вырашае галоўнай задачы РФ — развалу ЕС як эканамічнага і патэнцыйна ваеннага гульца. Для вырашэння гэтай задачы патрэбная доўгая і значна больш шырокая вайна, чым проста акупацыя ўмоўнай Нарвы;

— больш за тое, напад на ўмоўную Эстонію таксама ставіць крыж на вяртанні расіян на рынкі ЕС;

— Кітай катэгарычна не зацікаўлены ў якой-небудзь вайне на тэрыторыі ЕС, таму што гэта рэальна будзе ўплываць на яго бізнес-інтарэсы.

Фактар Беларусі

У цяперашняй сітуацыі, калі ЗША пачалі гульню «атрымаць доступ, а затым кантроль над вытворчасцю калійных угнаенняў», Беларусі будзе надзвычай складана прадставіць тэрыторыю для разгортвання наступлення на Літву і Латвію. Гэта часткова змяншае ваенныя магчымасці Расіі.Вяртанне ў Еўропу ці вайна?

Сапраўды, цяпер у расіян ёсць унікальнае акно магчымасцяў для нападу на Балтыю. Але, паўтаруся, напад на Балтыю перакрэслівае любыя магчымасці для вяртання на рынкі Еўропы, што з'яўляецца адной з глабальных мэтаў Масквы (трэк Дзмітрыева — менавіта пра гэта).

Вайна ў Іране, калі яна працягнецца яшчэ пару месяцаў, прывядзе да рэальнага дэфіцыту нафты і газу. Расія ўжо пачала дзве інфармацыйныя кампаніі: а) істэрыка адносна нападу на балтыйскую краіну; б) Еўропа павінна вярнуцца да расійскага газу, таму што ён таннейшы (скасаванне санкцый). Гэтая логіка не прадугледжвае вайны. Вайна ў краінах Балтыі паставіць крыж на газавай логіцы.

Вайна як такая магчыма толькі ў кантэксце прароцтва, якое само па сабе збываецца. Іншымі словамі, яна магчымая толькі ў выпадку, калі расіяне настолькі ўпадуць у сваю прапагандысцкую істэрыку, што самі ў яе павераць.

Таксама мы павінны памятаць, што Крэмль жыве ў дзвюх прама супрацьлеглых логіках: развал ЕС і вяртанне на рынак ЕС як найбольш маржынальны рынак для Расіі. Гэтая дыхатамія можа правакаваць прама супрацьлеглыя дзеянні расіян.Чаму Расія не вядзе масіраваныя абстрэлы Украіны?

— адсутнасць масіраваных абстрэлаў у апошнія дні тлумачыцца перш за ўсё вайной у Іране. Расія рэзонна лічыць, што яшчэ некалькі тыдняў такой вайны вычарпаюць запасы СПА ў ЗША, і праз умоўны месяц мы апынёмся ў сітуацыі, калі не зможам адбіваць рэгулярныя масіраваныя паветраныя атакі расіян з-за недахопу сродкаў для СПА і ПРА;

— расіяне лічаць, што вайна ў Іране дазваляе ім доўгі час не весці перамоваў;

— цяпер расіяне, падаецца, будуць канцэнтравацца на Запарожжы як ключавой кропцы гэтага этапу вайны. Яны, як я разумею, лічаць, што менавіта Запарожжа з'яўляецца іх кропкай для пераходу на правы бераг. Гэта мала рэалістычна, але Пуцін цяпер у гэта верыць. Як і год таму ён верыў у летняе наступленне.

Выхадзячы з гэтай логікі, наступ на Эстонію або Латвію мала рэалістычны і залежыць выключна ад эмацыйных, а не лагічных пажаданняў Уладзіміра Пуціна.

Вадзім Дзянісенка, Facebook