Пуцін забараніў мільярдэрам «праядаць» звышдаходы ад вайны ў Іране
- 26.03.2026, 22:09
Раней дыкатар РФ прапанаваў алігархам добраахвотна скінуцца на вайну ва Украіне.
Буйному бізнесу не варта паддавацца спакусе «праядаць» дадатковыя экспартныя даходы, што ўзніклі ў выніку росту цэн на сыравіну. Пра гэта заявіў Уладзімір Пуцін у чацвер на з’ездзе Расійскага саюза прамыслоўцаў і прадпрымальнікаў — найбуйнейшага ў краіне бізнес-аб’яднання з мільярдэрамі са спісу Forbes у складзе праўлення.
«Зараз, калі растуць каціроўкі нашага традыцыйнага экспарту, але і рынкі „ліхаманіць“, можа з’явіцца спакуса скарыстацца сітуацыяй, атрымаць кан’юнктурныя даходы і, як гэта кажуць, іх „праядаць“, накіраваць на дывідэнды або, што ўжо тычыцца дзяржавы, раздзьмуць бюджэтныя выдаткі, бюджэтныя траты», — сказаў Пуцін.
Ён дадаў, што «трэба захоўваць разважлівасць» і праяўляць «умераны кансерватызм» як у карпаратыўных, так і ў дзяржаўных фінансах.
Вайна ў Іране, што ўзняла цэны на нафту, прынесла Расіі рэкордную сыравінную выручку з красавіка 2022 года: мінулага тыдня на нафтавым экспарце эканоміка зарабіла $2,458 млрд — на 120% больш, чым на тыдні да пачатку амерыканска-ізраільскіх удараў.
У ўрадзе не выключаюць увядзення падатку на звышпрыбытак (windfall tax) у шэрагу галін, паведаміў, выступаючы ў Дзярждуме ў чацвер, кіраўнік Мінэканомразвіцця Максім Рэшэтнікаў. «Бо па шэрагу пазіцый, напэўна, цяпер цэны знаходзяцца на ўзроўнях, пра якія мала хто меркаваў, ці ўвогуле могуць яны там такімі быць, — сказаў ён. — Нам трэба ўсё гэта суаднесці яшчэ з інвестыцыйным цыклам у гэтых галінах, каб і распачатыя праекты таксама не паставіць пад пагрозу. Таму мы тут гатовыя да дыялогу» (цытаты паводле «Інтэрфакса»).
Расійскія ўлады ўжо ўводзілі падатак на звышпрыбытак у 2023 годзе — пасля таго, як цэны на сыравінныя тавары ўзляцелі з-за пачатку вайны ва Украіне. Тады горназдабыўныя кампаніі і металургі заплацілі ў суме каля 300 млрд рублёў, а нафтагазавыя карпарацыі і вугальная галіна атрымалі вызваленне ад windfall tax.
Акрамя нафты і газу, Расія можа зарабіць на ўгнаеннях, указвае Андрэй Сізоў, гендырэктар «Совэкону». Расійскія вытворцы кантралююць 23% сусветных паставак аміячных угнаенняў, 14% глабальнага рынку карбаміду, а таксама амаль 40% рынку калію разам з Беларуссю. Цэны на карбамід з-за іранскага крызісу, напрыклад, падскочылі на 44%, да $670 за тону, піша Financial Times.
«Расія з’яўляецца адным з галоўных бенефіцыяраў [вайны] як буйны вытворца сыравінных тавараў, але так ужо склалася — гэта датычыцца не толькі нафты і газу, але і ўгнаенняў, — зазначае Сізоў. — Па меры прасоўвання ўніз па ланцужку паставак сельскагаспадарчай прадукцыі цэны на яе таксама растуць, а ў Расіі даволі вялікія запасы».