Начны гаршок для Лукашэнкі

• Віталь Партнікоў
• 27.03.2026, 11:05

Дзіўны падарунак раскрыў праўду пра дыктатара.

Візіт Аляксандра Лукашэнкі ў Паўночную Карэю завяршыўся дзіўным, але паказальным эпізодам: лідар КНДР Кім Чэн Ын падарыў беларускаму дыктатару нешта сярэдняе паміж начным гаршком і урнай для праху з выявай самога Лукашэнкі ў вайсковай форме. Гэты эксцэнтрычны падарунак, разам з аўтаматам ад Лукашэнкі для Кіма Чэн Ына, стаў свайго роду кульмінацыяй паездкі, якая выглядае адначасова і недарэчнай, і вельмі красамоўнай.

Навошта Лукашэнка паляцеў у Пхеньян

Разгледзець сэнс гэтага візіту няпроста. Паўночную Карэю амаль ніколі не наведваюць высокапастаўленыя чыноўнікі з іншых краін, за рэдкімі выключэннямі кшталту Уладзіміра Пуціна. Магчыма, менавіта Пуцін і папрасіў Лукашэнку з'ездзіць у Пхеньян — як свайго роду «дзякуй» Кіму Чэн Ыну за ваенныя пастаўкі і ўдзел паўночнакарэйскіх вайскоўцаў у вайне Расіі супраць Украіны.

Яшчэ адзін матыў — асабістыя амбіцыі Лукашэнкі. Яму хочацца дэманстраваць «шырокія міжнародныя сувязі»: вось ён і сустракаецца з амерыканскімі прадстаўнікамі, і нібыта мае запрашэнне ад Дональда Трампа у Мар-а-Лага, і адначасова можа паляцець да лідара яшчэ адной ядзернай дзяржавы. У сваіх фантазіях Лукашэнка мог бы бачыць сябе пасярэднікам паміж Трампам і Кімам Чэн Ынам, які дакладвае амерыканскаму прэзідэнту пра гатоўнасць Пхеньяна да дыялогу.

Акрамя таго, для яго важна проста адчуць сябе «сапраўдным прэзідэнтам», які здзяйсняе замежныя візіты і сустракаецца з іншымі кіраўнікамі дзяржаў. На практыцы ж яго міжнародная прастора звузілася настолькі, што з высокапастаўленых візаві ў яго фактычна засталіся Пуцін і Кім Чэн Ын.

Замест Сеула — Пхеньян

Той факт, што цяпер Лукашэнку застаецца ездзіць хіба што ў КНДР, — яскравая ілюстрацыя дэградацыі яго знешнепалітычных магчымасцяў. Калісьці ён мог разлічваць на візіт у Паўднёвую Карэю, развіццё эканамічных адносін з Сеулам, адкрыццё там беларускай амбасады. Затое ў Паўночнай Карэі беларускай амбасады як не было, так і няма, а амбасада КНДР у Мінску фактычна не падае прыкмет жыцця.

Да апошняга часу паміж Мінскам і Пхеньянам практычна не існавала ніякіх колькі-небудзь адчувальных адносін. Гэта робіць цяперашнюю паездку яшчэ больш паказальнай: яна выглядае не лагічным працягам рэальнага супрацоўніцтва, а хутчэй палітычным жэстам з прапагандысцкім падтэкстам.

Ваенна-прамысловая цікавасць і «геапалітыка на траіх»

Асобны матыў для Лукашэнкі — ваенна-прамысловы комплекс. Ён бачыць, як ахвотна Пуцін прымае паўночнакарэйскія пастаўкі, і цалкам можа імкнуцца далучыцца да гэтага ланцуга, прапанаваць фармат супрацоўніцтва «ўтрох» паміж Беларуссю, Расіяй і КНДР. У Мінску ўжо раней гучалі ідэі пра сумесныя ініцыятывы з Паўночнай Карэяй, Пакістанам і іншымі краінамі так званага «глабальнага Поўдня».

Тады МЗС КНДР публічна абвяргаў гатоўнасць удзельнічаць у такіх праектах, але сітуацыя магла змяніцца. Кім Чэн Ын таксама знаходзіцца ў няпростым становішчы: з аднаго боку, яго рэжым апраўдвае наяўнасць ядзернай зброі, з другога — яго не ўспрымаюць як паўнавартаснага лідара ў сусветнай палітыцы.

Часы, калі ён сустракаўся з Трампам і раздуваўся ад уласнай значнасці, даўно мінулі. Трампу цяпер відавочна не да КНДР: ён загруз у блізкаўсходняй тэматыцы і спрабуе выбудаваць курс у дачыненні да Пуціна на фоне вайны супраць Украіны. Каб зноў трапіць у поле зроку Вашынгтона, Кім Чэн Ын мог бы ўчыніць новую эскалацыю, але гэта рызыкоўна. Таму яму застаецца імітаваць міжнародную актыўнасць праз сустрэчы з такімі фігурамі, як Лукашэнка.

Рэальнай эканомікі няма

Нягледзячы на ўвесь шум вакол візіту, рэальнай эканамічнай асновы ў гэтых адносінах няма. Таваразварот паміж Беларуссю і КНДР не дацягвае нават да аднаго мільёна долараў, што для дзвюх дзяржаў з'яўляецца мізэрнай велічынёй. Таму галоўным вынікам сустрэчы стала не падпісанне маштабных пагадненняў, а абмен сімвалічнымі падарункамі, якія імгненна сталі мемамі.

Менавіта падораная «ваза-урна-гаршок» з партрэтам Лукашэнкі і аўтамат ад Лукашэнкі для Кіма — тое, што запомняць аглядальнікі і аўдыторыя. І яшчэ доўга ўсе будуць спрачацца, як менавіта Лукашэнка збіраецца выкарыстоўваць гэты дзіўны сувенір з Пхеньяна.

Навошта Лукашэнку «начны гаршок»

Іронія сітуацыі відавочная. Тэарэтычна Лукашэнка мог бы выкарыстоўваць падораны «сасуд з малюскаў» як начны гаршок падчас наступных паездак, калі такія наогул яшчэ будуць, бо спіс краін, гатовых яго прымаць, вельмі абмежаваны. Але ў Маскву са сваім гаршком не паедзеш — нават для цяперашняй расійска-беларускай блізкасці гэта выглядала б надта карэкатурна.

Трымаць гэты прадмет як урну для праху таксама сумнеўна: Лукашэнка відавочна не ўяўляе сабе будучыню ў крэматорыі, ён хутчэй марыць пра ўласны маўзалей у цэнтры Мінска. Затое Кім Чэн Ын, падаецца, значна лепш разумее, як «пагуляць» з падораным аўтаматам і што рабіць з прадуктамі, прывезенымі з Мінска. Сам Лукашэнка нават папярэдзіў паўночнакарэйскага лідара, што ўсе далікатэсы і закускі трэба з'есці за дзве тыдні, а вось да патронаў для аўтамата гэта заўвага, вядома, не адносіцца.

Віталь Партнікоў, youtube.com