У Расіі пачынаецца крызіс вытворчасці бензіну
- 28.03.2026, 15:59
З-за удараў Украіны па балтыйскіх партах.
Спыненне экспартнай перавалкі нафтапрадуктаў праз балтыйскі порт Усць-Луга 25 сакавіка пасля атакі беспілотных лятальных апаратаў (БПЛА) можа прымусіць буйныя НПЗ у еўрапейскай частцы РФ знізіць перапрацоўку з-за складанасцяў з вывазам прадукцыі, паведамляе Reuters са спасылкай на ўдзельнікаў рынку (пераклад — The Moscow Times).
Паводле іх даных, у выніку ўдару БПЛА на тэрмінале ў Усці-Лузе была пашкоджана чыгуначная эстакада для зліву нафтапрадуктаў з цыстэрнаў, і тэрмінал «Усць-Луга Ойл» у сераду спыніў прыём аб'ёмаў, што паступаюць у тым ліку з НПЗ «Киришинефтеоргсинтез» (Кінеф), «Ярославнефтеоргсинтез» (ЯНОС), Маскоўскага і Рязанскага заводаў. Раней, 22 сакавіка, удару беспілотнікаў падвергнуўся суседні порт Прыморск.
«Прыморск з панядзелка не прымае дызпаліва, Усць-Луга — з серады спыніла прыём бензіну і мазуту. Праз некалькі дзён давядзецца знізіць перапрацоўку да мінімуму, а далей — аж да спынення», — расказаў крыніца Reuters на адным з НПЗ у еўрапейскай частцы РФ.
Тэрмінал у Усці-Лузе — адзін з асноўных у РФ вузлоў для экспартнай перавалкі паліва прапускной здольнасцю 30 мільёнаў тон у год, у тым ліку цёмных нафтапрадуктаў — 19 мільёнаў тон. Фактычная пастаўка мазуту за 2025 год на тэрмінал склала каля 18 мільёнаў тон, з якіх звыш 14 мільёнаў тон прыпадае на вышэйназваныя НПЗ, паводле ацэнак трэйдараў.
Паводле іх даных, пашкоджанне экспартнай інфраструктуры на Балтыцы, што перашкаджае вывазу мазуту, з'яўляецца найбольшай праблемай для расійскіх НПЗ. «Бензін і дызпаліва яшчэ неяк можам дадаткова размеркаваць па ўнутраным рынку, але мазут — велізарная праблема», — адзначыў адзін з крыніц у галіне.
Крыніцы кажуць, што НПЗ, якія пастаўляюць паліва на экспарт праз Усць-Лугу, тэрмінова ўзяліся за пошук альтэрнатыўных напрамкаў вывазу цёмных нафтапрадуктаў, а таксама пачалі аптымізаваць схему перапрацоўкі або зніжаць загрузку.
Сумарная перапрацоўка нафты на Кінефе, ЯНОСе, Маскоўскім НПЗ і Рязанскай НПК, паводле даных трэйдараў, складае каля 55 мільёнаў тон.
Мазут, вытворчасць якога на пералічаных НПЗ складае ад 18% да 35% аб'ёму перапрацоўваемай нафты, не карыстаецца попытам унутры РФ, таму заводам даводзіцца яго экспартаваць, у той час як аўтабензін амаль поўнасцю спажываецца ўнутраным рынкам, дызпаліва — каля дзвюх трацін.
Для НПЗ нявываз мазуту пагражае спыненнем работы, пры гэтым калі знізіць яго выпуск за кошт змяншэння перапрацоўкі, то прапарцыйна ўпадзе выпуск аўтабензіну, што непажадана ў перыяд сезоннага росту попыту на прадукт, адзначаюць крыніцы.
Яны паведамілі, што цяпер НПЗ разглядаюць комплекс антыкрызісных мер, каб справіцца з патокам мазуту.
«У гэтай сітуацыі мазут — запіраючы прадукт. Лічым, як змяніць выхад цёмных (нафтапрадуктаў) да мінімуму. Максімальна накіруем у бітум, у бункернае паліва, на ТЭЦ. Глядзім іншыя парты, куды можна хутка перанакіраваць цёмныя. Давядзецца паніжаць перапрацоўку і да мяжы загружаць другасныя (магутнасці)», — паведаміў крыніца на НПЗ.
Тэрміны аднаўлення прыёму нафтапрадуктаў на тэрмінале ў Усці-Лузе пакуль невядомыя.
Пры гэтым адзін з пастаўшчыкоў мазуту ў порт — НПЗ Кінеф — сам пацярпеў ад атакі БПЛА 26 сакавіка і можа скараціць перапрацоўку на пэўны час, што часткова згладзіць дэфіцыт прапускных магутнасцяў для перавалкі мазуту.
Аднак, паводле ацэнкі крыніцы, хутка перанакіраваць аб'ёмы мазуту ў іншыя парты ўсё адно будзе няпроста: тэрміналаў, супастаўных па магутнасці з Усць-Лугай, на паўночным захадзе няма, а пастаўкі ў аддаленыя парты павялічваюць тэрміны абарачальнасці цыстэрнаў — спатрэбіцца дадатковы парк вагонаў і прапускная здольнасць чыгункі.
Тэрмінал «Усць-Луга Ойл» мае чатыры двухбаковыя чыгуначныя эстакады, тры з якіх прызначаны для зліву мазуту і вакуумнага газойлю. Эстакады здольныя забяспечваць адначасовую разгрузку 526 вагонаў-цыстэрнаў. Рэзервуарны парк тэрмінала разлічаны на захоўванне 960 тысяч кубаметраў нафтапрадуктаў. Для перавалкі паліва на танкеры з дэдвейтам да 300 тысяч тон пабудаваныя тры прычалы.