Андрэй Саннікаў: Лукашэнку чакае толькі адзін канец
- 4.03.2026, 17:15
Дыктатар даўно пераступіў чырвоную лінію.
Як удары ЗША і Ізраіля па рэжыме аяталаў паўплываюць на Лукашэнку? Ці можа ўспыхнуць вялікая вайна на Блізкім Усходзе? Што кажуць іранскія апазіцыянеры пра аперацыю супраць уладаў у Тэгеране?
Пра гэта і не толькі сайт Charter97.org пагаварыў з лідарам грамадзянскай кампаніі «Еўрапейская Беларусь» Андрэем Саннікавым.
— Як вы ў цэлым ацэньваеце аперацыю ЗША і Ізраіля і рэакцыю на яе ў свеце?
— Відаць, варта ўспомніць, што было прычынай ужывання сілы.
Прыход да ўлады ў Іране рэжыму аяталаў адбыўся ў самы пераддзень вялікіх сусветных узрушэнняў, развалу Савецкага Саюза і вызвалення краін Усходняй Еўропы ад сваіх акупацыйных рэжымаў. Пасля гэтага Захад паверыў у «канец гісторыі» і зрабіў сваім прыярытэтам бізнес-адносіны з новымі незалежнымі дзяржавамі. Гэтыя адносіны далёка не заўсёды развіваліся ў межах закона. Карупцыя — рэч спакуслівая, вось многія і аддавалі перавагу заплюшчваць вочы на парушэнні правоў чалавека ў нашым рэгіёне, ды і ўвогуле ў свеце. Каштоўнасці дэмакратычнага свету актыўна размываліся пры дапамозе самога дэмакратычнага свету.
«Клуб дыктатараў» пашыраўся, парушэнне міжнароднага права стала звыклай з'явай. Дыктатары актыўна заняліся вырабам зброі масавага знішчэння, а заадно — забойствамі палітычных апанентаў і расстрэламі мірных акцый пратэсту.
Захад упусціў магчымасць дапамагаць мірнаму пераходу дыктатарскіх краін да дэмакратычных форм кіравання і сёння сутыкаецца з неабходнасцю ўжываць сілу, каб ліквідаваць рэальную пагрозу прымянення ядзернай, хімічнай, біялагічнай зброі.
Гэта і з'яўляецца мэтай аперацыі ЗША і Ізраіля супраць аяталаў. Гэтая аперацыя нават спазнілася, яна магла б пачацца, як толькі стала вядома пра масавыя забойствы пратэстоўцаў у Іране, якія выступалі супраць аяталаў. Рэакцыя ў свеце на яе была даволі прадказальнай: стрыманая падтрымка заходніх краін і напалоханае шыпенне дыктатур.
— Наколькі вялікая верагоднасць таго, што канфлікт перарасце ў вялікую вайну?
— Верагоднасць нямалая, гэта Блізкі Усход. Там і без ваенных дзеянняў пераплецена вялізная колькасць адкрытых і схаваных канфліктаў. Там прысутнічаюць інтарэсы не толькі ЗША і Ізраіля, але і Расіі, і Кітая. Таму сітуацыя застаецца вельмі выбуханебяспечнай у глабальным маштабе.
Аднак ужо сёння можна сказаць, што Расія і тут атрымала адчувальны ўдар па сваім эга, паколькі яе сістэмы СПА не спрацавалі, а Пуцін чарговы раз «святкуе баязлівасць» пасля гібелі сваіх блізкіх сяброў у Іране. Дык што наўрад ці яны палезуць у гэты канфлікт.
Лепшым варыянтам была б, вядома, дапамога іранцам у звяржэнні дыктатуры і ажыццяўленні дэмакратычных пераўтварэнняў, што дазволіла б усталяваць стабільнасць у рэгіёне, але пакуль пра гэта гаварыць рана.
— Вы з'яўляецеся амбудсмэнам Сусветнага Кангрэса Свабоды, куды ўваходзяць іранскія дысідэнты. Што яны кажуць пра сітуацыю ў Іране пасля ліквідацыі Хаменеі?
— Іранцы, безумоўна, не проста рады, а шчаслівыя. Адна з вядомых іранскіх апазіцыйных актывістак, Масіх Алінежад, не змагла стрымаць эмоцыі і выбегла на вуліцы Нью-Ёрка, дзе яна жыве, з воклічамі «Хаменеі мёртвы!». Выпадковыя мінакі кідаліся да яе абдымацца. Яе можна зразумець, аяталы тройчы падсылалі да яе найманых забойцаў.
Нашы іранскія калегі па Кангрэсе падзяляюць яе пачуцці. Мы на сувязі штодня, сочым за сітуацыяй, робім заявы і звяртаемся да палітычных і грамадскіх лідараў у свеце, прыцягваючы іх увагу да неабходнасці салідарнасці з народам Ірана. Дарэчы, іранцы былі вельмі ўражаныя сумеснымі акцыямі пратэсту, якія «Еўрапейская Беларусь» правяла ў Вільні.
— Што ліквідацыя Хаменеі азначае для Лукашэнкі і іншых дыктатараў?
— Хаменеі, а да гэтага Мадура, — гэта сігналы ўсім узурпатарам, моцнае папярэджанне пра тое, што за злачынствамі непазбежна ідзе пакаранне, і што тэхнічна ЗША сёння здольныя адсочваць дыктатараў дзе заўгодна, як бы глыбока ў зямлю яны ні закапваліся.
Лукашэнка, як і Мадура, як і аяталы, ужо даўно пераступіў чырвоную лінію, учыніўшы палітычныя забойствы, а з 2020 года яго рэжым стаў серыйным забойцам і арганізатарам жудасных лагераў катаванняў для палітычных апанентаў. Дык што ён сам піша свой лёс, і пакуль у гэтых напісаннях яго чакае толькі адзін канец.