Псіхіятр расказаў, у чым сакрэт жыццёўстойлівасці

• 4.03.2026, 18:19

З пераменамі трэба ўзаемадзейнічаць, а не супраціўляцца ім.

Псіхіятры і даследчыкі адзначаюць, што ўстойлівасць — гэта не прыроджаная рыса, а дынамічны працэс, які фармуецца праз падтрымку асяроддзя, стасункі і ўменне прыняць нестабільнасць як натуральную частку жыцця. Паводле слоў гуманітарнай псіхіятркі С’юзан Сонг, здольнасць супрацьстаяць цяжкасцям узмацняецца, калі чалавек вучыцца ўзаемадзейнічаць з пераменамі, а не супраціўляцца ім, піша Psychology Today (пераклад — сайт Charter97.org).

Сучасныя даследаванні паказваюць, што імкненне да поўнай стабільнасці робіць людзей менш падрыхтаванымі да жыццёвых узрушэнняў. Непрыемнасці рана ці позна закрануць кожнага, і прыняцце гэтага факту дапамагае лягчэй пражываць перыяды няпэўнасці. Эксперты падкрэсліваюць: устойлівасць праяўляецца ва ўменні адаптавацца, а не ў спробах утрымаць нязменнасць.

Тыя, хто паспяхова праходзіць праз крызісы, часта выкарыстоўваюць тры ключавыя рэсурсы: асабісты наратыў, рытуалы і ўсведамленне сэнсу. Асабісты наратыў дапамагае патлумачыць тое, што адбываецца, і надаць яму форму, а рытуалы ствараюць эмацыйную апору — хай гэта будуць маленькія жэсты, што змяншаюць трывогу, або традыцыі, якія дапамагаюць перажыць страту.

У многіх культурах устойлівасць грунтуецца не на індывідуалізме, а на сувязі з іншымі. Падтрымка, пачуццё прыналежнасці і магчымасць дзяліцца эмоцыямі аказваюцца важнейшымі за імкненне «трымацца самастойна».

Спецыялісты падкрэсліваюць, што нестабільнасць непазбежная, але менавіта яна дазваляе чалавеку развівацца. І чым раней мы перастаём успрымаць яе як пагрозу, тым лягчэй знаходзім унутраную раўнавагу ў моманты перамен.