Ці можна сядзець, закінуўшы нагу на нагу
- 11.04.2026, 11:43
Ідэя пра «правільную» паставу пры сядзенні ў значнай ступені сфармавалася са старых уяўленняў.
Звычка сядзець, закінуўшы нагу на нагу, даўно лічыцца шкоднай — ёй прыпісваюць болі ў спіне, праблемы з суставамі і нават варыкоз. Аднак сучасныя даследаванні паказваюць, што для большасці людзей гэта не небяспечна. Пра гэта паведамляе партал The Conversation.
Як адзначаюць вучоныя, няма пераканаўчых доказаў таго, што такая поза пашкоджвае пазваночнік, «зношвае» тазасцёгнавыя або каленныя суставы ці прыводзіць да варыкознага пашырэння вен. Куды важней не сама поза, а працяглае знаходжанне ў адным становішчы.
Ідэя пра «правільную» паставу пры сядзенні ў значнай ступені сфармавалася са старых уяўленняў пра дысцыпліну і паставу. З цягам часу сацыяльныя нормы сталі ўспрымацца як медыцынскія рэкамендацыі.
Пры гэтым адчуванне дыскамфорту, якое можа ўзнікаць пры працяглым сядзенні са скрыжаванымі нагамі, не азначае пашкоджання. Гэта толькі сігнал, што пара змяніць становішча.
Даследаванні не выявілі адзінай «ідэальнай» позы для сядзення, якая б абараняла спіну. Наадварот, пазваночнік здольны адаптавацца да розных становішчаў. Асноўны фактар рызыкі — нерухомасць, незалежна ад таго, ці сядзіць чалавек роўна, гарбіцца або скрыжоўвае ногі.
Аналагічная сітуацыя і з суставамі. Калені і сцягны штодня адчуваюць значна большыя нагрузкі пры хадзе, бегу або пад’ёме па лесвіцы. Кароткачасовае змяненне кута ў суставах пры сядзенні не звязана з развіццём артрыту або іншых пашкоджанняў.
Не пацвярджаецца і распаўсюджанае меркаванне пра сувязь гэтай позы з варыкозам. Хвароба развіваецца праз парушэнне працы клапанаў вен, а яе рызыка звязаная з узростам, спадчыннасцю, цяжарнасцю, залішняй вагой і працяглым стаяннем. Скрыжоўванне ног можа часова ўплываць на крывацёк, але не выклікае захворванне.
У некаторых выпадках лекары сапраўды могуць раіць пазбягаць гэтай позы — напрыклад, пасля аперацый на тазасцёгнавым суставе або пры лакальным болі. Аднак гэта часовыя і індывідуальныя абмежаванні, а не ўніверсальнае правіла.
На думку спецыялістаў, ключавое значэнне мае разнастайнасць рухаў.
Самай «здаровай» позай лічыцца тая, у якой чалавек не праводзіць занадта шмат часу. Рэгулярная змена становішча, перапынкі на рух і ўмераная фізічная актыўнасць значна важнейшыя, чым спробы пастаянна сядзець «ідэальна».