Беларуска сышла з ІТ і стварыла сваё «Міністэрства ўтульнасці»
- 12.04.2026, 13:04
Дзяўчына страціла ў даходах, але стала шчаслівай.
Акаўнт Тоні ў Instagram называецца «Міністэрства ўтульнасці». І калі прыязджаеш да яе ў госці, адразу разумееш чаму. У доме, які знаходзіцца ў вёсцы за 35 км ад Мінска, паўсюль вырабы ручной працы, расліны і цікаўныя дэталі. Ля вялікага панарамнага акна спіць кот Зяблік, а на падлозе ляжаць даматканыя дываны. І зрабіла іх сама гаспадыня. Дзяўчына асвоіла ткацтва некалькі гадоў таму і так закахалася ў гэта рамяство, што нават кінула дзеля яго высокааплатную працу, піша Onliner.
Ці можна стаць шчаслівей, калі сысці з «ІТ» у рамесніцтва, і ў чым сакрэт хюгге па-беларуску?
Дом «два ў адным»
На вуліцы ветрана і дажджліва, у такое надвор'е хочацца хутчэй схавацца пад дах. Тоня выходзіць нам насустрач, да яе адразу падбягае плямістая котка.
— Гэта ваша?
— Я кармлю яе, але ўвогуле яна не хатняя, хаваецца ў катэльні. Сябар нават зрабіў там спецыяльны ўваход для яе і яшчэ аднаго вулічнага ката. І слова «катэльня» загучала па-новаму, — усміхаецца дзяўчына.
Тоня жыве ў блакіраваным доме на дзве сям’і: адна частка належыць ёй, другая — яе сябру Тарасу.
— Яксьці мы разам сплаўляліся на байдарках, і я падзялілася сваімі планамі пра пераезд за горад. Тарас сказаў, што таксама даўно пра гэта думае. У той час я ўжо актыўна шукала ўчасткі і нават з’ездзіла на аўкцыён, але прайграла яго. І тут мне патэлефанаваў сябар сям’і і сказаў, што ў ягонай вёсцы ёсць добрае месца. Варыянт аказаўся сапраўды вельмі спакуслівым. Але для мяне адной зямлі было зашмат, а цана — завышанай. Таму я прапанавала Тарасу ўзяць участак на дваіх. Ён пагадзіўся, і мы пачалі будоўлю.
Чаму не пабудавалі два асобныя дамы? На адным участку гэта зрабіць нельга, гэта незаконна. А ўвогуле дзяўчына бачыць шмат плюсаў у такім суседстве.
— У нас адна катэльня на дваіх, агульныя камунікацыі — гэта выгадна. Ну і ў цэлым жыць побач з сябрам весялей. Ды і заўсёды ёсць да каго звярнуцца па дапамогу, калі што.
З асноўнай часткай работ яны ўпараліся за тры гады, але рамонт і апгрейд прасторы працягваюцца.
— Вельмі шмат чаго рабілі самі, у тым ліку праект будынка. Праўда, потым усё яшчэ архітэктар пералічваў, змяняў нейкія параметры, каб яно не завалілася. (Смяецца.) У сваёй частцы дома я фарбавала сцены, прыбірала плінтусы, выкладала плітку ў кладоўцы, змайстравала агароджы на другім паверсе, нешта з мэблі. Я ўвогуле люблю працаваць рукамі і бачыць вынік сваіх дзеянняў.
«Я не бачыла вынікаў сваёй творчасці, і гэта пачало мяне прыгнятаць»
Менавіта любоў да ручной творчасці і прывяла дзяўчыну ў ткацтва. Але давайце пра ўсё па парадку.
Па прафесіі Тоня — графічны дызайнер. Больш за 10 гадоў яна паспяхова супрацоўнічала з рознымі ІТ-кампаніямі, распрацоўвала для іх лагатыпы, прэзентацыі,айдэнтыку і інш. За гэта атрымлівала добрыя грошы. Апошнім часам яе зарплата была каля €3000. Сваю працу дзяўчына ў цэлым любіла, а даход ад яе дазволіў назбіраць на ўчастак і пабудаваць дом. І, здавалася б, чаго яшчэ хацець? Але ў пэўны момант у Антоніны здарылася сур’ёзнае выгаранне.
— Я не бачыла вынікаў сваёй творчасці, не магла да іх дакрануцца. Усё, што я стварала як графічны дызайнер, існавала толькі ў віртуальным свеце. І мяне гэта пачало прыгнятаць. Увогуле я з ранняга дзяцінства займалася рознай рукадзеллем: у чатыры гады мама аддала мяне ў гурток па маляванні, дзе мы таксама ляпілі з гліны, выразалі вытынанкі, асвойвалі гравюру і батік. Бабуля навучыла мяне вязаць. І гэта заўсёды было са мной — паралельна з асноўнай працай я пастаянна нешта майстравала з розных матэрыялаў.
Аднойчы дзяўчына гуляла па парку гісторыі «Сула» і зайшла ў дом ткацтва. Тое, што яна там убачыла, было для яе абсалютна незразумелым, але вельмі цікавым. Захацелася паспрабаваць сябе ў гэтым рамястве.
— Я спытала ў мясцовай ткачыхі Алены, дзе ў Мінску можна навучыцца ткацтву. Яна распавяла, што ў нас ёсць тэкстыльная майстэрня «Ярна», і дала кантакт яе кіраўніцы Наталлі Ярмолінскай. Не доўга думаючы, я пайшла туды на заняткі. Працягваю ездзіць у студыю дагэтуль, але ўжо радзей, бо дома з’явіўся ўласны ткацкі станок.
«Мая дваюрадная бабуля была прафесійнай ткачыхай»
Калі бацька Тоні даведаўся пра новае захапленне дачкі, то ўспомніў, што ў ягонай роднай вёсцы ў Гродзенскай вобласці ёсць тое, што ёй можа вельмі спатрэбіцца. На гарышчы дома сваёй дваюраднай сястры мужчына знайшоў разабраныя кросны. Калісьці кросны належалі жонцы яго дзядзькі, якая была прафесійнай вясковай ткачыхай.
— У вёсках звычайна як: улетку людзі працавалі ў палях, а зімой рукадзельнічалі. Але былі майстры, якія цэлы год займаліся рамяством — напрыклад, ткацтвам — і рабілі гэта на высокім узроўні. Ад іншай працы іх вызвалялі, бо яны ткалі не толькі для сваёй сям’і, але і на заказ. Мая дваюрадная бабуля была якраз такой ткачыхай — умела заправіць розныя ўзоры і дапамагала гэта рабіць іншым.
Тут сама Тоня сядае за станок, каб прадэманстраваць нам працэс. Правядзенне ўтка, прыбіванне нітак, націск на педалі — з дапамогай спрытных рухаў рук і ног у дыване на заправленай аснове з’яўляецца яшчэ адзін радок. Нягледзячы на тое, што ткацтва — праца сядзячая, гэта даволі сур’ёзная фізічная нагрузка. І ў яе ёсць свае наступствы.
— Спіна парыў проста адвалваецца. Каб не фітнес, на які я рэгулярна хаджу, увогуле было б цяжка. Рухі за ткацкім станком аднатыпныя, і каб гэта кампенсаваць, трэба займацца спортам.
Падтрымліваць цела ў форме Тоні таксама дапамагаюць пешыя паходы і сплавы на байдарках. Любоў да прыроды і турызму дасталася ёй у спадчыну.
— Мой дзядуля быў альпіністам, мама таксама любіла актыўны адпачынак і горы. Брала мяне з сабой у пешыя паходы, мы ў многіх месцах з ёй былі і на Каўказе, і ў Альпах. Я ўвогуле люблю падарожнічаць — як па Беларусі, так і па свеце, аб’ехала каля 20 краін.
«Ткацтва для мяне — сінтэз матэматыкі і творчасці»
У сваёй творчасці Тоня натхняецца беларускай культурай, аднак не поўнасцю ёй прытрымліваецца. Яна выкарыстоўвае народныя матывы і ўзоры, пры гэтым любіць эксперыментаваць з ніткамі і колерамі.
— Мне падабаецца на аснове нейкай тэхнікі прыдумляць нешта сваё, гуляць з рознымі спалучэннямі. Ткацтва для мяне — гэта сінтэз матэматыкі і творчасці, дзе нават у межах адной тэхнікі ёсць прастора для манеўру. Калі ты разумееш, з чаго складаецца ўзор, можна спрабаваць розную паслядоўнасць і чаргаванне нітак, каб атрымліваць новыя варыяцыі. І толькі нейкі ўнутраны компас прыгажосці вызначае тое, што ты будзеш ствараць.
На кроснах Тоня стварае рознае, але пакуль пераважна — падлогавыя дываны. «Гэта ж так утульна, калі яны ёсць», — адзначае дзяўчына. Таксама яна атрымлівае заказы і на кілімкі для ёгі. Наша гераіня не чула пра тое, каб хтосьці рабіў іх раней.
— Ідэю падаў мой заказчык з Ізраіля. Яму спадабаўся адзін узор, з якім я ткала звычайныя дываны, і ён спытаў, ці магу я зрабіць такі ж, але толькі для ёгі. Я падумала: чаму б і не? Прыкінула, што палатно павінна быць крыху танчэйшае і даўжэйшае, пакрыла зваротны бок вадкім латэксам, каб яно не слізгала. У выніку заказчык тэставаў выраб паўгода і застаўся задаволены — кілімок аказаўся трывалым, а займацца на ім зручна. Так я зразумела, што можна рабіць ёга-кілімкі і далей.
У сваіх працах Тоня выкарыстоўвае натуральныя матэрыялы: бавоўну, шэрсць і інш. На сам выраб дывана сыходзіць прыкладна 10 гадзін. Але перад тым як прыступіць да ткацтва, трэба разлічыць праект, выбраць узоры, заправіць ніткі — на гэта сыходзіць дзён два.
За тры гады працы на ткацкім станку Тоня таксама навучылася ствараць тканіны. Пакуль, праўда, атрымалася толькі два палатны.
— У мяне ёсць бабуліна спадніца, крой якой мне вельмі падабаецца, а вось сам матэрыял — не. Гэта поліэстэр. Дык я вырашыла саткаць шэрснае палатно і зрабіць копію гэтай рэчы.
— Другая тканіна ручной працы з’явілася дзякуючы паездцы ў Лідскі дом рамёстваў. Разам з іншымі вучаніцамі майстэрні «Ярна» мы асвойвалі там унікальную тэхніку — фактурнае ткацтва на дошках.
«З таго часу, як я сышла з графічнага дызайну, даход у мяне, вядома, упаў»
Ужо паўгода Тоня не выконвае заказы па графічным дызайне: яна закрыла ІП, зарэгістравалася як рамесніца і поўнасцю засяродзілася на ткацтве. Дзяўчына прадае свае працы праз знаёмых і Instagram, плануе таксама зрабіць сайт, каб размясціць увесь асартымент вырабаў.
Акрамя даматканых дываноў, майстрыха робіць сумачкі са шкляных і драўляных пацерак, а таксама незвычайныя блакноты. Іх асаблівасць — копцкі пераплёт, найстаражытнейшы з усіх існуючых. Усе гэтыя рэчы таксама можна набыць.
— Кошт аднаго майго дывана — €300, у месяц я прадаю прыкладна два такія. Хацелася б 10, вядома. (Смяецца.) Але я ні аб чым не шкадую — мне бязмежна падабаецца ствараць рэчы, якія можна памацаць.
— А не баяліся сыходзіць з добра аплатнай працы ў рамесніцтва?
— Было страшна, так. Але яшчэ страшней было не займацца тым, чым сапраўды хочацца. Да таго ж у мяне была фінансавая падушка бяспекі, якая надавала ўпэўненасці, што я справялюся.
«Сумесная творчасць — мой улюбёны від камунікацыі з людзьмі»
Побач з Тоняй адчуваеш сябе спакойна. Хочацца гаварыць павольней і заўважаць больш. Напэўна, таму, што сама дзяўчына — прыклад нейкай неўлоўнай унутранай гармоніі. Гэта вынік жыцця на прыродзе і заняткаў ткацтвам?
— Увогуле я ніколі асабліва не напружвалася. (Смяецца.) Але так, з самага дзяцінства я хацела жыць бліжэй да прыроды, мне не падабаюцца кватэры і гарады. Тата з братам, дарэчы, таксама жывуць у вёсцы, а мама шукае дом недзе недалёка адсюль, каб пераехаць. У Мінск я цяпер езджу рэдка — пераважна на фітнес і на ткацтва. І тое, як я ўжо казала, калі дома з’явіўся станок, стала з’яўляцца ў майстэрні радзей. Але ўсё роўна вельмі люблю там бываць.
Перші час дзяўчына крыху саромелася свайго ўласнага станка. У студыі ж заўсёды ёсць у каго спытаць парады, калі нешта пайшло не так. А тут Тоня засталася сам-насам з кроснамі. Але хутка прывыкла да гэтага і ацаніла — бо цяпер не трэба дзяліць машыну з напарніцай, дамаўляцца пра праект і ўзоры. Можна ўсё абраць самой і цалкам сысці ў працэс. А выправіць нейкія непаладкі ў станку Тоні нялёгка — яна валодае сталяркай.
Гэтую тумбачку ў ваннай дзяўчына зрабіла сама
— Але ў цэлым мне вельмі падабаецца сумесная творчасць — гэта мой улюбёны від камунікацыі з людзьмі. Да мяне часта прыязджаюць сябры, застаюцца на начлег — месца хапае. І, як правіла, мы не проста размаўляем, а паралельна нечым займаемся. Напрыклад, нядаўна рабілі гіпсавыя падсвечнікі і банкі, спрабавалі цыянатыпію.