Пуцін нечакана прызнаў сістэмныя праблемы ў Крэмлі
- 18.04.2026, 14:37
Унутры рэжыму зараджаецца «чорны лебедзь».
Крэмлю ўсё складаней хаваць праблемы з-за вайны. Эканоміка прасядае, выдаткі растуць, а рэсурсаў для працягнення баявых дзеянняў становіцца менш. Нават на ўзроўні Крамля ўсё часцей гучаць сігналы, якія раней стараліся не прызнаваць публічна.
Таму Уладзімір Пуцін вымушаны адхіляцца ад плана «захапіць Украіну» і разглядаць іншыя сцэнары адносна вайны. Эксклюзіўна для 24 Канала палітычныя і ваенныя эксперты разабралі, якія варыянты працягнення вайны ва Украіне ляжаць на стале Пуціна, і назвалі прыкметы зараджэння «чорнага лебедзя» ўнутры рэжыму.
Якія сцэнары цяпер на стале ў Пуціна?
Кіраўнік Цэнтра супрацьдзеяння дэзінфармацыі пры РНБО Андрэй Каваленка паведаміў, што цяпер Уладзімір Пуцін разглядае некалькі магчымых сцэнароў далейшага развіцця вайны супраць Украіны, і сітуацыя можа пайсці рознымі шляхамі.
На стале ў Крэмлі фактычна тры асноўныя варыянты дзеянняў (хоць насамрэч іх можа быць больш).
Першы – базавы сцэнар, які прадугледжвае працяг вайны як мінімум да 2028 года. У Расіі робяць стаўку на актыўныя наступальныя дзеянні ўжо падчас вяснова-летняй кампаніі, а таксама не выключаюць частковую мабілізацыю, каб мець рэсурс для вядзення баявых дзеянняў яшчэ некалькі гадоў.
Другі сцэнар – паступовы «дрэйф» да спынення агню і замарожвання вайны. Для гэтага ў Расіі ўжо фармуюць адпаведны інфармацыйны наратыў: маўляў, Пуцін быў недастаткова праінфармаваны, а сітуацыя зайшла ў тупік з-за дзеянняў ваеннага кіраўніцтва. Фармаваннем такіх мэсэджаў займаецца каманда Сяргея Кірыенкі.
Трэці варыянт – працяг вайны супраць Украіны з паралельным пераходам да гібрыднага супрацьстаяння з НАТА бліжэй да 2028 года. Ёсць рызыкі правакацый або атак супраць краін Балтыі, уключна з выкарыстаннем дронаў і малых дыверсійных груп.
У Расіі паралельна фармуюць інфармацыйныя і палітычныя платформы пад кожны з магчымых сцэнароў.
«Пад гэта розныя пулы фарміруюць грамадскую думку. Аднак у Расіі ёсць людзі, якім Кірыенка не падабаецца. Яны намякаюць, што Кірыенка прайгрывае ўсё і ўсюды, узгадваючы паразу Орбана ў Венгрыі, няўдалыя для Расіі выбары ў Малдове і Румыніі. Паралельна ж там рыхтуюць платформу пад кожны сцэнар развіцця падзей, які выбера Пуцін адносна вайны», – адзначыў Каваленка.
У той жа час Герой Украіны, намеснік камандуючага АК «Усход», былы камандуючы Сіл беспілотных сістэм ЗСУ Вадзім Сухарэўскі адзначыў, што Украіна імкнецца да справядлівага заканчэння вайны, аднак з-за пазіцыі Крамля адзіны годны сцэнар – прымусіць Расію яе спыніць.
Найбольш рэалістычны варыянт, паводле яго, – пераход да абарончага фармату з замарожанай лініяй фронту, аналагічнага ООС. У той жа час справядлівы вынік павінен уключаць як мінімум вяртанне Херсонскай і Запарожскай абласцей.
Што плануе Пуцін у 2026 годзе ва Украіне?
Палітолаг, маёр ЗСУ Андрэй Ткачук распавёў, што расіянам не ўдалося ў поўнай меры рэалізаваць сваё вясновае наступленне з-за эфектыўных дзеянняў Сіл абароны Украіны, хаця яны самі працягваюць заяўляць пра нібыта поспехі на фронце.
У сакавіку вораг не выканаў тых задач, на якія разлічваў, і не змог дасягнуць запланаванага ўзроўню вынікаў. У прыватнасці, акупанты ставілі мэту да канца 2025 года поўнасцю захапіць Пакроўска-Мірнаградскую агламерацыю, аднак гэта аперацыя дагэтуль працягваецца.
Паводле Інстытута вывучэння вайны на 15 красавіка, жорсткія баі працягваюцца ў Данецкай вобласці, дзе расійскія войскі актыўна атакуюць, аднак без стратэгічных поспехаў, тады як ЗСУ стрымліваюць ціск і контратакуюць. У Луганскай і Харкаўскай абласцях сітуацыя застаецца стабільнай без істотных змяненняў, нягледзячы на пастаянныя штурмы і абмежаваныя атакі ворага. У Запарожскай вобласці працягваюцца пазіцыйныя баі, а на поўдні фронту захоўваецца адносная стабільнасць з барацьбой за тактычную ініцыятыву.
Па стане на цяпер расіяне не змаглі ўзяць шэраг населеных пунктаў і прасунуцца да ўскраін Мірнаграда так, як планавалі. Гэта стала магчымым дзякуючы эфектыўнай працы ўкраінскіх падраздзяленняў, у прыватнасці ДШВ, Нацгвардыі і іншых сіл, якія стрымліваюць ворага на гэтым напрамку.
Нягледзячы на гучныя заявы расійскай прапаганды, на самой справе ворагу пакуль няма чым пахваліцца на полі бою. Усё ж Ткачук адзначыў, што цяперашнія баявыя дзеянні з'яўляюцца толькі падрыхтоўкай да больш маштабнай наступальнай кампаніі.
«Тое, што сёння адбываецца на полі бою, з'яўляецца падрыхтоўкай расіян да вялікай наступальнай кампаніі, якую яны спрабуюць правесці. Ідзе гаворка пра наступальныя дзеянні на ўсіх участках фронту. Гэта перарасце ў больш актыўнае вяснова-летняе наступленне. У канцы красавіка – пачатку мая Пуцін плануе вялікую наступальную кампанію», – адзначыў Ткачук.
Паводле яго ацэнкі, ключавым прыярытэтам для ворага застаецца Данбас, у прыватнасці Славянска-Краматорская агламерацыя, дзе яны канцэнтруюць асноўныя намаганні.
Цікава, што Дзярждума ў першым чытанні прыняла законапраект, які пашырае магчымасці Крамля па выкарыстанні ўзброеных сіл за межамі краіны. Ідзе гаворка пра норму, што фармальна дазваляе накіраванне войскаў у іншыя дзяржавы пад выглядам «абароны правоў грамадзян РФ» або расійскіх інтарэсаў за мяжой.
Андрэй Ткачук лічыць, што гэты законапраект не з'яўляецца чымсьці прынцыпова новым у паводзінах Расіі. Пуцін ужо неаднаразова пачынаў агрэсіўныя дзеянні супраць іншых дзяржаў без якіх-небудзь фармальных заканадаўчых падстаў, бо ва ўмовах аўтарытарнай сістэмы рашэнні прымаюцца палітычна, а не юрыдычна.
На думку Ткачука, асноўнае прызначэнне гэтага дакумента – не столькі практычнае, колькі інфармацыйнае. Гэта элемент гібрыднай вайны і інструмент ціску на краіны Еўропы, які мусіць дэманстраваць гатоўнасць Расіі да пашырэння геаграфіі канфлікту.
«Гэты элемент новага закона – нічога больш, чым спроба яшчэ больш падняць стаўкі і запалохаць краіны Балтыі і скандынаўскія краіны», – адзначыў Ткачук.
Украіна, паводле яго слоў, у гэтай сітуацыі павінна працягваць узмацняць супрацоўніцтва з еўрапейскімі партнёрамі, якія ўсё больш зацікаўлены ў украінскім досведзе супрацьдзеяння расійскай агрэсіі.
Што можа спыніць расійскія планы?
Іван Ус лічыць, што Расія ўсё часцей сутыкаецца з недахопам рэсурсаў для вядзення вайны супраць Украіны, і гэтая сітуацыя прымушае Крэмль шукаць новыя крыніцы фінансавання.
У інфармацыйнай прасторы РФ ужо з'яўляюцца сігналы пра магчымасць канфіскацыі сродкаў у насельніцтва, у прыватнасці з банкаўскіх рахункаў грамадзян. Падобныя абмеркаванні падштурхоўваюць расіян да таго, каб масава выводзіць грошы з банкаў і перакладаць іх за мяжу, каб пазбегнуць патэнцыйнага кантролю з боку дзяржавы.
Асобна Ус звяртае ўвагу на сустрэчу Пуціна з расійскімі алігархамі, падчас якой абмяркоўвалася прыцягненне фінансавання на патрэбы вайны. Гэта сведчыць пра ціск на бізнес-эліты, якія таксама спрабуюць абараніць свае актывы ад магчымых дзеянняў дзяржавы.
Нагадаем, што Пуцін падчас закрытай сустрэчы з алігархамі заяўіў пра намер працягваць вайну супраць Украіны да поўнай акупацыі Данецкай вобласці і заклікаў бізнес падтрымаць дзяржаўны бюджэт узносамі, паведамляла The Financial Times са спасылкай на крыніцы. Некалькі бізнесменаў ужо пагадзіліся далучыцца да ініцыятывы, у той час як у Крэмлі адмаўляюць, што ідзе гаворка пра патрабаванне з боку прэзідэнта, называючы гэта нібыта добраахвотнай дапамогай.
У Расіі ўсё часцей гучаць заявы пра верагоднае ўмяшанне дзяржавы ў банкаўскія зберажэнні грамадзян, што тлумачаць неабходнасцю перакрыцця бюджэтнага дэфіцыту. У той жа час падобныя сцэнары, паводле яго слоў, гістарычна папярэднічалі сур'ёзным крызісам, у прыватнасці распаду СССР.
Ус дапусціў, што ўлады РФ пакуль стрымлівае толькі гістарычны досвед, бо падобныя крокі могуць прывесці да краху сістэмы. Аднак альтэрнатыўных варыянтаў фінансавання становіцца ўсё меней, таму рызыка рэалізацыі такіх рашэнняў расце.
На гэта звяртае ўвагу Прэзідэнт Міжнароднага інстытута даследаванняў бяспекі Аляксей Бурячэнка. Ён акцэнтуе, што ў Расіі ўжо назапашваюцца сур'ёзныя праблемы – у прыватнасці дэфіцыт кадраў, цяжкасці з папаўненнем арміі і неабходнасць рыхтаваць новыя хвалі схаванай мабілізацыі. Гэта дадаткова цісне на эканоміку.
Большасць галін расійскай эканомікі, акрамя абаронна-прамысловага комплексу, знаходзяцца ў стане рэцэсіі, а рэгіёны ўжо вычэрпваюць рэсурсы для сацыяльных выплат і стымулявання кантрактнікаў.
«Вельмі паказальна, што раней асаблівых праблем у рэгіёнах з выплатамі сем'ям загінулых, для агітацыі новых кантрактнікаў на фронт, не было. Цяпер амаль усе рэгіёны ўжо спустошылі ўсе свае рэзервы. Бізнес у Расіі таксама знаходзіцца ў складаным становішчы. Гэта не сакрэт», – падкрэсліў аналітык.
Пуцін фактычна вымушаны прызнаваць сістэмныя праблемы, аднак у цяперашняй канфігурацыі не мае эфектыўных інструментаў для іх вырашэння. Сітуацыя можа яшчэ больш ускладніцца ў выпадку ўзмацнення эканамічнага ціску з боку Захаду, у прыватнасці ЗША.
Бурячэнка дапусціў, што далейшае паглыбленне эканамічнага крызісу можа стварыць сур'ёзныя ўнутрыпалітычныя рызыкі для Крамля, асабліва ў кантэксце будучых палітычных працэсаў у Расіі.
Што вядома пра праблемы ўнутры Расіі
Расійская эканоміка ў першым квартале 2026 года скарацілася на 1,5% у гадавым вымярэнні. Гэта найгоршы паказнік за час санкцый, а прагноз на год пагоршаны да мінус 0,6%, што сведчыць пра паглыбленне рэцэсіі.
Па выніках 2025 года сукупны дэфіцыт усіх бюджэтаў Расіі дасягнуў гістарычнага максімуму – 8,291 трыльёна рублёў, што ў 2,6 раза больш, чым годам раней, прычым асноўная нагрузка прыпала на федэральны бюджэт і рэгіёны, дзе дзіра стала рэкорднай за дзесяцігоддзе.
Санкцыі, уведзеныя супраць Расіі з 2022 па 2025 гады, ужо пацягнулі значныя страты для яе эканомікі – каля 130 мільярдаў долараў дадатковых выдаткаў толькі на іх абыход, а да 2030 года сукупны эфект можа перавысіць сотні мільярдаў долараў. Адначасова скарачаецца знешні гандаль і ключавыя экспартныя напрамкі – ад металаў да лясной прадукцыі, дзе падзенне дасягае ад 20% да 50%, што ўжо стварае доўгатэрміновыя структурныя страты для расійскай эканомікі.