Лукашэнка не ўпэўнены ў арміі і генералах
- 3.04.2026, 10:25
Навошта дыктатар кажа «брыдоты» пра вайскоўцаў?
1 красавіка Аляксандр Лукашэнка падвёў вынікі комплекснай праверкі Узброеных Сіл, якая цягнулася амаль два з паловай месяцы. У Палац незалежнасці запрасілі каля 300 вайсковых кіраўнікоў — мерапрыемства расцягнулася на некалькі гадзін. Палітычны аналітык Аляксандр Фрыдман у размове з «Зеркалом» заявіў, што вынікі праверкі аказаліся супярэчлівымі, а сам палітык прадэманстраваў больш няпэўнасці ў якасці беларускай арміі, чым задаволенасці.
«Непакою ў яго значна больш, чым упэўненасці»
Саму неабходнасць маштабнай праверкі арміі Фрыдман тлумачыць імкненнем дыктатара атрымаць дадатковае пачуццё бяспекі ва ўмовах няпростай рэгіянальнай абстаноўкі.
— Вакол ідуць войны, сітуацыя вельмі напружаная. Што ў такой сітуацыі можна зрабіць? Толькі праверыць тое, чым ты сапраўды валодаеш, — тыя Узброеныя Сілы, якія ёсць, — лічыць аналітык.
Пры гэтым самае выступленне дыктатара, на думку Фрыдмана, паказала хутчэй занепакоенасць, чым задаволенасць станам арміі.
— Я думаю, што заявы Лукашэнкі сведчылі пра тое, што ён у якасці беларускіх Узброеных Сіл не зусім упэўнены, — адзначае суразмоўца «Зеркала». — Хаця пасля крытыкі яго тон стаў крыху больш паблажлівым і спакойным. Але тым не менш непакою ў яго значна больш, чым упэўненасці.
Паводле аналітыка, Лукашэнка не прадэманстраваў поўнай упэўненасці ў гатоўнасці Узброеных Сіл. Публічна сказаць «Мы не гатовыя» ён не мог. Таму агучыў выснову ў стылі «Мы гатовыя, але…». Пры гэтым сам прызнаўся, што «усю брыдоту, якая ў нашай арміі ёсць (а яе больш чым дастаткова), не хацелася б паказваць».
«Даволі дзіўна палохаць вайной вайскоўцаў»
Сярод іншага Аляксандр Лукашэнка сказаў армейскім кіраўнікам, што «мы рыхтуемся да вайны» і «ніякага мірнага часу не будзе».
— Палохаць вайной якраз вайскоўцаў — гэта наагул даволі дзіўна, — адзначае Фрыдман. — Калі хто і разумее, што такое вайна, і пастаянна займаецца вайной, і адчувае вайну на зусім іншым узроўні, — дык гэта вайскоўцы. Тут якраз у гэтай фразе больш дзівіць сам стыль.
У заўвагах Лукашэнкі кшталту «я пад вас падладжвацца не збіраюся — вы будзеце падладжвацца пад галоўнакамандуючага» аналітык бачыць незадаволенасць і няпэўнасць у ўласных генералах.
— [Гэтыя заўвагі] стваралі ўражанне, што вось ён, Лукашэнка, ведае, як ідзе сучасная вайна, бо мае доступ да інфармацыі на зусім іншым узроўні. А гэтыя вайскоўцы, генералы, — «вы па-ранейшаму рыхтуецеся ваяваць па-старынцы». А тут, паглядзіце, пачаўся зусім іншы час.
«У нестабільнай сітуацыі менавіта ад арміі часта залежыць, ці ўтрымаецца рэжым, ці не»
Дайшло і да публічных пагроз вайскоўцам: «Ні адзін з вас не застанецца на пасадзе, калі вы не дакажаце сваю здольнасць». Фрыдман тлумачыць гэта асаблівасцямі светаўспрымання Лукашэнкі. У логіцы палітыка гэта азначае «падтрымліваць баяздольнасць» і «трымаць у тонусе, каб не расслабляліся», тлумачыць эксперт.
Такія паводзіны ён параўноўвае з дзеяннямі савецкага дыктатара Іосіфа Сталіна ў 1930-я гады.
— Сталін таксама даволі недаверліва ставіўся да арміі, апасаўся военачальнікаў, — праводзіць паралель Фрыдман. — У такіх сістэмах, хочаш не хочаш, будзеш апасацца, таму што армія — гэта ўзброеныя людзі. Генералы — гэта, як правіла, амбіцыйныя людзі. І пры няўдалым збегу абставінаў, у выпадку нестабільнай сітуацыі, менавіта ад арміі ўрэшце рэшт часта залежыць, ці ўтрымаецца рэжым, на чыім баку будзе армія.
Наступствы праверкі яшчэ толькі трэба будзе ўбачыць, лічыць палітолаг. У найбліжэйшыя месяцы магчымыя арганізацыйныя высновы — рэструктурызацыя або нават кадравыя перастановы.
Паводле яго, застаюцца адкрытымі галоўныя пытанні, на якія не можа адказаць ніводная праверка. Як сябе павядзе беларуская армія, калі сапраўды давядзецца ваяваць? Ці будзе выконваць загады? Якім будзе баявы дух?
— З дапамогай такога кшталту праверак Лукашэнка, мяркую, хоча атрымаць адказы на гэтыя пытанні. Але, думаю, тут ён асабліва нічога не дабіўся. На такія пытанні можа адказаць толькі само жыццё, — адзначае аналітык.