Навукоўцы знайшлі сляды старажытнага жыцця ў поўнай цемры

• 6.04.2026, 10:29

Адкрыццё ў Марока ставіць пад сумнеў ранейшыя тэорыі эвалюцыі.

Падчас экспедыцыі ў Марока геолаг Роўэн Мартындэйл выявіла незвычайныя асадкавыя пароды, тэкстура якіх нагадвала зморшчаную слановую скуру.

Гэтае адкрыццё, апублікаванае ў часопісе Geology, ставіць пад сумнеў даўнія ўяўленні пра развіццё жыцця ў старажытным акіяне. Раней лічылася, што падобныя мікрабныя маты маглі фарміравацца толькі на мелкаводдзі, дзе арганізмы атрымлівалі энергію ад сонечнага святла. Аднак знаходка Мартындэйл паходзіць са слаёў, што сфармаваліся на глыбіні каля 180 метраў, куды прамяні сонца амаль не пранікаюць.

Даследаванне паказала, што гэтыя структуры ўзростам больш за 180 мільёнаў гадоў узніклі дзякуючы хемасінтэзу — працэсу атрымання энергіі з хімічных рэчываў, а не са святла. Навукоўцы мяркуюць, што штуршком да росквіту жыцця стаў магутны падводны зрух. Ён не проста перамясціў асад, а прынёс на марское дно велізарную колькасць пажыўных рэчываў. Гэта дазволіла мікрабам каланізаваць участак, стварыўшы шчыльныя маты, якія пазней акамянелі, захаваўшы ўнікальны ўзор. Вылучэнне таксічных злучэнняў серы, верагодна, абараняла гэтыя калоніі ад паедання іншымі марскімі арганізмамі.

Гэтае адкрыццё мае глабальнае значэнне для геалогіі і біялогіі. Яно даказвае, што велізарныя мікрабныя экасістэмы маглі квітнець у цёмных глыбінях акіяна на працягу мільёнаў гадоў, падобна да сучасных супольнасцяў, што існуюць на парэштках кітоў. Навукоўцы адзначаюць, што раней такія «зморшчаныя» тэкстуры часта памылкова трактавалі як выключна фізічныя наступствы апоўзняў.

Цяпер даследчыкі плануюць перагледзець наяўныя ўзоры парод, каб высветліць, наколькі распаўсюджаным быў хемасінтэз у мінулым Зямлі і як ён уплываў на глабальныя біялагічныя цыклы.