Навукоўцы расказалі, у якіх сітуацыях трэба ўмець смяяцца з сябе

• 7.04.2026, 9:33

Псіхолагі правялі серыю эксперыментаў з удзелам больш як 3,2 тыс. чалавек.

Кожны можа выпадкова выпусціць паднос з ежай або пераблытаць чыёсьці імя. Аднак толькі гуру самаіроніі пераадолее сорам і ператворыць гісторыю пра няўдачу ў каронны анекдот. Навукоўцы з Вольнага ўніверсітэта Амстэрдама (Нідэрланды) высветлілі, у якіх выпадках людзям варта смяяцца з сябе, а ў якіх — не, піша «Нож».

Апынуўшыся ў няёмкай сітуацыі, лёгка застыць або зрабіць выгляд, што нічога не адбылося. Нідэрландскія даследчыкі вырашылі зразумець, ад якіх фактараў залежыць выбар правільнай рэакцыі на аплошнасць.

Псіхолагі правялі серыю эксперыментаў з удзелам больш як 3,2 тыс. чалавек. У першым акцёры расказвалі добраахвотнікам прыдуманыя гісторыі «са свайго жыцця». Напрыклад, яны прызнаваліся, што аднойчы захрапелі ў тэатры, упалі на вуліцы, выступілі з незашпіленай шырынкай, забыліся пра дзень нараджэння маці, спыталі ў поўнай жанчыны пра тэрмін яе цяжарнасці.

У іншых эксперыментах артысты зноў пераказвалі ўдзельнікам сітуацыі, нібыта яны адбываліся з імі ў розныя перыяды жыцця. Больш за тое, акцёры таксама тлумачылі, як яны рэагавалі на аплошнасць: адчувалі сябе скавана, хаваліся або смяяліся. Тым часам навукоўцы назіралі за рэакцыяй добраахвотнікаў-слухачоў.

Згодна з высновамі навукоўцаў, большасць людзей станоўча рэагуе на тых, хто ўмее пасмяяцца з сябе. Выключэнне — рэакцыя на тых, чый учынак нельга назваць бяскрыўдным. Так, калі чалавек выпадкова абразіў кагосьці, яму варта проста прызнаць віну.