Акадэмія навук заявіла пра наймацнейшае за тры гады падзенне расійскай эканомікі
- 8.04.2026, 14:26
Праблемы прызнаюць нават блізкія да Крамля эксперты.
Інстытут народнагаспадарчага прагназавання РАН (ІНП) ацаніў зніжэнне фізічнага аб'ёму ВУП у першым квартале на 1,5% у параўнанні са студзенем–сакавіком мінулага года. Калі яго ацэнка правільная, гэта першае квартальнае падзенне эканомікі з пачатку 2023 г., калі ў I квартале ВУП быў на 1,9% ніжэйшы, чым годам раней, піша The Moscow Times.
У студзені ВУП, паводле дадзеных Міністэрства эканамічнага развіцця, знізіўся на 2,1%, у лютым — на 1,5%, а за два месяцы — на 1,8%. ІНП ацэньвае падзенне ВУП у лютым яшчэ большым — у 1,7%. У выніку ў першыя два месяцы ВУП быў такім самым, як два гады таму, у студзені 2024 г.
ІНП рыхтаваўся пагоршыць гадавы прагноз з з'яўленнем дадзеных за першыя два месяцы, але яны аказаліся настолькі слабыя, што цяпер ён чакае далейшага скарачэння ВУП: на 0,7% у другім квартале і на 0,6% па выніках года.
Дадзеныя Расстата за студзень–люты сведчаць пра нарастанне негатыўных тэндэнцый у эканоміцы, канстатуе ІНП. 15-працэнтны спад у будаўніцтве ў гадавым выражэнні, мінімальны рост абароту рознічнага гандлю (0,3% у лютым пасля 0,7% у студзені) і зніжэнне аптовых продажаў (на 11% у студзені і на 4,4% у лютым), мінімальны для лютага грузаабарот транспарту з кавіднага 2020 г., пералічвае ІНП. Выпуск у апрацоўчай прамысловасці за два месяцы скараціўся на 2,9% у гадавым выражэнні, спад адзначаны ў 20 з 24 відаў вытворчасці. Згодна з маніторынгам прадпрыемстваў ЦБ, у лютым дзелавая актыўнасць у расійскай эканоміцы знізілася — упершыню з верасня 2022 г.
ІНП прагназуе спад прамысловай вытворчасці ў першым квартале на 0,8% да мінулага года, у другім — на 0,3%, а па выніках года выпуск, паводле яго ацэнкі, дадасць усяго 0,3%.
Прадпрымальніцкая ўпэўненасць у рознічным гандлі знаходзіцца на самым нізкім узроўні як мінімум за апошнія 10 гадоў, канстатаваў Цэнтр кан'юнктурных даследаванняў ВШЭ. Запавольванне рознічнага гандлю сведчыць пра зніжэнне эканамічнай актыўнасці, лічыць ІНП. Продажы засталіся на паніжаным узроўні студзеня, адлюстроўваючы астуджэнне эканомікі, адзначалі аналітыкі Райфайзенбанка.
Значнае запавольванне грамадскага харчавання ў лютым (6,8% у гадавым выражэнні пасля 15,1% у студзені) можа сведчыць пра захаванне ашчаднай мадэлі паводзінаў спажыўцоў, мяркуе ІНП. Апошнім часам назіраецца схільнасць пэўнай часткі расіян, пераважна з высокімі і сярэднімі даходамі, пераходзіць ад спажывецкай мадэлі паводзінаў да ашчаднай, адкладаючы куплю дарагіх тавараў даўгавечнага карыстання, звяртаў увагу Цэнтр кан'юнктурных даследаванняў ВШЭ. Спажывецкая ўпэўненасць людзей павольна, але няўхільна зніжаецца, паказаў яго аналіз дадзеных Расстата.
Паляпшенню прагнозу ВУП па выніках года могуць садзейнічаць дадатковыя даходы ад экспарту, пачынаючы з красавіка, і магчымае ажыўленне інвестыцыйнай актыўнасці пры зніжэнні ключавой стаўкі, разважае ІНП. Яго прагноз пакуль не ўлічвае наступстваў падзей на Блізкім Усходзе. Утім, яны мала дапамогуць расійскай эканоміцы, адзначаў блізкі да ўлады аналітычны цэнтр ЦМАКП. Ён перагледзеў свой прагноз на гэты і два наступныя гады, зыходзячы з таго, што актыўная фаза канфлікту працягнецца да кастрычніка, а сярэдняя экспартная цана расійскай нафты Urals у гэтым годзе складзе $81,6 за барэль. Эфект аказаўся сціплым: ЦМАКП павысіў прагноз росту ВУП у гэтым годзе з 0,5–0,8% да 0,9–1,3%.
Найбліжэйшае пасяджэнне савета дырэктараў ЦБ па ключавой стаўцы адбудзецца 24 красавіка, на ім рэгулятар абновіць прагноз. Лютаўскі прагноз Цэнтрабанка прадугледжваў рост ВУП у I квартале на 1,6% у гадавым выражэнні, у IV квартале — на 1–2%, а па выніках года — на 0,5–1,5%.