«Гомсельмаш» вязе сваю тэхніку з Кітая ў Беларусь
- 8.04.2026, 15:05
Што гэта можа азначаць?
Дзіўную пастаўку заўважыў «Флагшток» у дзяржаўных закупках: ААТ «Гомсельмаш» закупае паслугу па дастаўцы тэхнікі аўтатранспартам па маршруце з горада Харбіна ў КНР да свайго склада на вуліцы Шасейнай у Гомелі.
Сума паслугі прыстойная: 2,5 млн рублёў (больш за 856 тыс. долараў). Неабходна ў бліжэйшы час прывезці з Кітая ў Гомель 21 малацілку да зернеўборачнага камбайна 4YZQ-8 (КЗС-2-1218-06). Судзячы з назвы, гэта тэхніка, якая раней не пастаўлялася ў Кітай, а вырабленая ў КНР для кітайскага рынку.
Потым тым жа маршрутам «Гомсельмаш» павінен забраць з Харбіна яшчэ дзве такія ж малацілкі, 6 жатак і 9 кормаўзбіральных самаходных камбайнаў КСК-600-06.
Такія нетыповыя пастаўкі пачаліся нядаўна. Папярэдняя закупка была абвешчана ў сакавіку 2026 года, а самая першая — у кастрычніку 2025 года. Яе сума была рэкорднай: 12 млн рублёў (больш за 4 млн долараў).
Тады таксама патрабавалася даставіць дзясяткі камбайнаў, жатак, малацілак, але тэндар быў скасаваны.
Чаму кампанія гатовая плаціць такія велізарныя грошы за пастаўку тэхнікі з Кітая? Менавіта ў Харбіне раней было адкрыта беларуска-кітайскае сумеснае прадпрыемства ТАА «Харбін Дон Цзін Гомель прадпрыемства сельскагаспадарчага машынабудавання».
Мэту адкрыцця сумеснай кампаніі на «Гомсельмашы» тлумачылі так:
«Айчынны рынак неўзабаве будзе поўнасцю насычаны новымі зернеўборачнымі камбайнамі, якія вырабляе аб’яднанне. Адзіны шлях забяспечыць занятасць людзей і годную зарплату — павелічэнне продажаў тэхнікі па-за межамі краіны».
Цяпер жа гомельскае прадпрыемства, наадварот, дастаўляе прадукцыю ў Беларусь. Тлумачэнне гэтаму можа даць яшчэ адзін тэндар, які «Флагшток» знайшоў у архівах.
У 2021 годзе «Гомсельмаш» закупаў паслугі па прызнанні і выкананні судовых рашэнняў МАС пры БелТПП аб спагнанні доўгу з кітайскай кампаніі ў горадзе Харбін. Патрабаванні ў тэндары гучалі так: «Падрыхтоўка, падача іскавых заяў у кампетэнтны суд Кітая і ўдзел у судовых пасяджэннях, забеспячэнне працэсу выканаўчых вытворчасцяў, правядзенне перамоваў з даўжніком».
У дакументацыі ўдакладнялася, што неабходна было прадстаўляць інтарэсы ААТ «Гомсельмаш» у Кітаі па прызнанні юрыдычнай сілы і выкананні 14 рашэнняў, вынесеных Міжнародным арбітражным судом пры Беларускай гандлёва-прамысловай палаце аб спагнанні запазычанасці з Joint venture «Harbin Dongjin-Gomel Agricultural Machine Co.Ltd». Гэта тое самае сумеснае прадпрыемства, створанае раней.
Адрас кампаніі той самы, што і ў тэндарах на дастаўку тэхнікі: Харбін, раён Сунбэй, вул. Пубэй, д. 288.
То бок, гэта прадпрыемства стала даўжніком «Гомсельмаша», і толькі цяпер, відавочна, у лік пагашэння доўгу гомельская кампанія забірае з Кітая тэхніку. Яна абыдзецца «залатой», улічваючы кошт дастаўкі вантажу.
Сітуацыю пацвярджае нядаўні матэрыял «Зеркала», якому аб’яднанне BelPol перадало непублічны даклад аб сітуацыі ў прамысловасці для міжведамаснай рабочай групы.
У дакладзе было ўказана, што адгрузка ў Кітай на вытворчасць сумеснай кампаніі была прыпыненая з-за «невыканання кітайскім бокам умоў аплаты па дагаворах за тэхніку, пастаўленую ў 2014-2015 гадах».
У сувязі з гэтай сітуацыяй былі судовыя цяжбы. «У 2022 годзе на адрас кітайскай юрыдычнай фірмы быў накіраваны поўны пакет неабходных дакументаў для прызнання рашэнняў Міжнароднага арбітражнага суда пры Беларускай гандлёва-прамысловай палаце на тэрыторыі КНР. У 2023 годзе рашэнні Міжнароднага арбітражнага суда пры БелТПП былі прызнаныя ў КНР», — гаворыцца ў дакладзе.
Па назапашаных даўгах у сакавіку 2024-га пачалі працэдуру выканаўчага вытворчасці. А праз паўгода на маёмасць сумеснага прадпрыемства быў накладзены арышт, а яе спрабавалі прадаць з малатка.
«Аукцыён не адбыўся, і таварыства, у адпаведнасці з прапановай суда, згадзілася забраць маёмасць у лік доўгу. Вядзецца далейшая праца», — было заяўлена ў дакуменце. Сума даўгоў не называлася.
Верагодна, сумеснай вытворчасці ў Харбіне прыйшоў канец, але літаральна на пачатку 2026 года на «Гомсельмашы» заявілі, што цяпер «прапрацоўваецца пытанне» аб стварэнні сумеснай вытворчасці ў Кітаі. Што сталася з папярэдняй такой вытворчасцю, на прадпрыемстве прамаўчалі.