Навукоўцы высветлілі, што дзеці памятаюць пахі гародніны, якую ела іх маці падчас цяжарнасці
- 18.05.2026, 9:55
Даследчыкі даўно меркавалі, што такое магчыма.
Брытанскія і французскія навукоўцы правялі даследаванне, якое паказала, што трохгадовыя дзеці могуць памятаць пахі гародніны, з якімі яны сутыкнуліся ва ўнутрычэраўны перыяд, і спакайней на іх рэагаваць. Работу апублікавалі ў часопісе Developmental Psychobiology.
Адзначаецца, што даследчыкі ўжо даўно мяркуюць, што плод здольны ўспрымаць і запамінаць некаторыя стымулы яшчэ ва ўнутрычэраўны перыяд. Так, смаковыя і араматызаваныя рэчывы з рацыёну цяжарнай жанчыны могуць трапляць у околаплодныя воды і праз плацэнту, фармуючы ў дзіцяці першыя «сенсарныя ўспаміны». Навараджаныя, напрыклад, па-рознаму рэагуюць на часнок — у залежнасці ад таго, ці ўжывала яго маці падчас цяжарнасці. Аднак пытанне пра працягласць такіх эфектаў заставалася адкрытым.
Навукоўцы пад кіраўніцтвам Надзі Райсленд з Дарэмскага ўніверсітэта (Вялікабрытанія) давалі цяжарным на позніх тэрмінах капсулы з парашкамі морквы і кудравай капусты (кале), якія маюць розныя смаковыя і пахавыя характарыстыкі. З дапамогай УГД фіксавалі, што плод рэагуе на гэтыя стымулы: на пах капусты больш негатыўна, на пах морквы — больш спакойна. Пазней тыя ж дзеці ў першы месяц жыцця дэманстравалі больш спрыяльную рэакцыю на знаёмыя пахі.
Цяпер даследчыкі прадставілі вынікі працягу эксперыменту, удзельнікам якога споўнілася тры гады. З першапачатковай групы ў даследаванні змаглі ўдзельнічаць 12 дзяцей. Частка з іх да нараджэння знаёмілася з пахам кале, частка — морквы. Дзецям прапаноўвалі панюхаць абодва пахі, а іх міміку фіксавалі на відэа і аналізавалі па шэрагу параметраў, каб вызначыць рэакцыі радасці або дыскамфорту.
Вынікі паказалі, што ў тры гады дзеці ў цэлым радзей усміхаліся і часцей праяўлялі негатыўныя рэакцыі ў параўнанні з навараджанымі, аднак знаёмы «ўнутрычэраўны» пах па-ранейшаму выклікаў у іх менш прыкмет адрыньвання, нават калі ён быў горкі.
Аўтары прыйшлі да высновы, што харчовыя пахі, з якімі дзіця сутыкаецца да нараджэння, могуць пакідаць доўгатэрміновы след і ўплываць на яго ўспрыманне ежы ў далейшым. У будучыні яны плануюць праверыць, ці ўплывае гэты эфект на рэальныя харчовыя паводзіны — напрыклад, на гатоўнасць дзяцей есці гародніну.