Карта закрытых лясоў у Беларусі выглядае як ваенная схема

• Віктар Ягун
• 18.05.2026, 16:15

Геаграфія абмежаванняў выклікае пытанні.

Па стане на 15 мая ўлады Беларусі афіцыйна ўвялі абмежаванні на наведванне лясоў у 19 раёнах краіны. Аналіз геаграфіі гэтых абмежаванняў прыцягвае асаблівую ўвагу з пункту гледжання бяспекі: 12 раёнаў непасрэдна прымыкаюць да дзяржаўнай мяжы з Украінай, Польшчай і Літвой. Іншыя раёны разам з імі ўтвараюць адзіны тэрытарыяльны масіў на захадзе і паўднёва-захадзе краіны.

Фармальна гаворка ідзе пра супрацьпажарныя меры і сезонныя абмежаванні. Аднак сама канфігурацыя закрытых тэрыторый, іх канцэнтрацыя менавіта ў прыгранічнай зоне, а таксама агульны кантэкст апошніх заяў і дзеянняў Мінска прымушаюць разглядаць гэтыя меры таксама ў ваенна-палітычнай плоскасці.

У сучаснай ваеннай практыцы абмежаванні доступу грамадзянскага насельніцтва да лясных і прыгранічных раёнаў традыцыйна выкарыстоўваюцца для забеспячэння схаванага перамяшчэння войскаў, разгортвання палявой лагістыкі, стварэння часовых складаў боепрыпасаў і гаручага, уладкавання камандных пунктаў і інжынерных пазіцый. Акрамя таго, такія меры мінімізуюць рызыкі ўцечкі інфармацыі праз фота- і відэафіксацыю перамяшчэння тэхнікі і асабовага складу.

Асабліва важна, што гэтыя абмежаванні накладаюцца на фоне паведамленняў украінскай выведкі пра актывізацыю ваеннай інфраструктуры на тэрыторыі Беларусі і павелічэнне інтэнсіўнасці сумеснай ваеннай дзейнасці Мінска і Масквы.

Першае — украінскі напрамак

Найбольшую ўвагу прыцягвае паўднёвая і паўднёва-заходняя частка Брэсцкай вобласці, якая мяжуе з Валынскай і Роўненскай вобласцямі Украіны. Менавіта гэты ўчастак мае важнае значэнне з пункту гледжання ўкраінскай лагістыкі, бо праз Валынь праходзіць значная частка транспартных і чыгуначных маршрутаў, якія забяспечваюць пастаўкі заходняй ваеннай дапамогі.

У гэтым кантэксце патэнцыйна могуць разглядацца два аператыўныя сцэнарыі.

Першы — стварэнне пагрозы на Валынскім напрамку, у прыватнасці ў раёне Ковеля і Луцка. Нават без маштабнага наступу сам факт з’яўлення рызыкі ўдару з боку Беларусі прымушае Украіну ўтрымліваць значныя рэзервы на паўночнай мяжы і рассяроджваць сілы, якія маглі б быць выкарыстаныя на іншых участках фронту.

Другі сцэнар звязаны з напрамкам Сарны — Роўна — Вараш. Яго стратэгічнае значэнне вызначаецца як наяўнасцю крытычна важнай чыгуначнай інфраструктуры, так і размяшчэннем Роўненскай АЭС. Стварэнне нават абмежаванай ваеннай пагрозы гэтаму раёну мела б значны ваенна-палітычны і псіхалагічны эфект, а таксама магло б істотна паўплываць на лагістыку ўкраінскіх сіл.

Другі патэнцыйны вектар — заходні, звязаны з так званым Сувалкскім калідорам

Гаворка ідзе пра вузкі ўчастак паміж Беларуссю і Калінінградскай вобласцю РФ, які злучае краіны Балтыі з асноўнай тэрыторыяй НАТА. У заходніх ваенных ацэнках гэты напрамак ужо шмат гадоў лічыцца адным з найбольш уразлівых у сістэме бяспекі Альянсу.

Канцэнтрацыя закрытых раёнаў у заходняй частцы Беларусі тэарэтычна стварае ўмовы для схаванага разгортвання сіл паблізу польскай і літоўскай межаў. У выпадку крызіснага сцэнару гэта магло б быць выкарыстана для дэманстрацыі сілы, правакацый або стварэння патэнцыйнай пагрозы сухапутнай сувязі паміж краінамі Балтыі і астатняй тэрыторыяй НАТА.

У той жа час неабходна ўлічваць і іншы, не менш верагодны сцэнар — дэманстратыўна-псіхалагічны.

Беларусь і Расія могуць свядома фармаваць атмасферу пастаяннай ваеннай пагрозы на паўночным напрамку без намеру пераходзіць да неадкладных актыўных дзеянняў. Асноўная задача ў такім выпадку — прымусіць Украіну, Польшчу і краіны Балтыі ўтрымліваць значныя сілы ўздоўж межаў, распыляючы рэзервы, рэсурсы ППА і лагістычныя магчымасці.

Менавіта таму бягучую сітуацыю не варта трактаваць як непасрэдную прыкмету непазбежнага наступу. Аднак сукупнасць фактараў — геаграфія абмежаванняў, сінхранізацыя з агрэсіўнай рыторыкай Мінска, ваенная актыўнасць РФ і Беларусі і стратэгічнае значэнне прыгранічных раёнаў — аб’ектыўна стварае падставы для павышанай увагі з боку Украіны і краін НАТА.

На дадзеным этапе гаворка хутчэй ідзе пра фарміраванне ўмоў і магчымасцяў, чым пра пацверджаны намер неадкладнага прымянення сілы. Але ва ўмовах сучаснай вайны менавіта такія падрыхтоўчыя дзеянні часта становяцца элементам больш шырокай стратэгіі ціску, дэстабілізацыі і прымусу праціўніка да распылення рэсурсаў.

Віктар Ягун, Facebook