Чаму Грэм не ўзгадаў пастара-палітзняволенага?
- 19.05.2026, 12:04
Маліцца за ўладу — не значыць асвячаць гвалт.
Святар Беларускага прыходу Канстанцінопальскага патрыярхату ў Вільні Аляксандр Кухта у «Фэйсбуку» паразважаў пра прыезд у Мінск пратэстанцкага пастара з ЗША Франкліна Грэма, які сустрэўся з Лукашэнкам і памаліўся за яго на «Фестывалі надзеі», што прайшоў у сталіцы 16–17 мая:
— У 2020 годзе, калі беларускі рэжым пачаў ламаць незалежныя структуры, аказалася, што рэлігійныя супольнасці нядрэнна трымаюць удар. Бо царква — гэта не проста выпадковы натоўп бабуль са свечкамі. Гэта асяроддзе, дзе людзі ведаюць і падтрымліваюць адзін аднаго — або, як цяпер модна казаць, выстройваюць гарызантальныя сувязі. А яшчэ ў царквы ёсць уласны маральны аўтарытэт — Евангелле. Кніга, якая вельмі дрэнна спалучаецца з дубінкамі, хлуснёй і культам сілы.
Лукашэнка зразумеў гэтую пагрозу і пастараўся ўкатаць рэлігійнае жыццё ў асфальт. І не без поспеху.
Вось як вы думаеце, навошта Лукашэнка на камеру цалуецца з епіскапамі? З любові да царкоўнага пратаколу? Вядома, не! Усё прасцей. Ён пасылае сігнал: «Так, выбары я прайграў. Але мяне ўсё роўна благаслаўляе царква. А значыць — і сам Бог!».
З той жа прычыны на УНС побач з чыноўнікамі сядзяць праваслаўныя і каталіцкія іерархі. Яны там не для мэблі. Іх прысутнасць легітымізуе ўвесь гэты цырк.
А святароў навошта на культурна-масавыя мерапрыемствы зганяюць? Проста пастаяць? Таксама не! Трэба, каб людзі бачылі побач чыноўніка, вайскоўца і святара і рабілі высновы: «Раз царква тут — значыць, усё нармальна. Значыць, улада ад Бога».
І будзем шчырымі: рэжым нядрэнна дабіўся свайго ў падпарадкаванні рэлігіі за апошнія гады. Што каталікі, што праваслаўныя — усе ходзяць па струне і баяцца піскнуць. Епіскапы — маўчаць. Святары — маўчаць. Прыхаджане — таксама маўчаць. Усюды пануе страх. А ўсё таму, што рэжым у свой час абезгалоўіў гэтыя сістэмы, атруціў іх, а далей — яд сам пацёк уніз.
А вось з пратэстантамі, як піша Аляксандр Кухта, у ўлады ўзнікла праблема:
— У іх няма адзінага цэнтра сілы, які можна было б прыціснуць да ногця, а затым — падпарадкаваць і ўсю сістэму. Бо пратэстанты як жэле: ціснеш у адным месцы — яно вылазіць у іншым. Ну так, кагосьці з пастараў пасадзілі. Дзесьці пазакрывалі цэрквы. Кагосьці з краіны выслалі. А які з гэтага толк? Пратэстанты не вертыкальныя. Таму і яд у іх зверху ўніз не цячэ.
І беларускі рэжым не першы, хто сутыкнуўся з гэтай праблемай. Таму рашэнне даўно прыдумана. І шмат разоў рэалізавана. А некалькі дзён таму — і ў Беларусі.
Дык вось, калі не атрымліваецца атруціць верхавіну — бо верхавіны проста няма — тады трэба заражаць усю супольнасць адразу. Сабраць разам тысячы вернікаў. Стварыць атмасферу адзінства, малітвы і духоўнага ўздыму. А потым акуратна ўвесці туды пасланне: «улада ад Бога, а Лукашэнка — законны кіраўнік». На гэтым усё! Далей яд распаўзецца без старонняй дапамогі.
Бо чалавек, які ўжо раз стаў саўдзельнікам, баіцца гэта прызнаць. Ён пачынае пераконваць сябе і ўсіх вакол, што ўсё не так ужо і дрэнна, а адзін раз — ну з кім не бывае?
Так-так, гэта я зараз пра прыезд Франкліна Грэма ў Беларусь. І пра тое, як ён расцяўся перад Лукашэнкам. Спачатку — асабіста. Потым — у інтэрв’ю. А пасля яшчэ і на агульнай малітве.
Праваслаўны святар лічыць, што многія праглынулі гэтую нажыўку:
— Чыста па-людску я магу зразумець пратэстантаў. Бо ў Беларусі ім ой як нялёгка. Дзесяцігоддзямі рэжым здзекаваўся з іх, біў нагамі і лічыў людзьмі другога гатунку. А тут — такі падарунак! Запрасілі самога Франкліна Грэма, суперзорку амерыканскага евангельскага свету. І далі сабрацца велізарным натоўпам.
Шчыра, я не разумею, навошта Грэм хваліў Лукашэнку. Ён не дурны чалавек і выдатна разумеў, што гэтага можна было і не рабіць. Можна было проста прамаўчаць. А яшчэ лепш — можна было ўзгадаць, напрыклад, пра пастара Алега Лойку, які цяпер сядзіць у турме. І памаліцца за яго. І нічога б рэжым яму не зрабіў. Бо пабаяліся б крануць постаць такога маштабу. А тут…
Ну добра. Дапусцім, у іх была нейкая дамоўленасць. Дапусцім, Лукашэнка прашаптаў Грэму, што калі той публічна за яго заступіцца, на волю выйдуць палітвязні (асабіста я сумняваюся, што яны нешта такое абмяркоўвалі, але дапусцім). Калі гэта сапраўды так, дык да Грэма пытанняў няма. Толькі павага. Чалавек паставіў сваю рэпутацыю дзеля іншых.
Але чаму на гэта павяліся іншыя вернікі? Пратэстанты, а-у-у-у! Вы не абавязаныя апраўдваць кожны ўчынак свайго пастара. Нават калі ён рок-зорка.
Ну прамаўчаце, калі вы ў Беларусі. Але калі за мяжой — станьце голасам тых, хто маўчыць, і проста скажыце, што такая малітва — гэта памылка.
Але не! Усе каментарыі забітыя апраўданнямі: «уся ўлада ад Бога», «ён жа не сказаў, як менавіта трэба маліцца», «усе ўсё зразумелі правільна». Ну дзіцячы садок, чэснае слова. І самае сумнае — вы ж сапраўды на гэта вядзяцеся.
А калі вядзяцеся, значыць заражэнне адбылося. Значыць, Лукашэнка вас перайграў. Бо калі соль губляе сваю сілу, яна становіцца ядам.
У заключэнне хачу сказаць простую рэч. НІКОЛІ не гуляйце з Сатанай ні ў якія гульні. Ён хітры і абавязкова знойдзе кручок, каб злавіць чалавека.
«Шчаслівы муж, які не ходзіць на раду бязбожных».
P.S.: маліцца за ўладу — не значыць асвячаць гвалт. І не значыць падыгрываць ёй. Вось як гэтая ж малітва гучыць у нас на прыходзе на кожнай літургіі:
«Таксама молімся за ўсіх, хто вымушана пакінуў свае дамы і Радзіму і за дараванне ім усяго неабходнага для жыцця на чужыне і аб хутчэйшым вяртанні дадому – скажам усе: «Госпадзі, выслухай нас і памілуй»,
Таксама молімся за ўсіх несправядліва зняволеных братоў і сясцёр нашых, і за іх найхутчэйшае вызваленне – скажам усе: «Госпадзі, выслухай нас і памілуй»,
Яшчэ молімся за перамогу народа Украіны, за сканчэнне вайны, за свабоду нашага беларускага народу і за пакаянне ўсіх хто чыніць гвалт, прыгнёт і беззаконне – скажам усе: «Госпадзі, выслухай нас і памілуй»,
Яшчэ молімся за Богам сцеражоную краіну нашу Беларусь і ўвесь беларускі народ, за стойкасць у веры, мужнасць у выпрабаваннях і вернасць свайму народу ўсіх нас Госпаду памолімся».