Вучоныя ўпершыню стварылі «эліксір маладосці»
- 22.05.2026, 11:15
Новы прэпарат звяртае назад працэс старэння скуры.
Вучоныя з Бостанскага ўніверсітэта высветлілі, што прэпарат ABT‑263, які знішчае старэючыя клеткі, можа паскорыць загойванне пашкоджанняў скуры ў пажылых арганізмаў. Праца апублікаваная ў часопісе Aging.
З узростам у тканках назапашваюцца сенесцэнтныя клеткі — іх часта называюць «клеткамі-зомбі». Яны ўжо не выконваюць сваіх функцый, але працягваюць вылучаць сігнальныя малекулы, што падтрымліваюць запаленне і пагаршаюць аднаўленне тканак. Лічыцца, што менавіта яны часткова адказныя за старэнне скуры і запаволенае загойванне ран.
Даследчыкі вырашылі праверыць, ці зможа сеналітычны прэпарат ABT‑263 дапамагчы пазбавіцца ад такіх клетак. У адрозненне ад звычайных лекаў, сеналітыкі выбарачна знішчаюць старэючыя клеткі. У эксперыменце вучоныя наносілі прэпарат на скуру пажылых мышэй на працягу пяці дзён. Пасля гэтага жывёлам наносілі невялікія раны і адсочвалі хуткасць загойвання.
Выявілася, што апрацоўка змяншала прыкметы клеткавага старэння і паскарала аднаўленне тканак. Да 24-га дня поўнасцю загайліся раны ў 80% мышэй, якія атрымлівалі прэпарат, у той час як у кантрольнай групе гэты паказчык склаў толькі 56%.
Нечаканасцю стала тое, што ABT‑263 часова ўзмацняў запаленне. Звычайна запаленчыя працэсы лічаць шкоднымі, аднак у гэтым выпадку кароткатэрміновы ўсплёск, верагодна, дапамагаў «перазапусціць» механізмы рэгенерацыі. У жывёл актывізаваліся гены, звязаныя з сінтэзам калагену, утварэннем сасудаў і рэмадэляваннем тканак.
Аўтары адзначаюць, што ўзроставая скура не толькі істончаецца і пакрываецца маршчынамі, але і горш рэагуе на пашкоджанні. Гэта павышае рызыку ўскладненняў пасля аперацый і хранічных ран у пажылых людзей.
Асобную цікавасць выклікае мясцовае прымяненне прэпарату. Пры прыёме ўнутр сеналітыкі могуць даваць пабочныя эфекты, бо распаўсюджваюцца па ўсім арганізме. Нанясенне на скуру дазваляе дзейнічаць прыцэльна. Пры гэтым у маладых мышэй эфект практычна не назіраўся — прэпарат працаваў менавіта там, дзе ўжо назапасіліся сенесцэнтныя клеткі.
Даследчыкі лічаць, што ў будучыні такія сродкі могуць выкарыстоўвацца перад аперацыямі або ў пацыентаў з рызыкай дрэннага загойвання. Аднак пакуль работа праводзілася толькі на мышах, і эфектыўнасць метаду ў людзей яшчэ трэба праверыць.