«Было толькі $1000»

• 25.05.2026, 10:27

Гэтыя мінчукі купілі кватэру амаль без зберажэнняў.

Набыць уласнае жыллё — мара мільёнаў беларусаў. Для многіх — амаль недасягальная або такая, што патрабуе сур'ёзных скарачэнняў выдаткаў, эканоміі і абмежаванняў. Асабліва для тых, хто хоча замацавацца ў Мінску. Што рабіць, калі спадчына не дасталася, зарплата не дазваляе добра адкладаць або ўзяць крэдыт, а арэнднае жыллё і так з'ядае палавіну заробку?

«Точка» знайшла дзве рэальныя гісторыі нечаканых пакупак кватэр у сталіцы — без зберажэнняў і вялікіх першапачатковых узносаў. Адразу абмоўімся: сваю жыллёвую праблему гэтыя цяпер ужо мінчанкі вырашалі пару гадоў таму, калі ўмовы крэдытавання і сітуацыя на рынку былі іншымі, але ўсё роўна па-свойму няпростымі і цяжкапад'ёмнымі.

«Думала, усё жыццё пражыву ў здымнай кватэры»

Лілія пераехала з райцэнтра ў Мінск у 18 гадоў, калі паступіла ва ўніверсітэт. Цяпер ёй 33, ужо 4 гады яна жыве ў сваёй «аднапакаёўцы».

«Амаль усё жыццё жыла ў здымных кватэрах або інтэрнатах, з самага дзяцінства і да сваіх 13-ці гадоў, а потым зноў інтэрнаты, здымнае жыллё, але ўжо ў Мінску. Мне заўсёды вельмі хацелася мець свой уласны кут і не жыць на «птушыных правах». Хто здымаў кватэру, той добра зразумее, пра што я», — пачынае свой аповед Лілія.

Дзяўчына кажа, што адразу пасля вучобы нядрэнна зарабляла.

«Але здымнае жыллё забірала добрую частку даходаў. Плюс ты малады, толькі стаў самастойным, са сваім заробкам: хацелася і падарожнічаць, і недзе адпачыць, і проста нешта купіць. Таму пастаянна разрывала паміж назапашваннямі: на падарожжы ці ж на жыллё», — успамінае дзяўчына.

Сярэдні даход дзяўчыны тады складаў каля $1200 у месяц (па тым курсе 2016—2018 гадоў). І нават такой адносна нядрэннай зарплаты, на думку банкаў, было недастаткова, каб узяць добрую суму крэдыту. Давалі згоду прыкладна на палову кошту самай простай «аднапакаёўкі».

«Увогуле, так і жыла: то збірала на кватэру, то траціла ўсё на падарожжы. На жыллё з такімі банкаўскімі ўмовамі трэба было адкласці хаця б $20 000. Гэта было нерэальна», — кажа Лілія.

Наўздагад пайшла глядзець кватэру

Пры гэтым Лілія ўсе гэтыя гады пастаянна сачыла за аб'явамі на рынку нерухомасці, за працэнтнымі стаўкамі. Але аднойчы вырашыла зрабіць крыху больш, чым проста падлічваць верагоднасць куплі кватэры, — схадзіць на прагляд.

Грошай у яе практычна не было — толькі $1000.

«Так жа «проста так» я вырашыла чарговы раз палічыць усё на крэдытным калькулятары. Потым проста так запісалася на кансультацыю ў банк. А потым пачала думаць, як зрабіць так, каб мне зацвердзілі крэдыт», — расказвае дзяўчына.

Працэнтная стаўка на той момант была не самай прывабнай — нешта каля 22% гадавых. Затое кватэра была недарагая, прасілі $38 500.

Па курсе таго часу яна атрымлівала каля $880. Нібыта і нядрэнна. Банк быў гатовы даць нават 100% кошту жылля. Але пры гэтым зарплата павінна была быць нейкай нерэальнай па беларускіх мерках.

«Мне палічылі, што я павінна атрымліваць каля 3800 у месяц, а ў мяне было 2200. Але калі б тады ў мяне была такая зарплата, дык наўрад ці мне спатрэбіўся б крэдыт», — смяецца Лілія.

Дзяўчына падлічыла: максімум, які яна гатова аддаваць за крэдыт са сваёй зарплаты, — 1600.

Мне давялося б моцна ўціснуцца ў выдатках, працягваць хапацца за падпрацоўкі, але ў цэлым як-небудзь выкруцілася б. Тады ў банку я ўзяла б $32 000 па курсе. Я вырашылася.

Як узяць крэдыт, калі…

Варыянтаў было некалькі: улічыць сумесны даход з яе маці, якая жыве ў іншым горадзе. Набег бы амаль патрэбны для адабрэння штомесячны даход.

Дзяўчына выбрала іншае: пайшла ў адпачынак, потым атрымала 13‑ю зарплату. У выніку яе сярэднямесячны даход у даведцы быў вельмі прыдатным.

«Мне з лішкам далі б і ўсю суму, але я ўсё ж разлічвала свае сілы. І так атрыманы ў выніку плацеж — Br1750 у месяц. Гэта было 80% маёй зарплаты. Успамінаю і ў шоку ад сябе: як жа я тады вырашылася?» — смяецца Лілія.

Яна дагэтуль дэталёва памятае, як чакала адабрэння крэдыту ад банка, як сачыла за розніцай курсаў і як у выніку шукала недастатковую суму.

Я пазычыла $1000 ў аднаго знаёмага і $2000 ў іншага з вяртаннем за 1—2 гады. То-бок мне трэба было яшчэ нешта адкладаць пасля плацяжу па крэдыце. Мама дала тысячу. У выніку крэдыт у мяне быў прыкладна на $33 000. З-за розніцы курсу давялося тэрмінова шукаць яшчэ тысячу — увогуле, нерваў было шмат.

«Плачу нямала, але за сваё»

У студзені 2022 года яна атрымала ключы ад сваёй кватэры. Трэба было зрабіць мінімальны рамонт за дзве тыдні, каб з'ехаць са здымнага жылля.

«Грошай не было. Думала жыць з голымі сценамі. Але мае сябры скінуліся, купілі мне шпалеры і паклеілі. Потым хтосьці даў кухню. Уся бытавая тэхніка і амаль уся мэбля ў мяне былі — да гэтага здымала пустую кватэру. Так і пераехала ў суседні дом», — успамінае Лілія.

Яна прызнаецца: калі ўнесла свой першы плацеж па крэдыце, не ведала, як ёй жыць далей. Але ўсё як-небудзь само па сабе пачало наладжвацца.

«Мне паднялі зарплату, на трошкі, але ў мяне хоць бы на руках заставалася на 300 больш. А потым адразу падвернулася вельмі добрая падпрацоўка — гэта ўжо была прыстойная сума. Гэта я ўсё да таго: калі чагосьці вельмі моцна хочаш, табе нібы дапамагае ўсё ў гэтым свеце», — усміхаецца Лілія.

Далей было яшчэ некалькі шчаслівых момантаў: стаўка рэфінансавання ў 2023 годзе падавала раз за разам. Цяпер за крэдыт яна аддае 44% ад сваёй асноўнай зарплаты (з 2600).

«Цяпер мой плацеж — каля 1150 у месяц. І ён паступова змяншаецца, але зусім патроху. Але амаль столькі ж плацяць мае сябры, здымаючы цяпер «аднапакаёўку» ў Мінску. А я плачу за сваё. Плюс я ведаю, як абясцэньваецца крэдыт з гадамі: у мяне ёсць прыклады маёй мамы, якая цяпер плаціць усяго 9, і многіх іншых знаёмых», — не сумуе Лілія.

Пры гэтым яна прызнаецца: за гэтыя чатыры гады ёй давялося абмежаваць сябе ў галоўным — у падарожжах. Упершыню яна кудысьці паехала адпачыць толькі ў мінулым годзе, даволі бюджэтна.

«А так я б не сказала, што я прама моцна ў нечым сціснулася і ва ўсім сабе адмаўляла. Не, усё ў межах разумнага, але, вядома, не так, як раней. Я дазваляю сабе «лішкі» часам. Але пры гэтым у мяне заўсёды былі падпрацоўкі, каб жыць больш-менш нармальна», — кажа Лілія.

Яшчэ адзін мінус — у беларускі цяпер практычна не атрымліваецца штосьці адкласці. Наперадзе яшчэ адна мара — зрабіць рамонт пад сябе.

«І я ўжо чатыры гады адкладаю гэты момант, гэтак жа думаючы, што рамонт з такім крэдытам зрабіць нерэальна. А цяпер я зноў акунулася ў вір з галавой — замовіла праект у дызайнера, на які ў мяне няма грошай. Пару месяцаў ёсць у запасе, каб адкласці $1000. Працэс запушчаны», — смяецца Лілія.

Галоўны пасыл дзяўчыны ва ўсім гэтым — не варта баяцца.

«Калі ты ўжо ўвязаўся ў гэта сумнеўнае прадпрыемства, усё пачынае складацца патрэбным чынам. Знойдуцца і грошы, і магчымасці іх зарабіць, і нейкія нават, здавалася б, неверагодныя рэчы, якія будуць дапамагаць табе на гэтым шляху», — рэзюмуе дзяўчына.

Да таго ж, дадае яна, робіць сваю справу і інфляцыя: сума паступова становіцца нязначнай, цяжка толькі першыя два-тры гады. А яе кватэра цяпер моцна вырасла ў цане і каштуе каля $70 000. Крэдыт жа ў банку ў пераліку на долары, наадварот, змяншыўся.

Два крэдыты і першая «аднапакаёўка»

Таццяна пераехала ў Мінск у 2014-м. Праз чатыры гады яна купіла сваю кватэру — таксама без нармальных зберажэнняў.

«Жылі спачатку тры гады з бацькамі мужа ў Ждановічах. Адносіны ў нас выдатныя, але ўсё роўна хацелася чаго-небудзь свайго. Асобных сваіх грошай амаль не было: пасля вяселля купілі аўтамабіль, у заначцы — пару тысяч. Гэтай сумы вельмі не хапала для першапачатковага ўзносу», — успамінае Таццяна.

Але на працы ў дзяўчыны для супрацоўнікаў была вельмі прыемная «плюшка»: працадаўца быў гатовы выдаць крэдыт пад вельмі нізкі працэнт — усяго 5% гадавых на 20 гадоў.

«Мне зацвердзілі 25% ад кошту жылля — гэта сума стала нашым першапачатковым узносам. Штомесячны плацеж — усяго 180», — падлічвае Таццяна.

Прыглянутая «аднапакаёўка» ў 2018‑м каштавала $54 000. Астатнюю суму сям'я ўзяла ў іншым банку, ужо на агульных умовах. У выніку сваё жыллё яны набылі без першапачатковага ўзносу.

«Сукупнага даходу нам не хапала: бралі яшчэ да ўвагі зарплаты свякровяў, яны ж былі паручыцелямі. У выніку ў нас атрымаўся яшчэ адзін плацеж у месяц — 1300. Шчыра скажу, першы час мы не спраўляліся, і нам вельмі дапамагалі бацькі мужа — ледзь не палову сумы закрывалі яны», — прызнаецца Таццяна.

Менавіта таму толькі што набытая кватэра было вырашана здаваць — так атрымлівалася нешта аддаваць за крэдыт. Так працягвалася каля паўгода, а сям'і так хацелася пераехаць у сваю кватэру.

«Рашыліся, пераехалі, хоць думалі, што пару гадоў будзем здаваць, пакуль не станем на ногі. Паступова рабілі рамонт, бралі нейкія растэрміноўкі на бытавую тэхніку. Найцяжэйшымі былі першыя тры гады. А потым у апошнія месяцы «галоўны» крэдыт знізіўся да 900. Муж звольніўся і пачаў працаваць на сябе. З'явіліся грошы», — кажа дзяўчына.

Цяпер набылі дарагую «двушку»

У планах была купля кватэры паболей — дзіця ўжо падрастала, у «аднапакаёўцы» станавілася цеснавата. У мінулым годзе вырашылі пашырацца. Але вельмі хацелася пакінуць сваю першую кватэрку, у якую ўклалі ўсю душу.

«Памятаю, як мы гулялі па крамах і ўбачылі карціны, якія б ідэальна ўпісаліся над нашай канапай. Грошай увогуле не было: выскраблі проста ўсё да апошняй капейкі. Затое якое шчасце было! Увогуле, мы вельмі хацелі пакінуць гэтую кватэру», — распавядае Таццяна.

Перад купляй новага жылля датэрмінова пагасілі свой асноўны крэдыт. Застаўся толькі адзіны плацеж на 180. І зноў вырашылі ўзяць новы.

«На працы ўжо не атрымалася ўзяць выгадны крэдыт. Узялі звычайны. Таму нам усё ж давялося прадаць нашу першую кватэру, каб дадаць грошай. Выручылі нядрэнную суму — $91 000», — падлічвае дзяўчына.

Спадабалася двухпакаёвая кватэра ў Ратамцы — нятанная, $146 000. Але пасля выгаднай продажу кватэры ў пары нават засталася прыстойная сума грошай, якую вырашылі не пускаць на закрыццё крэдыту.

«Укладацца ў кватэру не давялося, яна была цалкам з мэбляй і бытавой тэхнікай. Сваю мы таксама прадавалі гэтак жа. Нават з тымі нашымі карцінамі», — сумна ўсміхаецца Таццяна.

Цяпер штомесячны плацеж за «галоўны» крэдыт — 1960 рублёў. Плюс тыя ж 180 рублёў ад папярэдняга крэдыту. Пара кажа, што для іх цяпер гэта наогул неадчувальная сума.

«Для нас цяпер гэта ўвогуле лёгка, можна сказаць, мы не заўважаем гэтай сумы. Можа, нават трэба было браць адразу «трохпакаёўку», але тады давялося б ужо ўціскацца. Дык што гэта кватэра ў нас не апошняя, праз пару гадоў хочам узяць большую», — кажа Таццяна.

У наступным годзе сям'я паставіла сабе чарговую мэту — купіць аднапакаёвую кватэру. Можа, самую простую, спецыяльна пад арэнду.

А праз пару гадоў, з дапамогай падобнай схемы крэдытавання, але ўжо са сваімі назапашваннямі, памяняць сваю кватэру на трохпакаёвую.

«Так, спачатку было цяжка. Але ў выніку ўсё склалася выдатна: хто ведае, ці адкрылі б мы сваю маленькую справу, калі б не ўсё гэта? А цяпер ужо ставім зусім сур'ёзныя мэты. Мая парада — не трэба чакаць ідэальнага моманту. Ён ніколі не наступіць», — лічыць Таццяна.

І яна ўпэўнена: трэба не пабаяцца зрабіць вось гэты самы пужлівы першы крок. І тады ўсё складзецца так, што пра гэта потым вы дакладна шкадаваць не будзеце.