Пілот-каскадзёр палюе на расійскія «Шахеды» над Украінай
- 26.05.2026, 12:04
Былы чэмпіён па вышэйшым пілатажы выкарыстоўвае свае акрабатычныя навыкі для начнога перахопу.
Украінскі лётчык і чэмпіён па вышэйшым пілатажы Цімур Фаткулін ператварыў свае спартыўныя навыкі ў інструмент абароны. Сёння ён выкарыстоўвае іх у начным паляванні на расійскія ўдарныя дроны тыпу «Шахед», піша The New Yorker.
Гісторыя Фаткуліна — гэта шлях ад міжнародных спаборніцтваў па акрабатычным пілатажы да ўдзелу ў эксперыментальным падраздзяленні супрацьпаветранай абароны, якое працуе на стыку грамадзянскай і ваеннай авіяцыі.
Яшчэ ў 2019 годзе на чэмпіянаце свету па акрабатычным пілатажы ў Чэхіі Фаткулін уразіў суддзяў і супернікаў нестандартным стылем палёту.
«Ён быў абсалютна фенаменальным», — успамінаў адзін з удзельнікаў, былы ваенны штурман Трэвор Дуган.
Тады 25‑гадовы ўкраінец выйграў адзін з ключавых этапаў спаборніцтваў, пачаўшы праграму палёту дагары нагамі. Ягоная каманда заваявала золата, а сам пілот замацаваў рэпутацыю выключна тэхнічнага і смелага лётчыка.
Ад спартыўнага неба — да вайны
Пасля пачатку пандэміі і поўнамаштабнай вайны Фаткулін пакінуў спартыўныя выступленні. Цяпер яму 32 гады, у яго пяцёра дзяцей, і ён жыве ў рытме пастаяннай гатоўнасці да вылетаў.
Ягоныя таварышы па службе апісваюць яго як чалавека, які «жыве ў небе». Сам ён часта носіць лётную куртку і вайсковую форму і захоўвае дысцыпліну нават у побыце. Фаткулін кажа, што ў стрэсавых сітуацыях у кабіне пераходзіць на рускую мову, хаця звычайна размаўляе па-ўкраінску.
Місія: збіваць «Шахеды»
Пасля пачатку масіраваных атак дронаў ён спрабаваў далучыцца да рэгулярных сіл, але сутыкнуўся з бюракратычнымі абмежаваннямі. Урэшце разам з былым ваенным лётчыкам Валерыем Сліпканам ён стварыў добраахвотніцкае падраздзяленне паветранай абароны.
Фармальна гэта падраздзяленне тэрытарыяльнай абароны пад кантролем Паветраных сіл, неафіцыйна — «Аэратым». Яго задача — перахоп расійскіх ударных беспілотнікаў у паветры з дапамогай лёгкіх самалётаў.
Фаткулін іранічна каментуе сваю працу на Ан‑28, які выкарыстоўваўся на пачатку праекта:
«Я пілот рэактыўнага самалёта, які кіруе “аўтобусам”.»
Асноўная складанасць — знайсці дрон у цемры. Менавіта тут, паводле слоў удзельнікаў каманды, вырашальнымі становяцца навыкі спартыўнага пілатажу. Фаткулін і яго экіпаж выкарыстоўваюць самалёты, здольныя ляцець побач з «Шахедамі», а часам — нават апярэджваць іх.
Сліпкан называе Фаткуліна ўнікальным пілотам:
«Цімур адчувае сябе ў небе лепш, чым некаторыя плыўцы ў вадзе».
Рызыкі і чаканні
Падраздзяленне працуе ў рэжыме пастаяннай гатоўнасці — экіпажы могуць гадзінамі чакаць выкліку, знаходзячыся каля аэрадрома або ў палявых умовах. Нягледзячы на цяжкасці, каманда працягвае пашыраць магчымасці і шукае новыя самалёты і абсталяванне, уключаючы цеплавізійныя сістэмы і ўзбраенне.
Вясной інтэнсіўнасць атак «Шахедаў» узрасла, і патрэба ў такіх экіпажах толькі павялічваецца.