Расіяне перасталі спадзявацца на паляпшэнне сітуацыі ў эканоміцы

• 28.05.2026, 5:13

Апытанне.

Расіяне ўсё менш вераць у тое, што ў расійскай эканоміцы справы палепшацца. У маі розніца паміж долямі станоўчых і адмоўных адказаў на пытанне «Калі казаць пра эканамічныя ўмовы ў краіне ў цэлым, як вы лічыце, наступныя 12 месяцаў будуць для эканомікі краіны добрым часам ці дрэнным?» абнулілася, засведчыла апытанне фонду «Грамадская думка» па заказе Цэнтрабанка. Цяперашняя ацэнка эканамічных перспектываў — мінімальная з кастрычніка 2022 г., калі апытанне праходзіла падчас мабілізацыі, перадае The Moscow Times.

Аналагічныя ацэнкі і на больш працяглым, пяцігадовым гарызонце. Яны таксама пагаршаюцца пяты месяц запар і наблізіліся да мяжы, што падзяляе песімізм і аптымізм. Цяперашняя ацэнка — найгоршая з сакавіка 2022 г., першага апытання пасля пачатку вайны. Тады долі станоўчых і адмоўных адказаў апошні раз супадалі.

Людзі адчуваюць пагаршэнне сітуацыі ў эканоміцы, якая перайшла да спаду. ВУП у першым квартале быў на 0,2% меншы, чым годам раней — гэта першае падзенне за тры гады. Напачатку года цэны падскочылі з-за павышэння ПДВ, і ацэнкі эканамічнай сітуацыі і асабістага матэрыяльнага становішча, а таксама іх перспектыў пачалі хутка пагаршацца. У красавіку ўпершыню з снежня 2022 г. на пытанне пра чаканні змянення свайго матэрыяльнага становішча ў бліжэйшы год было атрымана больш адмоўных адказаў, чым станоўчых (у маі ацэнкі крыху палепшыліся).

Эканоміка ўсё мацней падзяляецца на тую, што расце — ваенную, а таксама звязаную з дзяржзаказамі і імпартазамяшчэннем, і тую, што падае — прыватную грамадзянскую. У першым квартале ў мінусе былі 19 з 24 відаў апрацоўчых вытворчасцей, адзначаў ІНП РАН. Гэта стала адной з прычын росту схаванага беспрацоўя да максімальнага, як мінімум за 10 гадоў, узроўню: ва ўмовах дэфіцыту кадраў кампаніі ў надзеі на лепшае спрабуюць утрымаць супрацоўнікаў.

У выніку запаволіўся рост заробкаў, і рэальныя распараджальныя даходы расіян (за вылікам абавязковых плацяжоў і з улікам інфляцыі), якія да гэтага хутка раслі, упершыню за тры гады зменшыліся ў параўнанні з папярэднім кварталам, падлічыў блізкі да ўладаў аналітычны цэнтр ЦМАКП. Калі прыбраць сезоннасць, у першым квартале яны былі на 1% меншыя, чым у кастрычніку—снежні 2025 г.

Апытанне ФОМ таксама фіксуе, што даходы людзей перасталі расці. Медыяннае значэнне сярэднедушавога распараджальнага даходу сёлета вагаецца каля 27,5 тыс. руб. Усё гэта не спрыяе аптымізму.

ЦМАКП лічыць падзенне даходаў расіян «фармальнай карэкцыяй» і чакае аднаўлення іх росту ў II квартале. Ён не знаходзіць тлумачэння «хуткаму, амаль лінейнаму падзенню» ацэнак расіянамі ўзроўню жыцця і эканамічнай сітуацыі «на, у цэлым спрыяльным, фоне», аднак адзначае, што «нечакана зацяжное і глыбокае» падзенне ацэнак само па сабе стала фактарам, які ўплывае на паводзіны людзей і на ўсю эканоміку.

Людзі страцілі аптымізм і ўсё мацней турбуюцца за сваё матэрыяльнае становішча і ў адказ усё больш эканомяць. Апытанні «Левада-цэнтра», як і ФОМ, фіксуюць падзенне індэкса спажывецкіх настрояў: у першым квартале ён наблізіўся да зоны песімізму. Слабы попыт пагаршае спад, бо, як адзначае ЦМАКП, спажыванне дамашніх гаспадарак з’яўляецца асноўным драйверам эканомікі.