Беларус 25 гадоў працуе двайніком Майкла Джэксана
- 28.05.2026, 9:24
Танцор з Мінска расказаў, як браць ад зорак толькі добрае.
Свет перажывае чарговы ўсплёск папулярнасці Майкла Джэксана праз 17 гадоў пасля смерці спявака. Фільм «Майкл», баёпік пра караля поп-музыкі, ужо сабраў каласальныя $800 млн у пракаце. У гонар гэтага Billie Jean, Beat It і іншыя хіты саракагадовай даўніны штурмуюць топы стрымінгаў — не перашкаджае нават вельмі неадназначная рэпутацыя легенды і разгром фільма крытыкамі. Для Onlíner жа гэта нагода пагутарыць яшчэ з адной лакальнай легендай па імені Алег Усаў — самым вядомым «беларускім Майклам Джэксанам». Танцор з Мінска ўжо 25 гадоў выступае і на вялікіх сцэнах, і на прыватных мерапрыемствах як двайнік кумира мільёнаў. Журналісты злавілі Алега пасля перформансу на беларускай прэм’еры «Майкла» і пагаварылі пра выратавальную сілу танцаў, трэш на карпаратывах і фанатызм.
Як заваяваць сэрца фанаткі Джэксана з дапамогай шкарпэткі і дзякуючы куміру не стаць маньякам
«Майкл Джэксан абажаў круціцца на сцэне, і мая гісторыя круціцца вакол яго», — пачынае свой аповед Алег. З творчасцю караля поп-музыкі яго лёс цесна пераплялося яшчэ ў 1990-х — дзякуючы першаму каханню. Дзяўчына аказалася лідаркай лакальнай супольнасці фанатаў спевака — у яе пакоі быў цэлы «іконастас» з плакатаў, калекцыя касет, дыскаў і кніг нагадвала музей. Тады Алег, каб уразіць каханую, жартам ляпнуў, што ў яго ёсць шкарпэтка з аўтографам Джэксана.
— Яна так змянілася ў твары і запалілася, што я зразумеў: схема рабочая. Заставалася знайсці дома не самую смярэдную шкарпэтку і распісацца на ёй падробленым подпісам. Праз нейкі час, вядома, ва ўсім прызнаўся, не стаў яе мучыць, але першая сцежка да сэрца была пракладзена паспяхова. Яна захлёбваючыся распавядала вельмі цікавыя факты пра Джэксана, мы разам слухалі яго рэдкія запісы, разглядалі фотачкі — і мяне незаўважна зацягнула.
Потым, праўда, дзяўчына з’ездзiла адпачываць у Егіпет, вярнулася шчаслівая і распавяла, які там быў накачаны інструктар… Маё целаскладанне, худое і «соплявае», як у Майкла Джэксана, не вытрымала канкурэнцыі, і я паплыў па жыцці далей у гордым і сумным адзіноцтве.
З дзяўчатамі, прызнаецца Алег, у юнацтве доўга не шанцавала. Артыст ці то жартам, ці то ўсур’ёз кажа, што адчайная няўпэўненасць у сабе ўпоперак з буруючымі гармонамі і падаўленымі сэксуальнымі жаданнямі ледзь не зрабіла з яго маньяка. На дапамогу, на шчасце, зноў прыйшоў Майкл Джэксан. Хлопец склаў два і два: калі сціпляк Майкл сваім вакалам і эфектнымі рухамі зводзіць з розуму натоўпы дзяўчын, то і яму трэба спрабаваць. Ідэю з песнямі хутка прэсеклі дамашнія і суседзі, а вось з танцамі справа пайшла лепш.
— Нават калі я не разумеў слоў з песень Джэксана, на інтуітыўным узроўні я адчуваў яго настрой.
Ён быў такі ж суперсціплы. Я таксама дасюль мучуся ад залішняй сарамлівасці, якой у артыста, па ідэі, быць не павінна. Але гэта ў жыцці, а на сцэне ў касцюме можна рабіць усё, што хочаш.
Танцы і энергія Майкла былі падобныя да маёй: я таксама баяўся падысці да людзей проста спытаць час, не кажучы ўжо пра знаёмствы з дзяўчатамі, але праз рухі, праз мову цела спрабаваў нешта пра сябе сказаць і спадзяваўся, што гэты «сурдапераклад» хтосьці зразумее. Хаця мне, як і Джэксану, не былі патрэбныя тысячы фанатак — дастаткова было адной-адзінай.
Шматгадзінныя трэніроўкі перад люстэркам давалі вынік, і ўрэшце Алег вырашыў заняцца танцамі прафесійна. Пачаў з выступленняў у начным клубе Night Star і рэстаране «Журавінка». Некалькі гадоў адпрацаваў у тэатры эстрады, затым стаў удзельнікам Street Masters — на той час самай папулярнай брэйк-данс-каманды Беларусі. Іншыя танцоры круціліся на спіне, руках і галаве, а потым выходзіў Алег, рабіў лунную хаду — і зала выбухала.
— Стыль Джэксана — гэта ж часткова верхні брэйк-данс. Майкл зрабіў рэвалюцыю ў танцах, вывёў вулічныя стылі на прыгожую сцэну. Замест таго каб спаборнічаць у выкананні элементаў, ён з іх дапамогай стварыў прыгожае, эфектнае шоу.
Труна, пуза, шынамантаж, памада: будні «беларускага Майкла Джэксана»
У вобразе Джэксана беларус аб’ездзіў некалькі краін. Запэўнівае, што на аснове гісторый з усялякіх святочных шоу можна зняць цэлы серыял, і атрымаецца не горш, чым баёпік пра самога артыста: прыкладна кожнае пятае выступленне абарочвалася нейкімі дзіўнасцямі. Напрыклад, у ААЭ папрасілі падчас танца не хапаць сябе, як Джэксан, рукой паміж ног: мусульмане, маўляў, не зразумеюць.
— Пытаюся: навошта тады менавіта танцы Джэксана заказвалі? Але яго на Усходзе вельмі любяць, ёсць шмат шоу пад яго музыку. Нават хадзілі байкі, што Майкл прыняў іслам. Пікантных рухаў у яго пры гэтым сапраўды хапае, і я баяўся па звычцы схапіцца за нешта лішняе, танцаваў з далонню на жываце, каб перастрахавацца. Глядзелася гэта так, быццам Джэксан аб’еўся і танчыць, беражліва падтрымліваючы пуза.
Аднойчы Алега навоштасьці паклікалі станцаваць перад 2-гадовым імяніннікам — той на выкрунтасы «беларускага Майкла Джэксана» нават ні разу не зірнуў. Артыст, вядома, адпрацаваў як належыць, але прызнаецца, што потым яшчэ тыдзень адчуваў сябе дурнем і піў супакойлівыя. Яшчэ неяк жаніх на вяселлі прасіў плясаць яшчэ і яшчэ са словамі «Хачу, каб ён мяне за***ў сваім танцам» — Алег раз на паўгадзіны выходзіў і паказваў адны і тыя ж рухі. Але тут ужо пасля выступлення асабліва рэфлексаваць не давялося: ганарар таксама заплацілі трайны.
З мурашкамі на скуры артыст успамінае крэатыў арт-дырэктара аднаго з начных клубаў. Паводле задумы шоу-праграмы, Майкла Джэксана павінны былі пакласці ў труну, якую вынесуць на сцэну вурдалакі. Загучыць песня Thriller, Джэксан паўстане і выканае культовы танец з кліпа.
— Ідэя крэатыўная, вось толькі ляжаць у труне мне не хацелася. Тым больш што тая ноч супадала з маім днём нараджэння. Сустракаць яго ў труне — так сабе падаруначак. Але ў той час гэта была мая пастаянная праца, таму давялося пасля слоў «Не ляжаш у труну — звольнім».
І вось ляжу я, як спячая прыгажуня, у труне, нікога не чапаю, чакаю прынца-вядучага, які абвесціць мой танец. А ў начным клубе процьма падпітай публікі. Кожны, хто прыходзіў, правяраў, жывы я ці не: хто палец у нос засоўвае, хто ў вуха сурвэтку спрабуе запхнуць. Я ляжу, цярплю.
Памятаю самыя доўгія пяць хвілін у маім жыцці, калі нада мной стаялі двое мужыкоў, курылі і абмяркоўвалі, як хутка я ўзнясуся, калі затушыць аб мяне акурок.
Еле дачакаўся, пакуль гадзіна пакут скончыцца. З’явіліся акцёры — абаротні, вампіры, — паднялі мяне ў труне і панеслі на сцэну. Пакуль неслі, нейкі п’яны сцягнуў з мяне туфлі. Мая музыка ўжо пачынаецца, а я скрозь зубы шэптам крычу: «Дзе туфлі?! Я ж басанож не станцую!» Акцёры разгублена тупяць, я ляжу. Увесь клуб чакае шоу, а я чакаю туфлі. Не ведаю, ці існуюць анёлы, але цуд здарыўся. Невядома адкуль на сцэну выскачыла медсястра, за секунду мяне «агледзела», скокнула назад і вярнулася з маімі туфлямі. Сама надзела, завязала шнуркі. Я ажыў — зала выбухнула апладысментамі. Было крута. Астатак ночы па клубе насіўся, шукаў маю выратавальніцу. Хацеў прапанаваць ажаніцца або хаця б зрабіць штучнае дыханне. Але яна растварылася, як сапраўдны анёл.
Успамінаючы ўсе гэтыя вясёлыя і не вельмі гісторыі, Алег разводзіць рукамі: так, у сапраўднага Майкла Джэксана ўсё было адрэпетыравана да драбніцаў з вялікай камандай і даражэзнай сцэнаграфіяй, а ў двайнікоў кожнае новае выступленне — гульня ў рулетку. Памяшканні, сцэны, пакрыцці ўсюды розныя: недзе лунная хада ідзе са рыпам, недзе, наадварот, даводзілася нават адбіваць пятую кропку, асабліва калі на падлогу нехта паспеў разліць шампанскае. На адным з шоу забылі прыбраць смецце пасля фокусніка — у выніку «беларускі Джэксан» танцавальнымі рухамі страсаў з сябе серпантын і ўсё роўна да канца нумара амаль ператварыўся ў мумію.
Да сцэнічнага грыму і багатага макіяжу ў мужчын Алег, ясная рэч, ставіцца нармальна: артысты ёсць артысты. Вось толькі ў выпадку з Джэксанам ёсць пару нюансаў. З-за ваўчанкі і віціліга ў спявака пачалі цьмянець бровы і губляцца натуральны колер вуснаў, з-за чаго Майкл зрабіў татуаж і пачаў карыстацца чырвонай памадай. Каб дасягнуць падабенства, Алегу давялося ўсё гэта капіраваць — і часам перажываць няёмкія сітуацыі.
— Жыццё артыста поўнае кантрастаў. Выступаеш перад шматтысячнай натоўпай на шыкоўнай сцэне (я выступаў нават у суправаджэнні жывога аркестра), потым накіроўваешся на прыватны заказ. Прыязджаю ўвесь такі ў бліскаўках і стразах, а там шынамантаж. Мужыкі пасля працоўнай змены сядзяць чамазныя, піва п’юць. І тут захожу я — з чырвонай памадай на вуснах, намазанымі бровамі, ценямі на ўвесь твар… Пасля гэтага заказу сам «глушыў» дома ў адзіноце, здымаў стрэс (смяецца. — Заўв. Onlíner).
«Маё захапленне Майклам заўсёды рабіла мяне толькі лепшым»
Калісьці даўно ў Мінску праводзілі конкурс двайнікоў Джэксана. Алег, маючы багаты досвед выступленняў і арсенал пазнавальных убораў, у ім упэўнена перамог. З тых часоў у СМІ і сацсетках яго рэгулярна ўспамінаюць як «галоўнага двайніка Майкла Джэксана ў краіне». Праўда, апошнім часам беларускі Майкл амаль павесіў туфлі з белымі шкарпэткамі на цвік: папулярнасць поп-караля сціхла — яго дублёраў, адпаведна, таксама. Узбадзёрыў якраз фільм «Майкл». Дзеля выступлення на прэм’еры Алег зноў узяўся нахаджваць дзесяць тысяч крокаў луннай хады ў дзень і нават скінуў 4 кілаграмы.
Падобныя пікі даводзілася перажываць і раней. Самы вялікі ўсплёск цікавасці да Джэксана здарыўся пасля яго раптоўнай смерці ў 2009 годзе: тады замовы на двайніка сыпаліся адна за адной. Алег, смяючыся, успамінае, што ні адзін карпаратыў не абыходзіўся без чыйгосьці выкрыку: «Дык ты ж памёр!»
Пытаем, што ён сам адчуў, калі страціў кумира.
— Я ўжо быў дарослым дзядзькам і ліць слёзы, як маленькая дзяўчынка, вядома, не стаў. Так, зрабілася тужліва, так, было прыкра. Але, напэўна, больш за ўсё шкадаваў, што не паспеў пабываць на яго канцэрце.
Усё жыццё глядзеў здалёк, захапляўся, натхняўся, але адчування гэтага сакральнага цуду, калі бачыш артыста жыўцом, на жаль, не выпрабаваў. Тады яшчэ проста не было грошай, каб дазволіць сабе такую паездку далёка за мяжу. Калі б цяпер прадставілася такая магчымасць, патраціў бы ўсе свае назапашаныя запасы, але ўвы.
Разважаючы пра сам феномен памешанасці на Джэксане, артыст выказвае такую кропку гледжання: фанатець па кімсьці — гэта нармальна, але ва ўсім павінна быць мера, а лепш карысць. Па трэках любімага спявака можна, напрыклад, вучыцца англійскай мове, ну або матываваць сябе падцягваць фізічную форму, любуючыся ім у кліпах. Алегу ж захапленне Майклам, апроч працы, падарыла яшчэ і сям’ю: адносіны з жонкай закруціліся, калі яна, як арганізатар шоу, паклікала яго выступіць у вобразе.
На перайманні аднаму толькі Джэксану беларус не спыніўся. Аднойчы прапанавалі прыйсці на вечарыну ў вобразе Фрэдзі Мерк’юры — чаму б і не? Потым камусьці спатрэбіўся Элвіс Прэслі — і пайшло-паехала. Калі запытаў на двайнікоў зорак і іншых персанажаў кшталту Чалавека-павука пасыпалася зашмат, стала зразумела, што пара дэлегаваць. Так у Алега з’явілася ўласнае творчае агенцтва, дзе ён ужо больш крэатыўны прадзюсар, чым артыст. Прызнаецца, што ў 43 гады выступаць ужо цяжэй фізічна і маральна, ды і цяпер бліжэй мэта быць ідэальным мужам і бацькам, чым ідэальным Майклам Джэксанам.
— У вас ніколі не было амбіцый развівацца не ў вобразе персанажа, а як самастойная творчая адзінка?
— Былі. Але гісторый пра тое, як я не стаў зоркай, хопіць на асобнае інтэрв’ю (усміхаецца. — Заўв. Onlíner). У 2013 годзе я першым у СНД зрабіў касцюм люстэркавага чалавека, выступаў у ім на «Хвіліне славы». Пасля гэтага сталі актыўна запрашаць на маскоўскія карпаратывы, але мне проста было незразумела, як можна дзеля двуххвіліннага танца траціць восем гадзін на дарогу туды і восем — назад! Да таго ж сорамна было ставіць за такое вялікі цэннік. А іншыя хлопцы потым у тым жа вобразе сталі вельмі добра зарабляць.
Яшчэ неяк звярталіся хлопцы з каманды Улада A4: ім быў патрэбны вар’яцкі клоўн, які будзе бегаць з тапаром за дзецьмі ў парку Горкага. Менеджары двойчы адмовілі, падумаўшы, што тэлефануюць нейкія неадэкваты. Нейкім чынам яны ўсё ж датэлефанаваліся да маёй жонкі (яна дапамагае мне ў справах), і тая, не ведаючы гэтай гісторыі, узяла заказ. Замест таго каб ехаць самому, я адправіў хлопца з, груба кажучы, дзясятага складу артыстаў. Высветлілася, што там усё было нармальна: знялі цэлы парк Горкага, усё было ўзгоднена і пад кантролем. Ён адпрацаваў адзін раз, потым яшчэ — і ў выніку стаў тым самым клоўнам, які пастаянна з’яўляецца ў роліках на канале A4.
Гэта частая гісторыя пра тое, як становяцца зоркамі насамрэч. Табе проста тэлефануе нейкі знаёмы дзядзька і кажа: «Трэба адну сумнеўную працу за мяне зрабіць». І так ты аказваешся ў патрэбны час у патрэбным месцы.
Выпадковасць. Нават у Майкла Джэксана ў Billie Jean было шмат спантанных элементаў: стары мамін пінжак, чамусьці толькі адна пальчатка (можа, проста не знайшоў другую). Але ўсё гэта выпадкова спрацавала.
— Чаму Джэксан стаў настолькі вялікай зоркай?
— Таксама збег абставінаў. Уззяць нават тое, што ў яго змяніўся колер скуры: застаўся б ён цемнаскурым, быў бы проста спеваком, хай і крутым. Але чым больш з артыстам здараецца дзіўных, незвычайных сітуацый, скандалаў, тым больш да яго ўвагі (на жаль).
І другі важны момант: ён быў і спеваком, і танцорам. Упэўнены на 200%, што ён не стаў бы сусветнай зоркай нумар адзін у свой час і зараз не заставаўся б у нашых сэрцах, калі б або толькі спяваў, або толькі танцаваў. Людзей не здзіўляе, калі патройнае сальта круціць акрабат у цырку, але варта зрабіць гэта спеваку на сцэне — усе адразу скажуць: вау.
— На вашу любоў да яго не паўплывалі знакамітыя скандалы?
— Пра любога творчага чалавека будуць хадзіць нейкія байкі і плёткі. Я не ведаю ніводнага чалавека ў шоу-бізнесе, пра якога можна сказаць, што ён ідэальны. Вядома, усё, што адбываецца з тваім кумірам, будзе так ці інакш на цябе ўплываць, але маё захапленне Майклам заўсёды рабіла мяне толькі лепшым.
У сваіх песнях Джэксан казаў пра тое, што трэба берагчы прыроду, любіць абсалютна ўсіх людзей незалежна ад расы, тады як сучасныя куміры спяваюць пра тое, як кагосьці кудысьці зацягнуць уначы, нешта панюхаюць і вып’юць…
Творчасць раскрывае сутнасць чалавека, і калі творчасць Майкла скіравана ў светлы бок, то я ўпэўнены, што і ён быў светлым чалавекам.
Ачарняць яго можна колькі заўгодна, і ўсё роўна ён застанецца выдатным артыстам. Думаю, трэба аддзяляць пабочны бруд ад чысціні асобы і браць ад зорак толькі добрае.