Раман Бяссмертны: Лукашэнку лепш памаўчаць
- 28.05.2026, 15:32
Украіне, Польшчы і Літве варта арганізаваць вызваленне Беларусі.
Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі выступае з папярэджаннямі пра пагрозу з тэрыторыі Беларусі, а ў Кіеве даюць зразумець: калі Мінск зноў уцягнецца ў вайну, адказ будзе жорсткім.
Чаму зараз так шмат гавораць пра пагрозу з боку рэжыму Лукашэнкі? Наколькі яна рэальная?
Пра гэта і не толькі сайт Charter97.org пагаварыў з украінскім палітыкам і дыпламатам, былым паслом Украіны ў Беларусі Раманам Бяссмертным:
— Давайце правядзём тут размяжоўвальную паласу. Адно — гэта тэрыторыя Беларусі, зусім іншае — Лукашэнка і яго рэжым. Тое, што тэрыторыя Беларусі была і застаецца створаным Пуціным плацдармам для атакі на Украіну, Цэнтральную і Паўночную Еўропу, — гэта праўда.
Насамрэч, гэта адзначана нават у ключавых дакументах НАТА. Пачынаючы з 2012 года ў дакументах НАТА заўсёды адзначалася, што пастаяннае стварэнне плацдарму для атакі супраць краін Альянсу на тэрыторыі Беларусі з'яўляецца праблемай.
І гэта сапраўды так, бо нават у цяперашняй сітуацыі тэрыторыя Беларусі выкарыстоўваецца для засылання дыверсантаў у Польшчу, Літву і Латвію. Прычым гэтае засыланне адбывалася і тады, калі памежныя пераходы былі адкрыты — легальна, і цяпер, калі яны закрытыя, — нелегальна.
Дарэчы, на тэрыторыі Беларусі таксама вядзецца падрыхтоўка дыверсантаў. Іх рыхтуюць з ліку завербаваных грамадзян краін Азіі, Афрыкі, а таксама сярод расіян, беларусаў і інш. Падрыхтоўкай займаюцца былыя вагнераўцы. Гэта не сакрэт, пра гэта ведаюць разведкі ўсяго свету.
Што да пагрозы ад рэжыму Лукашэнкі, дык, на жаль для яго, яму няма чым пагражаць. Беларуская армія сёння ў гэтай вайне — гэта пераважна прызыўнікі. Гэта не тая армія, якая здольная вырашаць задачы. Сілы спецыяльных аперацый нешматлікія і ніякай ролі не згуляюць. Жандармерыя ж ваюе з беларусамі. Што да тэхналагічнай базы, дык усе боепрыпасы вывезеныя ў Расію і даўно ўжо выкарыстаныя. Бранятэхніка і танкі ў такой колькасці не ўяўляюць пагрозы ні Украіне, ні заходнім краінам. Авіяцыя нешматлікая.
Што можа быць? Гэта выкарыстанне тэрыторыі Беларусі для запуску беспілотнікаў, якія сёння вырабляюцца і суправаджаюцца з падсвятленнем ад антэн на тэрыторыі Беларусі. Гэта першае.
Другое: сапраўды магчымы запуск балістычных ракет. Але тут праблема ў тым, што блізкасць не дае магчымасці запускаць такія ракеты, бо ў іх ёсць мінімальная і максімальная дальнасць палёту. Страляць у сярэдзіну Чорнага мора наўрад ці ёсць сэнс. Хіба што выкарыстоўваць ракеты малой дальнасці.
У Беларусі засталіся ракетныя комплексы SS-21/«Точка-У», яны мадэрнізаваныя. Хіба што іх можна выкарыстаць. Але гэта не той фактар, які здольны сур'ёзна ўплываць і адыграць ролю ўдзельніка нейкіх аперацый. Таму я не бачу тут пагроз ні з боку самой Беларусі, ні з боку рэжыму Лукашэнкі. А вось што да выкарыстання тэрыторыі, плацдарму і рэсурсаў Беларусі, дык гэта было, ёсць і будзе, бо Лукашэнка не самастойны.
— Што насамрэч можа рыхтаваць Пуцін у бліжэйшы час, у тым ліку з беларускага плацдарму? Якая роля ў гэтых планах можа адводзіцца Лукашэнку і беларускай арміі?
— Не выпадковыя размовы пра магчымы ўдар супраць бальтыйскіх краін і Польшчы. Гэта магчыма. Прычым тут не трэба браць за аснову залежнасць ад сітуацыі на расійска-ўкраінскім фронце. Гэта абсалютна ніяк не звязана.
Тут дастаткова сілы пэўнага кампанента, каб нанесці такі ўдар. Бо мэтай такога ўдару будзе не столькі дасягненне нейкай стратэгічнай мэты, колькі вырашэнне тактычнага пытання.
Па-першае — гэта тэставанне пятага артыкула НАТА, пра што сёння пішуць усе. Па-другое — нанесці нейкі тактычны ўдар, заняўшы тэрыторыю, а потым, натуральна, уступіць у перамовы, каб пачаць выкарыстоўваць дыпламатыю як зброю супраць еўрапейскіх краін.
Як мы разумеем, тут ёсць два вельмі небяспечныя моманты. Першы — наколькі дзейсны пяты артыкул НАТА. А другі, яшчэ горшы, — гэта ўцягванне Еўропы ў перамоўны працэс. Тым больш што ўсе цудоўна разумеюць: для Пуціна перамовы — гэта не спосаб дасягнення міру, а вайна, інструмент вайны. Таму тут нават на ўзроўні чалавечай псіхікі той, хто сядае за стол перамоў з Расіяй і гэтага не разумее, ужо загадзя прайграў.
— «Мадзяр» заявіў, што 500 мэтаў на тэрыторыі Беларусі ўжо вызначаныя. Што гэта могуць быць за мэты і ў якім выпадку Украіна можа пачаць наносіць па іх удары?
— Міжнароднае права вельмі выразна вызначае, што з'яўляецца законнай ваеннай мэтай. Таму тут не можа быць ніякіх падвойных трактовак. Законная ваенная мэта — гэта тое, што прызначана для вядзення вайны і нанясення паразы праціўніку. Таму тут усё зразумела: што гэта за мэты, якія гэта мэты і чаму яны абраныя.
Што да гэтых размоў, разумееце, тут ідзе нагнятанне і раскручванне гэтага дыялогу. Для людзей, якія раней не выкарыстоўвалі гэтую тэрміналогію, гэта выглядае вельмі страшна. Насамрэч тут на адныя словы адказваюць іншымі словамі. А ці стаіць за гэтым канкрэтнае дзеянне? Тое, што кажуць з украінскага боку, зразумела, бо Украіна мае магчымасць наносіць такія ўдары, і гэта неаднойчы прадэманстравана.
У такой сітуацыі Лукашэнку лепш памаўчаць. Марадзёрнічаеш разам з Пуціным — маўчы, сядзі, не дражні. Але ён не змаўкае, і гэта цягне за сабой такія слоўныя дыялогі, слоўныя баталіі — не больш і не менш.
Што можа быць у спісе законных ваенных мэтаў? Тое, што нават у цяперашняй сітуацыі бярэ ўдзел у нанясенні ўдараў па тэрыторыі Украіны. Тыя ж самыя антэны, якія стаяць, падраздзяленні, якія іх абслугоўваюць, рэсурс, які ідзе на ўсё гэта. Усе гэтыя рэчы даўным-даўно зафіксаваныя: людзі, камбатанты, якія ўсё гэта абслугоўваюць. Таму тут усё абсалютна выразна і зразумела.
— У 2022 годзе вы казалі, што Беларусь і Крым — гэта болевыя кропкі Крамля, якія могуць паралізаваць рэжым Пуціна. Наколькі цяпер актуальная гэтая ацэнка? Ці павінна Украіна больш актыўна дапамагаць вызваленню Беларусі як частцы агульнай перамогі над Расіяй?
— Украіна не толькі павінна дапамагаць. Украіна, Польшча і Літва павінны арганізаваць вызваленне Беларусі для беларусаў. Я прытрымліваўся гэтай пазіцыі і цяпер прытрымліваюся.
Я тады казаў пра неабходнасць кантакту і дыялогу з беларускай апазіцыяй. З майго пункту гледжання, ужо тады трэба было дапамагчы апазіцыі сфармаваць урад у выгнанні, забяспечыць яго працу, пачаць фармаваць армію сучаснай Беларусі, рыхтаваць яе да вызвалення Беларусі ад Крамля і Лукашэнкі.