«Лукашэнку ў адным акопе з Пуціным няўтульна»
- 6.05.2026, 9:08
Ды і расійская эканоміка выдыхаецца.
Дыпламатыя Аляксандра Лукашэнкі жорстка адрэагавала на заяву, што датычыць Беларусі, спікера армянскага парламента. У прыватнасці, Ерэван высмеялі за «празаходні курс», у выніку чаго, маўляў, даводзіцца «марыянетачна абслугоўваць чужыя саміты», піша на «Позірку» палітычны аналітык Аляксандр Класкоўскі.
З-за чаго сыр-бор? 1 мая старшыня Нацыянальнага сходу Арменіі Ален Сіманян мімаходам закрануў амбіцыі беларускіх уладаў, каментуючы на тэлебачанні спробы Крэмля ўмяшацца ў парламенцкія выбары, якія адбудуцца ў гэтай паўднёвакаўказскай краіне 7 чэрвеня.
«Мы не дазволім ператварыць Арменію ў губерню, мы не будзем кіравацца так, як кіруецца Беларусь», — сказаў Сіманян.
У адказ прэс-сакратар беларускага МЗС Руслан Варанкоў высокапарна заявіў: «Беларусь — суверэнная дзяржава, якая самастойна вызначае фармат сваіх саюзніцкіх адносін з Расіяй. Мы ганарымся гэтым супрацоўніцтвам і нікому не дазволім нас вучыць».
Ну і далей — набор язвлівых выказванняў пра знешнюю і ўнутраную палітыку армянскіх уладаў.
Лукашэнка з Пашынянам даўно на нажах
Такая абвастрэная рэакцыя Мінска не дзіўная. Лукашэнка даўно ў напружаных адносінах з армянскім кіраўніцтвам, і перш за ўсё з прэм'ерам Ніколам Пашынянам.
Той у вачах беларускага аўтакрата — выскочка, што прыйшоў да ўлады на хвалі масавых пратэстаў (да якіх у кіраўніка Беларусі, асабліва пасля 2020 года, стаўленне, самі ведаеце, якое).
Пашынян жа (і не ён адзін у Арменіі) не ўзлюбіў Лукашэнку за яго цёплыя адносіны з Ільхамам Аліевым, уключна з продажам Азербайджану ўзбраення. Пры тым, што фармальна Беларусь — саюзніца Арменіі па АДКБ.
Але яшчэ мацней у Ерэване пакрыўдзіліся на Маскву, якая не ўступілася за армянскага саюзніка, калі Азербайджан узяўся адваёўваць Карабах. Пашынян фактычна замарозіў удзел сваёй краіны ў АДКБ, узяў курс на збліжэнне з Еўропай, за што яго раз за разам шпыняў Лукашэнка. Той у долгу не заставаўся.
У кастрычніку мінулага года беларускі аўтакрат, звяртаючыся да Аліева, паджартаваў над з’яўленнем Пашыняна на саміце СНД у Душанбэ: «Ільхам Гейдаравіч, а вы казалі, не прыедзе. Перажывалі ўчора. Я ж казаў, што Нікол Ваваевіч без нас нікуды».
Выяўляецца, яшчэ як «куды». 4 мая Ерэван прыняў 8-ы саміт Еўрапейскай палітычнай супольнасці (ЕПС). Туды з’ехалася каля паўсотні лідараў краін ЕС, іншых дзяржаў Еўропы, кіраўнікоў міжнародных арганізацый. А 5 мая там жа прайшоў першы саміт Арменія — ЕС.
Вядома, нават у найлепшым выпадку працэс уступлення ў Еўрасаюз зойме шмат гадоў, але курс відавочны. Вось яго і спрабуе змяніць Масква, падтрымліваючы прарасійскія сілы ў Арменіі перад тамтэйшымі парламенцкімі выбарамі. Чым і абураўся Сіманян у інтэрв’ю, якое так закранула Мінск.
А падносіць каву вёдрамі не сорамна?
Канкрэтна ж трыгернулі беларускае кіраўніцтва, трэба меркаваць, некалькі момантаў.
Па-першае, Сіманян, хоць і згусціў фарбы, прыраўняўшы Беларусь да губерні, але па сутнасці засяродзіў увагу на тым цяжкаспрэчным сумным факце, што суверэнітэт нашай дзяржавы пасля 2020 года скукожыўся. Прычым настолькі, што ў 2022-м Лукашэнка, відавочна не жадаўшы пускаць пад адкос адносіны з Украінай, быў вымушаны прадаставіць плацдарм для расійскай агрэсіі. Дык што армянскі спікер пасыпаў солі на раны.
Па-другое, на саміт ЕПС у Ерэван запрасілі Святлану Ціханоўскую. І яна там актыўна кантактавала з замежнымі лідарамі, якія лічаць зазорным сустракацца з Лукашэнкам. Тое самае — соль на раны.
Нарэшце, па-трэцяе, гэта той выпадак, калі, як можна меркаваць, апанавала банальная зайздрасць. Пашынян змог сабраць у сябе такую плеяду заходніх палітычных імёнаў, якая кіраўніку Беларусі і не снілася.
Беларускі МЗС спрабуе прынізіць гаспадароў двух ерэванскіх самітаў: маўляў, даводзіцца «марыянетачна абслугоўваць» заходніх паноў. Але ўспомнім, як Лукашэнка ганарыўся, што яму выпала гонар «падносіць каву вёдрамі» замежным лідарам, што прыляталі ў Мінск на саміт нармандскай чацвёркі ў 2015-м.
Кіраўнік Беларусі і цяпер набіваецца ў міратворцы, ды толькі ехаць да яго больш не хочуць. Уладзімір Зяленскі, адзін з гасцей Ерэвана ў гэтыя дні, як вядома, катэгарычна адхіляе Мінск як месца меркаваных мірных перамоў з Расіяй. А вось у Баку, у сябра Лукашэнкі Аліева, прэзідэнт Украіны такія перамовы правесці згодны. Прыкра, так?
У адным акопе з Пуціным няўтульна і мінскаму кіраўніку
Але іронія лёсу ў тым, што Лукашэнка, дакараючы армянскае кіраўніцтва за празаходны курс і клянуўшыся ў вернасці Маскве, сам не супраць хоць крыху ад яе адпоўзці. У адным акопе з Пуціным няўтульна. Ды і расійская эканоміка выдыхаецца.
Таму Лукашэнка так учапіўся за хвост нечаканай удачы, калі Дональд Трамп паміж сваімі вялікімі справамі раптам звярнуў увагу на далёкую, мала вядомую яму Беларусь.
І яе кіраўнік гатовы пачкамі выпускаць з турмаў сваіх злейшых палітычных ворагаў, каб у фінале «вялікай здзелкі» атрымаць запрашэнне ў Вашынгтон або ў Фларыду.
І з Еўропай, у першую чаргу з Польшчай, Мінск спрабуе навесці масты, пра што сведчыць нядаўняе сенсацыйнае вызваленне знакавага для Варшавы палітвязня Анджэя Пачобута.
Іншая рэч, што армянскія ўлады разумеюць неабходнасць рэформаў, няпростай адаптацыі да параметраў Еўрапейскага саюза. Лукашэнка ж сваю сістэму мяняць не хоча, таму перспектыва наладзіць адносіны з Еўропай, асабліва пакуль ідзе вайна ва Украіне, у Мінска — так сабе.
Але вось пасля Лукашэнкі не выключана, што Беларусь паспрабуе ісці шляхам, падобным да таго, на які ступілі Малдова і Арменія.
Армянскі досвед можа спатрэбіцца новым уладам Беларусі
Арменіі ў гэтым плане, мабыць, асабліва цяжка. Там расійская вайсковая база, краіна моцна залежыць ад паставак адносна таннага газу з РФ.
На красавіцкай сустрэчы з Пашынянам у Крамлі Уладзімір Пуцін шматзначна падкрэсліў: «Цэны на энерганосьбіты, на газ у Еўропе зашкальваюць за 600 долараў за тысячу кубоў. А Расія прадае газ Арменіі па 177,5 долара. Розніца вялікая».
Пры гэтым Пуцін адкрытым тэкстам тапіў за прарасійскія палітычныя сілы ў кантэксце будучых армянскіх выбараў, то бок без сораму ўмешваўся ва ўнутраную палітыку суверэннай краіны. Чаго беларускі МЗС упарта не заўважае.
Ну а ўжо закруціць вентыль або падняць цэннік на энерганосьбіты — гэта фірмовая манера Масквы, пра якую добра ведае і Лукашэнка. Аднак у армян з’явілася нечаканая альтэрнатыва. Азербайджан (былы вораг!) ужо пастаўляе ім нафтапрадукты, эксперты кажуць і пра магчымыя пастаўкі газу.
Між тым саміт ЕПС у Ерэване і ўвогуле раз’юшыў расійскіх вялікадзяржаўнікаў. Віцэ-спікер Савета Федэрацыі Канстанцін Касачоў назваў мерапрыемства «русафобскай сходкай», якая праходзіць, маўляў, на «свяшчэннай» для расіян зямлі. Дэпутат Дзярждумы Аляксандр Талмачоў выказаўся яшчэ больш адкрыта: «Арменія можа паўтарыць лёс Украіны, калі зробіць няправільны выбар гістарычнага шляху».
Увогуле, імперыя ў сваім рэпертуары. Спрабуючы ад яе дыстанцыявацца, Арменія цяпер перажывае драматычны і рызыкоўны перыяд.
Яе досвед, верагодна, будзе вельмі карысны новаму кіраўніцтву Беларусі. Калі яе цяперашнія ўлады, козыраючы сваім суверэнітэтам перад Ерэванам, не здадуць краіну Маскве канчаткова.