Дзе ў Еўропе лепш не піць ваду з-пад крана?

• 9.05.2026, 9:40

Эколагі склалі рэйтынг.

Якасць пітной вады ў Еўропе дэманструе велізарны разрыў паміж рэгіёнамі. Пакуль адны нацыі карыстаюцца ідэальнай чысцінёй, іншыя змагаюцца з таксічнымі грунтавымі водамі.

Пра гэта паведамляе Euronews.

Паводле дакладу Еўрапейскай камісіі і Індэкса экалагічнай эфектыўнасці, Еўропа застаецца лідарам у сферы санітарыі. 19 з 20 краін свету з найлепшымі ўмовамі для спажывання вады знаходзяцца менавіта тут, а адзіным канкурэнтам з іншага кантынента стала Японія.

Шэсць дзяржаў атрымалі ідэальныя 100 балаў за абарону здароўя чалавека ад небяспечнай вады.

У гэты спіс трапілі:

Фінляндыя;

Ісландыя;

Нідэрланды;

Нарвегія;

Швейцарыя;

Вялікабрытанія.

Гэтыя краіны ўкладаюць каласальныя рэсурсы ў інфраструктуру і гарантавуюць поўную бяспеку кожнага глытка вады з-пад крана.

Дзе ў Еўропе піць ваду найбольш небяспечна

Сітуацыя на ўсходзе і поўдні кантынента істотна горшая. Найніжэйшыя паказчыкі зафіксавалі ў Малдове (50 балаў), Грузіі (51,7) і Албаніі (54,1). Але праблемы не абышлі і членаў Еўрасаюза.

Тры краіны ЕС апынуліся ў дзясятцы найгоршых на кантыненце. Ідзе пра Румынію (56 балаў), Літву (58,4) і Латвію (59,1). Тут мадэрнізацыя ачышчальных збудаванняў прасоўваецца павольна.

Кошт чысціні: 320 мільярдаў еўра ў год

Ачыстка вады дарагая, і Брусель траціць неверагодныя сумы. Адна толькі барацьба з нітратамі з угнаенняў абыходзіцца ЕС у 320 мільярдаў еўра штогод.

Абмежаванне на ўтрыманне нітратаў складае 50 міліграмаў на літр. Аднак Еўрапейская камісія паведамляе трывожную статыстыку: кожная сёмая станцыя маніторынгу ў Еўропе фіксуе перавышэнне гэтай нормы.

Забруджванне падземных вод: Люксембург і Чэхія пад ударам

Падземныя воды забяспечваюць 65% пітных патрэбаў жыхароў ЕС. Таксама яны даюць чвэрць вады для сельскай гаспадаркі, але сёння гэты рэсурс пад пагрозай.

Даследнікі з Water Atlas, створанага Фондам Генрыха Бёля, папярэджваюць пра хімічны крызіс. У Люксембургу 79% падземных вод маюць дрэнны хімічны стан. У Чэхіі гэты паказчык складае 55%, у Бельгіі — 41%, а ў Германіі — 40%.

«Каля 80% усіх сцёкавых вод у свеце трапляе ў вадаёмы без ачысткі. Ідэя пра тое, што рэкі будуць ачышчацца самі, хутка аказалася ілюзіяй: рэкі і азёры ператварыліся ў смярдзючыя, таксічныя выграбныя ямы», — кажуць навукоўцы.

Пестыцыды і «вечныя» хімікаты

Новая пагроза — ТФК, або трыфторацатная кіслата. Гэта рэчыва выявілі ў 94% узораў вадаправоднай вады ў 11 краінах Еўрасаюза. Пестыцыды ўтрымліваюць так званыя «вечныя хімікаты» (ПФАС). Іх знайшлі ў 23 000 месцах па ўсёй Еўропе.

Акрамя таго, у вадзе знаходзяць больш за 175 фармацэўтычных злучэнняў. Таксама на навакольнае асяроддзе цісне мікрапластык. З 2022 года ЕС пачаў адсочваць злучэнні, што парушаюць працу гармонаў. Ідзе пра бэта-эстрадыёл і нонілфенол. І хоць кантроль за якасцю вады ў ЕС узмацняецца, стан падземных крыніц застаецца крытычным, падсумоўваецца ў матэрыяле.