Прапанавана нечаканая тэорыя ўзнікнення жыцця на Зямлі

• 15.06.2026, 9:32

Гэты працэс нагадваў своеасаблівы варыянт «неарганічнага фотасінтэзу».

Кітайскі вучоны прапанаваў новую гіпотэзу паходжання жыцця на Зямлі, паводле якой ключавую ролю ў ператварэнні нежывой матэрыі ў першыя біялагічныя малекулы маглі адыграць мінеральныя наначасціцы з ферментопадобнымі ўласцівасцямі. Праца апублікавана ў часопісе Research.

Пытанне пра тое, як на Зямлі з'явілася жыццё, застаецца адной з галоўных нявырашаных навуковых загадак. Існуе мноства гіпотэз, аднак ніводная з іх пакуль не змагла цалкам растлумачыць шлях ад простых хімічных злучэнняў да жывых арганізмаў.

Прафесар Шэньчжэньскага ўніверсітэта Юндун Цзінь прапанаваў новы падыход, які атрымаў назву «гіпотэза наназімаў». Наназімамі называюць наначасціцы, здольныя выконваць функцыі, падобныя да працы ферментаў — біялагічных каталізатараў, што паскараюць хімічныя рэакцыі.

Згодна з новай мадэллю, на ранняй Зямлі існавалі прыродныя мінеральныя наназімы, якія складаліся з металаў, аксідаў металаў і сульфідаў. Яны маглі выкарыстоўваць энергію сонечнага святла, цяпла і электрычных разрадаў для ператварэння простых газаў першаснай атмасферы ў больш складаныя арганічныя злучэнні.

Аўтар мяркуе, што гэты працэс нагадваў своеасаблівы варыянт «неарганічнага фотасінтэзу». Мінеральныя наначасціцы не толькі паскаралі хімічныя рэакцыі, але і абаранялі малекулы, што ўтвараліся, ад ультрафіялетавага выпраменьвання, канцэнтравалі рэагенты на сваёй паверхні і ўдзельнічалі ў адборы найбольш устойлівых хімічных структур.

На думку даследчыка, менавіта такія працэсы маглі паступова прывесці да з'яўлення першых малекул, здольных захоўваць і ўзнаўляць інфармацыю — адной з найважнейшых прыкмет жыцця.

Юндун Цзінь падкрэсліў, што яго праца не адмяняе існуючыя тэорыі паходжання жыцця, а прапануе аб'яднаўчую канцэпцыю, якая можа дапамагчы звязаць асобныя этапы хімічнай эвалюцыі ў адзінае цэлае. Аднак пакуль гіпотэза застаецца тэарэтычнай і патрабуе эксперыментальнай праверкі.