Пуцін адкрыў унутраны фронт

• Юрый Федарэнка
• 17.06.2026, 15:31

Крэмлёўскі дзядок супраць моладзі.

Расійскія ўлады ўсё больш актыўна ператвараюць вышэйшыя навучальныя ўстановы ў інструмент вайны. Прычын дзве.

Першая ляжыць на паверхні: армія акупантаў мае патрэбу ў пастаянным папаўненні. Другая менш відавочная: Крэмль баіцца адукаванай моладзі, таму спрабуе адначасова яе кантраляваць, скарачаць яе колькасць і выкарыстоўваць яе як рэсурс для вайны.

На пачатку года ў расійскіх ВНУ стартавала маштабная кампанія па вербаванні студэнтаў на кантрактную службу. Агітацыю суправаджаюць абяцаннямі «з карысцю правесці акадэмічны адпачынак» і аповедамі пра нібыта гадавы тэрмін кантракта, хоць фактычна ён з'яўляецца бестэрміновым. Асаблівая ўвага надаецца студэнтам з акадэмічнай запазычанасцю.

З адкрытых крыніц вядома, што міністр навукі РФ Валерый Фалькоў паставіў перад рэктарамі задачу: не менш як 2% студэнтаў павінны заключыць кантракт з Мінабароны. На пачатак 2026 года ў расійскіх універсітэтах навучалася каля 2,2 млн студэнтаў-мужчын. Такім чынам, гаворка пра каля 44 тысяч патэнцыйных кантрактнікаў. Калі аналагічны падыход распаўсюдзяць на каледжы і тэхнікумы, лічба можа вырасці да 76 тысяч.

Аднак справа не толькі ў вербаванні. Расійская адукацыя падвяргаецца паскоранай мілітарызацыі. Ва ўніверсітэтах аднаўляюць абавязковыя ідэалагічныя курсы кшталту «Асноў расійскай дзяржаўнасці», прызначаныя выхоўваць адданасць так званай «расійскай цывілізацыі». Студэнтаў і школьнікаў прыцягваюць да вырабу прадукцыі для арміі, а ў асобных навучальных установах ствараюць нават своеасаблівы «культурны фронт» для абслугоўвання ваеннай прапаганды.

Паралельна ўлады абмяжоўваюць доступ да вышэйшай адукацыі. Амаль 50 тысяч платных месцаў было ліквідавана на гуманітарных спецыяльнасцях — эканоміцы, праве, менеджменце, дзяржаўным кіраванні і псіхалогіі. Затое пашыраюцца ільготы для ўдзельнікаў вайны і членаў іх сем'яў.

З гэтага вынікае некалькі высноваў.

Па-першае, пэўную колькасць кантрактнікаў рэжым сапраўды атрымае, але гэта не зменіць стратэгічнага балансу сіл на фронце.

Па-другое, скарачэнне адукаванай часткі насельніцтва працуе супраць самой Расіі. Сучасныя войны выйграюцца не толькі колькасцю, але і тэхналогіямі, інавацыямі і якасцю чалавечага капіталу.

Па-трэцяе, чым мацней дзяржава цісне на моладзь, тым вышэй рызыка ўнутранай незадаволенасці.

Фактычна крэмлёўскія дзядкі адкрываюць унутраны фронт супраць пакалення сваіх унукаў. Яны спрабуюць працягнуць жыццё ўласнай сістэмы, кідаючы маладосць у топку вайны. Але гісторыя неаднаразова даказвала: вайна дзяржавы супраць уласнай будучыні ніколі не заканчваецца яе перамогай. Фінал гэтай гістарычнай драмы вядомы: апошняя калоніяльная недаімперыя знікне з карты свету. Працуем над гэтым. Слава Украіне!

Юрый Федарэнка, «Фэйсбук»