ЗША задумалі заліць сусветны рынак нафтай з Лівіі
- 17.06.2026, 19:05
Услед за іранскай і венесуэльскай.
Адзін з відавочных трэндаў, што чырвонай ніткай праходзіць праз часта непрадказальную знешнюю палітыку Дональда Трампа, — імкненне да энергетычнага дамінавання: нарошчванне здабычы нафты, перадача паставак пад кантроль ЗША, у тым ліку шляхам прыцягнення амерыканскіх кампаній да распрацоўкі радовішчаў. Пасля паспяховага ўзяцця пад кантроль нафтавай галіны Венесуэлы і абяцання «забраць» нафту Ірана (што ў выніку скончылася дазволам бесперашкодна яе экспартаваць) Трамп паступова пачаў рэалізоўваць аналагічны сцэнар у Лівіі, піша Bloomberg.
Вашынгтон спрабуе паяднаць варожыя бакі, якія кантралююць усходнія і заходнія тэрыторыі Лівіі, разлічваючы, што забеспячэнне стабільнасці адкрые доступ да найбуйнейшых нафтовых запасаў Афрыкі. Амерыканскія кампаніі ўжо ўступаюць у гульню: ConocoPhillips і Chevron у 2026 годзе падпісалі пагадненні аб распрацоўцы радовішчаў, а Exxon Mobil разглядае магчымасць вяртання на лівійскі рынак пасля 10-гадовага перапынку.
Планы Вашынгтона ў інтэрв’ю Financial Times пацвердзіў Массад Булос, дарадца Трампа па Блізкім Усходзе і Афрыцы. «Наш план палягае ў стварэнні адзінага ўрада і аб’яднанні ўсіх інстытутаў», — сказаў ліванска-амерыканскі бізнесмен, свёкар дачкі Трампа Ціфані. Адначасова са спробай стварыць адзіную ўладу Булос, паводле яго слоў, заахвочвае амерыканскія нафтавыя кампаніі інвеставаць у Лівію.
Павелічэнне яе здабыўнога патэнцыялу дазволіць, у прыватнасці, нарошчваць пастаўкі ў размешчаную паблізу Еўропу. У Лівіі здабываюць каля 1,3 млн барэляў у суткі. Прызнаны ААН урад краіны ў Трыпалі спадзяецца давесці гэты паказнік да 2 млн. Але для гэтага неабходна пераканаць узброеныя групоўкі, якія неаднаразова паралізавалі працу галіны, перастаць выкарыстоўваць нафту для ціску ў барацьбе за ўладу і грошы.
Аднак з моманту падзення лівійскага дыктатара Муамара Кадафі ў 2011 годзе намаганні ААН, еўрапейскіх краін і ЗША не прынеслі значных вынікаў. Узброеныя фракцыі, якія кантралююць нафтавыя пастаўкі, зацікаўленыя ў ўласным узбагачэнні і забеспячэнні кантролю на сваіх тэрыторыях, а не ў нацыянальным урэгуляванні, кажуць эксперты.
«Гэта ўсё добрыя пажаданні», — кажа Клаўдыя Гацціні, старэйшы аналітык Міжнароднай крызіснай групы. Паводле яе слоў, у Бенгазі — сталіцы ўсходняй Лівіі, якую кантралюе генерал Халіфа Хафтар, — «у грамадскім дыскурсе няма ні слова пра прымірэнне з іншым бокам або пра тое, што пара рухацца далей»:
«Ідзе выключна пра тое, чаго могуць дабіцца тыя, хто цяпер пры ўладзе, і ўсё грунтуецца на тым, што Трыпалі — вораг».
Сям’я Хафтара ніколі не давала зразумець, што гатова дзяліцца ўладай, дадае Цім Ітан, старшы навуковы супрацоўнік лонданскага Chatham House.
Акрамя таго, наладзіць адносіны з Хафтэрам спрабавала Расія; да яго прыязджаў намеснік міністра абароны Юнус-Бек Яўкураў, які курыруе Афрыканскі корпус РФ.
Расія таксама выкарыстоўвала Лівію для арганізацыі кантрабандных паставак нафтапрадуктаў у Еўропу праз Албанію.