Вынікі саміту G7: Пуцін будзе ў лютасці

• 19.06.2026, 12:48

Макрон атрымаў дыпламатычную перамогу.

Саміт «Вялікай сямёркі» ў Эвіяне стаў першым буйным міжнародным форумам пасля працяглага перыяду, калі між ЗША і еўрапейскімі саюзнікамі назапасілася занадта шмат супярэчнасцяў. Напярэдадні сустрэчы большасць прагнозаў зводзілася да аднаго: прэзідэнт ЗША Дональд Трамп ізноў будзе пазбягаць жорсткай пазіцыі ў дачыненні да Расіі, а тэма Ірана выцісне Украіну і яна апынецца на перыферыі перамоваў. Аднак ход падзей аказаўся значна больш нечаканым.

ЗША не толькі падтрымалі сумесную дэкларацыю на карысць Украіны, але і прадэманстравалі гатоўнасць абмяркоўваць новыя санкцыі супраць РФ, пашырэнне ваеннай дапамогі і перадачу ліцэнзій на вытворчасць сучаснай зброі. Яшчэ некалькі месяцаў таму такі сцэнарый здаваўся амаль немагчымым. Пасля вяртання Трампа ў Белы дом ЗША ўсё часцей дыстанцыяваліся ад агульнай пазіцыі заходніх саюзнікаў па Украіне. Падчас галасаванняў у Генеральнай Асамблеі ААН амерыканская дэлегацыя ў асобных выпадках не падтрымлівала рэзалюцыі, што асуджалі расійскую агрэсію, а часам нават займала пазіцыю, блізкую да расійскай. Падпісанне Трампам сумеснай дэкларацыі «Вялікай сямёркі» ў падтрымку Украіны стала сведчаннем прыкметнага змянення падыходаў Вашынгтона да расійска-украінскай вайны. Калі гэтае змяненне не апынецца часовым, яно здольнае істотна ўплываць як на далейшую палітыку Захаду ў дачыненні да Расіі, так і на ход вайны.

Практычныя вынікі саміту для Украіны таксама аказаліся значна больш важкімі, чым чакалася. Лідары G7 пацвердзілі намер павялічыць пастаўкі сістэм супрацьпаветранай абароны, ракет-перахопнікаў і зброі далёкага дзеяння, а таксама падтрымалі ідэю перадачы ліцэнзій на вытворчасць ракет далёкага дзеяння. Саюзнікі заявілі пра гатоўнасць узмацніць санкцыі супраць расійскага энергетычнага сектара і аказаць дадатковую дапамогу ўкраінскай энергасістэме напярэдадні зімы. Цяпер галоўнае, каб гэтыя дамоўленасці былі рэалізаваны.

Пра тое, чым завяршыўся для Украіны надзвычай важны саміт G7, чытайце ў матэрыяле OBOZ.UA.

Трамп гатовы ўзмацніць ціск на РФ, але ўзамен чакае дапамогі Еўропы

Лідары краін G7 прыбылі ў Эвіян-ле-Бэн, рыхтуючыся да спрэчкі з прэзідэнтам ЗША наконт Ірана і вайны ва Украіне. Пасля апошняй тэлефоннай размовы Трампа з Пуціным у многіх сталіцах баяліся, што Вашынгтон ізноў пачне схіляць Кіеў да тэрытарыяльных саступак і фактычна вернецца да логікі перамоваў, сфармаванай пасля Анкарыджа. Аднак атмасфера аказалася значна больш пазітыўнай, чым чакалася. Лідары Еўрапейскага саюза нечакана сталі значна больш аптымістычна ацэньваць перспектывы супрацоўніцтва з Белым домам і нават перасталі баяцца, што будучы саміт НАТА можа апынуцца пад пагрозай з-за рознагалоссяў паміж ЗША і еўрапейскімі саюзнікамі.

Ключавым фактарам стала відавочная гатоўнасць Трампа ўзмацніць ціск на Пуціна з мэтай спынення вайны супраць Украіны. У той жа час амерыканскі прэзідэнт даў зразумець, што чакае ад Еўропы дапамогі ў вырашэнні ўласнай стратэгічнай праблемы. Паводле звестак Politico, падчас закрытых перамоваў Трамп заявіў, што гатовы падтрымаць Украіну і ўзмацніць эканамічны ціск на Расію, але чакае ад еўрапейскіх саюзнікаў практычнага ўдзелу ў размініраванні Армузскага праліва. Еўрапейскія лідары не адхілілі такую магчымасць, але падкрэслілі, што рэалізацыя падобнай аперацыі магчымая толькі пры выкананні шэрагу палітычных і юрыдычных умоваў. Фактычна пачалі абмалёўвацца контуры буйной геапалітычнай дамовы. ЗША падтрымліваюць больш жорсткую палітыку ў дачыненні да Расіі, а еўрапейскія саюзнікі бяруць на сябе большую адказнасць за бяспеку Армузскага праліва — галоўнай артэрыі сусветнага нафтавага экспарту, далейшая блакіроўка якой непазбежна справакавала б яшчэ мацнейшы энергетычны шок.

Нягледзячы на адсутнасць канчатковых дамоўленасцяў, федэральны канцлер Германіі Фрыдрых Мерц пасля перамоваў з Трампам заявіў пра свой аптымізм.

«Дыскусіі, якія мы праводзілі паміж сабой і з прэзідэнтам ЗША як на афіцыйных сустрэчах, так і падчас нефармальных размоваў у кулуарах, надаюць мне пэўны аптымізм», — адзначыў Мерц.

Трамп падпісаў выніковую дэкларацыю ў падтрымку Украіны

Лідары «Вялікай сямёркі» прынялі сумесную дэкларацыю, значная частка якой прысвечаная пытанням падтрымкі Украіны. У дакуменце падкрэсліваецца, што краіны «Вялікай сямёркі» адзіныя ў падтрымцы свабоды, сувэрэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці Украіны. Як гаворыцца ў заяве, прагрэс Украіны на фронце надаў «новы імпульс», які лідары G7 маюць намер падтрымаць. Для гэтага Украіне павялічаць пастаўкі сістэм супрацьпаветранай абароны, ракет-перахопнікаў і зброі далёкага дзеяння. Акрамя таго, яны гатовыя разгледзець магчымасць перадачы Кіеву вайсковых ліцэнзій, каб Украіна магла самастойна нарошчваць абаронную вытворчасць на месцы.

Асобна адзначаная гатоўнасць узмацніць санкцыйны ціск на расійскую ваенную эканоміку, перадусім на нафтавы і газавы сектары. У дэкларацыі таксама гаворыцца, што пасля стабілізацыі сітуацыі вакол канфлікту з Іранам і Армузскім пралівам склаліся больш спрыяльныя ўмовы для прыняцця новых эканамічных рашэнняў адносна Расіі.

«Мы лічым гэты момант прыдатным для прыняцця дадатковых мер, бо прэзідэнт Трамп заключыў пагадненне, якое мы падтрымліваем, аб аднаўленні функцыянавання Армузскага праліва», — гаворыцца ў дэкларацыі.

Хоць на сёння ідзе пакуль толькі пра дэкларацыю, якая яшчэ не падмацаваная канкрэтнымі практычнымі рашэннямі. Аднак, каб зразумець важнасць такога кроку, варта ўзгадаць папярэдні саміт G7 у Канадзе, які Трамп датэрмінова пакінуў. Тады амерыканскі лідар нават не разглядаў магчымасць прыняцця сумеснай дэкларацыі аб падтрымцы Украіны, таму ў выніковым дакуменце саміту падобных фармулёвак не было. Больш за тое, апошнім часам падчас пасяджэнняў Генеральнай Асамблеі ААН прадстаўнікі ЗША часам падтрымлівалі рэзалюцыі, прапанаваныя РФ, якія датычыліся расійскай агрэсіі супраць Украіны.

Цяпер, відавочна, амерыканскі лідар больш схіляецца да пазіцыі сваіх заходніх саюзнікаў, калі гаворка ідзе пра падтрымку Украіны і ціск на РФ. Гэта звязана са значным аслабленнем пазіцый ЗША і самога Трампа на міжнароднай арэне з-за канфлікту вакол Ірана. Гэта сур'ёзнае знешнепалітычнае паражэнне Трампа, і заходнія саюзнікі сёння патрэбныя яму больш, чым ён ім.

Вытворчасць ва Украіне ракет далёкага дзеяння па амерыканскай ліцэнзіі

Лідары «Вялікай сямёркі» дамовіліся павялічыць пастаўкі Украіне сучасных сістэм супрацьпаветранай абароны, ракет-перахопнікаў і зброі далёкага дзеяння. Не менш важным рашэннем стала прынцыповае адабрэнне магчымасці перадачы Украіне ліцэнзій на вытворчасць асобных відаў узбраення непасрэдна на ўкраінскай тэрыторыі.

Трамп плануе звярнуцца да амерыканскіх абаронных кампаній з просьбай наладзіць ліцэнзійную вытворчасць ракет у Еўропе і ва Украіне. ЗША і еўрапейскія краіны G7 будуць вырабляць ва Украіне «па ліцэнзіі не толькі сістэмы супрацьпаветранай абароны, але і сродкі нанясення далёкіх удараў», то бок ракеты далёкага дзеяння.

Трамп таксама заявіў, што ЗША разгледзяць магчымасць аказання дапамогі Украіне амерыканскімі ракетамі. Верагодна, пад ракетамі ён меў на ўвазе перахопнікі PAC-3 і PAC-2 для ЗРК Patriot, якія надзвычай неабходныя Украіне.

«Дух Анкарыджа» знікае: ці ўдалося пераканаць Трампа, што Пуцін не перамагае

Важным палітычным вынікам саміту стала змяненне ацэнкі вайны з боку Трампа. Падаецца, што ў Эвіяне еўрапейскім лідарам у значнай ступені ўдалося «выветрыць» з Трампа так званы «дух Анкарыджа» — перакананне, што Расія мае стратэгічную перавагу, а Украіна асуджаная на саступкі. Гэта істотна адрозніваецца ад пазіцыі Трампа пасля сустрэчы з Пуціным у Анкарыджы ў 2025 годзе. Тады ён быў перакананы, што ў Украіны «няма козыраў», і яна павінна пагадзіцца на тэрытарыяльныя саступкі.

Прэзідэнт Францыі Макрон вітаў «істотнае змяненне падыходу» да Украіны ў сувязі са збліжэннем ЗША з Еўропай. Паводле яго слоў, узгодненыя на саміце G7 фармулёўкі па Украіне прадугледжваюць дастаткова моцную падтрымку Кіева і адлюстроўваюць «вельмі істотнае змяненне падыходу», у прыватнасці «ясную гатоўнасць» ЗША працаваць разам з еўрапейскімі партнёрамі для падтрымкі Украіны. Падчас брыфінгу пасля саміту Макрон адзначыў, што лідары «Вялікай сямёркі» правялі «падрабязнае» абмеркаванне, якое дазволіла знайсці важныя пункты судакранання пазіцый. Ён падкрэсліў «незменную падтрымку Украіны» і заявіў, што «баланс сіл у апошнія месяцы істотна змяніўся» на карысць Украіны, бо «Украіна прасоўваецца наперад і аказвае супраціў, а Расія адступае».

У Эвіяне Макрон арганізаваў сустрэчу Трампа з Зяленскім. Пасля перамоваў амерыканскі прэзідэнт назваў размову «вельмі добрай». Прэзідэнт Украіны паказаў амерыканскаму лідару фотаздымкі наступстваў расійскага ўдару па Успенскім саборы ў Кіеве. Гэта, паводле сведкаў, прыкметна паўплывала на Трампа.

У цэлым пасля саміту ўсё больш заходніх лідараў лічаць: пазіцыі Украіны ўмацоўваюцца, тады як магчымасці Расіі паступова звужаюцца.

Прэм'ер-міністр Канады Марк Карні заявіў, што ЗША пачалі значна больш рэалістычна ацэньваць сітуацыю на фронце і ўсё больш збліжаюцца з пазіцыяй еўрапейскіх саюзнікаў адносна вайны.

Фрыдрых Мерц таксама станоўча пракаментаваў вынікі сустрэчы краін G7, заявіўшы пра ўзмацненне падтрымкі Украіны і новы ўзровень адзінства сярод саюзнікаў. Паводле яго слоў, рашэнні саміту дэманструюць выразны сігнал як для Кіева, так і для Масквы і задаюць новы тон патэнцыйным перамовам. У цэлым адзначаецца галоўны факт: ЗША гэтым разам прадэманстравалі значна больш канструктыўную пазіцыю адносна Украіны, чым чакалі саюзнікі.

Дыпламатычная перамога Макрона: усё дзеля Украіны

Чырвоная дарожка, Версаль, кампліменты, вытанчаная кухня... і дыпламатычная стратэгія Макрона спрацавала. Пасля гэтага да амерыканскага прэзідэнта ўжо можна было падысці і з пытаннем аб падтрымцы Украіны. Французская дыпламатыя зрабіла ўсё, каб амерыканскі прэзідэнт адчуваў сябе галоўнай постаццю саміту G7. Парыж добра разумеў: без падтрымкі Трампа дасягнуць агульнай пазіцыі па Украіне будзе практычна немагчыма.

Падрыхтоўка да саміту цягнулася некалькі месяцаў і ўключала не толькі перамовы, але і ўважліва прадуманы дыпламатычны пратакол. Для Трампа нават змянілі графік правядзення саміту, каб ён мог сумясціць удзел у G7 са сваімі ўнутрыпалітычнымі мерапрыемствамі ў ЗША. Напярэдадні сустрэчы Макрон запрасіў яго на ўрачыстую вячэру ў Версальскім палацы з раскошным меню, а ўжо ў Эвіяне арганізатары максімальна пазбягалі любых сітуацый, што маглі б выклікаць у прэзідэнта ЗША раздражненне. Нават яго спазненні, нестандартныя выказванні і дэманстратыўныя жарты не сталі прадметам публічнай крытыкі. Больш за тое, у выніковай дэкларацыі некалькі разоў асобна адзначаліся дыпламатычныя намаганні Трампа адносна Блізкага Усходу і іранскага пытання, што дазволіла яму прадставіць вынікі саміту як уласны поспех.

Такі падыход не быў праявай слабасці, а стаў элементам палітычнай тактыкі. Еўрапейскія лідары фактычна стварылі для Трампа максімальна камфортныя ўмовы, каб дасягнуць галоўнага выніку — яго згоды падтрымаць новыя рашэнні на карысць Украіны. Гэта чарговы раз пацвердзіла, што ў дыпламатыі асабістыя амбіцыі лідараў становяцца не менш важным фактарам перамоваў, чым ваенныя або эканамічныя аргументы. Асабліва калі маеш справу з Трампам. Менавіта на гэтым і была пабудаваная стратэгія Макрона, якая, прынамсі на гэтым саміце, прынесла Францыі і Украіне жаданы вынік.

Кансалідаваная падтрымка G7 істотна ўмацоўвае пазіцыі Украіны перад магчымымі перамовамі з Расіяй

Для Украіны саміт G7 прынёс сапраўды станоўчыя вынікі. Іх увасабленнем стала заява лідараў «Вялікай сямёркі». Гэта вельмі важны і, у пэўнай ступені, нават нечаканы дакумент. Калі ўважліва яго прааналізаваць, можна ўбачыць, што сярод геапалітычных пытанняў на першым месцы стаіць не тэма Ірана, якая надзвычай важная для прэзідэнта ЗША, а менавіта пытанне Украіны. У дакуменце ёсць некалькі прынцыповых палажэнняў. Ён пачынаецца з выразнага тэзісу, што краіны G7 і далей будуць цвёрда і безагаворачна падтрымліваць Украіну. Асабліва важны заключны абзац, у якім дзяржавы «Вялікай сямёркі» бяруць на сябе абавязак узмацняць ціск на расійскую ваенную эканоміку, перадусім у энергетычным сектары. Гэта, я б сказаў, праява канкрэтнай стратэгіі, накіраванай на спыненне расійскай агрэсіі, — такое меркаванне ў эксклюзіўным каментары OBOZ.UA выказаў народны дэпутат Украіны, старшыня парламенцкага Камітэта ў пытаннях знешняй палітыкі і міжпарламенцкага супрацоўніцтва Аляксандр Меражка.

Каментуючы гатоўнасць прэзідэнта ЗША Дональда Трампа да больш жорсткага ціску на Расію, Меражка адзначае, што рабіць канчатковыя высновы пакуль рана, аднак ужо сам факт падпісання выніковай дэкларацыі сведчыць пра пазітыўныя для Украіны змены.

«На мой погляд, гэтаму ёсць некалькі прычын. Па-першае, Трамп не хоча апынуцца ў палітычнай ізаляцыі. Сёння яму патрэбная падтрымка еўрапейскіх партнёраў і іншых дзяржаў «Вялікай сямёркі», якія займаюць паслядоўную праўкраінскую пазіцыю. Па-другое, змянілася яго ўспрыманне сітуацыі на полі бою. Ён убачыў, што Украіна не прайграе вайну. Наадварот, украінскія сілы дэманструюць поспехі, а ў апошнія месяцы адваёўваюць больш тэрыторый, чым губляюць. Сітуацыя стабілізавалася, мы бачым эфектыўныя далёкадзейныя ўдары па расійскіх аб'ектах. Калі ўзгадаць сустрэчу ў Авальным кабінеце, тады Трамп казаў, што ў Украіны «няма карт». Але падзеі апошніх месяцаў паказалі адваротнае. А Трамп паводле свайго светапогляду заўсёды імкнецца асацыяваць сябе з пераможцам, а не з тым, хто церпіць паражэнне. Менавіта таму ён пачаў інакш ацэньваць сітуацыю і больш добразычліва ставіцца да падтрымкі Украіны», — адзначае Меражка.

Ён таксама лічыць, што так званы «дух Анкарыджа» быў хутчэй элементам расійскай прапаганды, чым рэальнай палітычнай тэндэнцыяй.

«Я лічу, што паняцце «дух Анкарыджа» — хутчэй расійскі прапагандысцкі міф, які актыўна выкарыстоўваў Крэмль. Пуцін разлічваў, што Трамп пагодзіцца на зняцце санкцый з Расіі, перадусім з яе энергетычнага сектара, а таксама прыме расійскія патрабаванні аб вывадзе ўкраінскіх войскаў з Данецкай вобласці або нават іншых украінскіх тэрыторый, якія Расія незаконна ўключыла ў сваю Канстытуцыю. Аднак гэтага не адбылося. Трамп заняў значна больш рэалістычную і рацыянальную пазіцыю», — кажа Меражка.

Паводле слоў Меражкі, кансалідаваная падтрымка краін «Вялікай сямёркі» істотна ўмацоўвае пазіцыі Украіны перад магчымымі перамовамі з Расіяй.

«Тэкст выніковай заявы выразна дэманструе: краіны «Вялікай сямёркі» лічаць адзіным эфектыўным шляхам да спынення расійскай агрэсіі менавіта ўзмацненне міжнароднага ціску на Маскву. «Вялікая сямёрка» выступае адзіным фронтам, дэманструючы салідарнасць, а Злучаныя Штаты далучыліся да гэтай сумеснай пазіцыі. Менавіта гэта значна павялічвае верагоднасць таго, што ціск на Расію будзе ўзмоцнены, а ў перспектыве гэта створыць перадумовы для пачатку рэальных, а не імітацыйных мірных перамоваў», — лічыць Меражка.