Набіулліна сыходзіць?

• 19.06.2026, 13:29

Расійскія ўлады пачалі абмяркоўваць перастаноўкі ў ЦБ.

Расійскае кіраўніцтва прыступіла да абмеркавання патэнцыйных кандыдатаў на пасаду старшыні Цэнтральнага банка, а таксама магчымых рэформаў самога ведамства. Як паведамляе Financial Times са спасылкай на інфармаваныя крыніцы, гэтыя дыскусіі актывізаваліся на фоне чутак, што ходзяць, пра будучую адстаўку Эльвіры Набіуллінай.

У 2027 годзе сканчаецца трэці тэрмін Набіуллінай на пасадзе кіраўніка рэгулятара, які яна ўзначальвае апошнія 13 гадоў. Паводле закона гэты тэрмін для яе апошні. У якасці найбольш верагодных пераемнікаў крыніцы FT называюць памочніка прэзідэнта па эканамічных пытаннях Максіма Арэшкіна або кіраўніка абарончага Прамсувязьбанка Пятра Фрадкова. Тым не менш канчатковае рашэнне яшчэ не прынята, і суразмоўцы выдання не выключаюць, што Уладзімір Пуцін можа знайсці спосаб пераназначыць Набіулліну на чацвёрты тэрмін.

Пры гэтым зацягнутая амаль на месяц адсутнасць кіраўніцы ЦБ у публічнай прасторы, уключаючы яе пропуск Пецярбургскага эканамічнага форуму, была выклікана выключна здароўем — паводле даных крыніц, яна перанесла цяжкую рэспіраторную інфекцыю. Прэзідэнт па-ранейшаму давярае кіраўніцы Цэнтрабанка. Набіулліна і кіраўнік Сбера Герман Грэф застаюцца ключавымі тэхнакратамі, якія даюць Крамлю аб'ектыўную эканамічную карціну. Аднак, як адзначаюць экс-чыноўнік Крамля і крыніцы ў заходняй разведцы, нягледзячы на ўнутранае непрыняцце цяперашніх геапалітычных падзей, ні Грэф, ні Набіулліна не заклікалі спыніць ваенныя дзеянні або скараціць абарончы бюджэт.

Паралельна ў кулуарах абмяркоўваецца радыкальная рэструктурызацыя фінансавага сектара. У прыватнасці, разглядаецца магчымасць пазбаўлення ЦБ статусу «мегарэгулятара» з наступным размеркаваннем яго функцый паміж іншымі дзяржаўнымі структурамі, а таксама змена фокусу Цэнтрабанка з жорсткага кантролю за ўзроўнем інфляцыі. Паводле слоў крыніц, сам расійскі прэзідэнт цяпер максімальна паглынуты ваеннымі дзеяннямі, і невядома, ці зыходзіць ініцыятыва змяненняў у ЦБ асабіста ад яго.

62-гадовая Эльвіра Набіулліна, раней прызнаная найлепшай кіраўніцай ЦБ у свеце, сутыкнулася з жорсткай крытыкай з боку чыноўнікаў і буйнога бізнесу. Прычынай стала рэзкае павышэнне ключавой стаўкі ў 2024 годзе для барацьбы з ваеннай інфляцыяй (на піку яна складала 21%, а да чэрвеня 2026 года апусцілася да 14,5%). Гэта жорсткае рэгуляванне не змагло прадухіліць спад у эканоміцы, якая на пачатку 2026 года паказала зніжэнне ўпершыню за тры гады.

Асноўная прэтэнзія буйнога бізнесу да ЦБ — празмерна моцны курс нацыянальнай валюты. З-за гэтага айчынныя вытворцы (ад машынабудавання да шынных прадпрыемстваў) губляюць канкурэнтаздольнасць унутры краіны перад танным імпартам. Прамыслоўцы прапаноўвалі Банку Расіі дырэктыўна зафіксаваць курс долара на пэўнай адзнацы, аднак Набіулліна катэгарычна адхіліла гэты крок, назваўшы яго ў карэні памылковым і такім, што вядзе да новага вітка інфляцыі.

Хаця Уладзімір Пуцін публічна не крытыкаваў кіраўніцу ЦБ, ён усё ж ахарактарызаваў празмерна моцны рубель як «сумную» праблему і выказаў надзею на далейшае змякчэнне манетарнай палітыкі. На думку FT, гіпатэтычны сыход Набіуллінай стане тэктанічным зрухам для расійскай эканомікі, якую яна дагэтуль паспяхова ўтрымлівала на плыву ва ўмовах жорсткіх санкцый і каласальных ваенных выдаткаў.