У Пуціна ў бункеры заканчваюцца грошы

• Сяргей Фурса
• 2.06.2026, 10:46

Як гэта паўплывае на вайну.

У заходняй прэсе пачалі масава выходзіць артыкулы пра тое, што ў Уладзіміра Пуціна безвыходнасць з эканомікай. Нават нягледзячы на падарунак ад Дональда Трампа у выглядзе дарагой нафты і часткова знятых санкцый. Тут і бізнес, які адзначае, што дзеля ратавання эканомікі трэба спыняць вайну. І чуткі або факты пра тое, што расійскія Цэнтрабанк і Мінфін адважыліся прыйсці да Пуціна ў бункер і заявіць яму, што грошай на вайну няма.

У гэта апошняе верыцца вельмі цяжка. Бо ўсё гэта хутчэй будзе нагадваць стары анекдот пра сына, які на фоне падаражання алкаголю будзе менш есці. Ды і рэдка калі расійскія чыноўнікі праяўлялі такую адвагу і не выходзілі потым праз адкрытыя вокны.

Хоць, можа, калі гэта адбываецца ў бункеры, дзе няма ніводнага акенца, праз якое мог бы заляцець украінскі дрон, то наважыцца лягчэй.

Тым не менш мноства артыкулаў кажа пра тое, што адчуванне няўхільнага крызісу, які насоўваецца на расійскую эканоміку, прысутнічае. І тыя, у каго яно з’яўляецца, пачалі вельмі ахвотна дзяліцца гэтым адчуваннем з заходнімі журналістамі. І калі адкінуць традыцыйную параною і падазронасць, што ўзнікаюць кожны раз, калі гаворка датычыць Масквы, то гэта не можа не радаваць. Асабліва на фоне звышпрыбыткаў, якія атрымлівае расійскі бюджэт ад вайны ў Заліве. Тым больш што пакуль яшчэ не поўнасцю адлюстраваліся ўсе даходы бюджэту. Бо існуе часавы лаг па падатках, і некаторыя падаткі плацяцца раз на квартал.

Дык што ж здарылася?

Усё вельмі проста. Вайна — гэта вельмі дорага. І пакуль у тумбачцы было шмат грошай, назапашаных за 25 гадоў высокіх цэн на нафту, у Пуціна былі грошы на вайну. Але грошы ў тумбачцы заканчваюцца. І трэба рабіць выбар — як фінансаваць вайну. Бо грошай засталося зусім мала.

Тое, што адбываецца, цалкам чакана. Расійская эканоміка ўжо год як пачала стагнаваць. Што таксама было звязана з выдаткамі на вайну, якія паскорылі інфляцыю. Каб стрымаць інфляцыю, паднялі уліковую стаўку, робячы адзіна магчымы выбар для рацыянальнага эканаміста. А высокая стаўка не толькі стрымала інфляцыю, але і задушыла эканоміку. Плюс санкцыі. Плюс агульны настрой. Плюс праблемы з інтэрнэтам. Усё гэта дадавалася зверху.

І вось у выніку ў краіне-агрэсары рэальныя даходы насельніцтва ў 2026 годзе пачалі падаць. У той час як ва Украіне яны працягваюць расці. Хоць вайна неверагодна мацней ударыла менавіта па эканоміцы Украіны.

Насамрэч Пуцін упусціў момант сыходу — калі Трамп, толькі што абраны прэзідэнтам, прапанаваў яму залаты мост. Для ўсіх навокал гэта зрабіла б Пуціна пераможцам. Нават пасля правалу 2022 года. Але ён прапанову не прыняў.

І цяпер сітуацыя пагаршаецца з кожным днём. І Пуцін проста не можа выступаць з пазіцыі сілы. Рэч не толькі пра стагнацыю расійскай арміі на фронце і дэфіцыт паліва ў Крыме. Зноў-такі, у першую чаргу пра эканоміку. Якая вельмі часта з’яўляецца вынікам чаканняў. І калі крызіс пагаршае чаканні, яны самі па сабе паглыбляюць крызіс. І ўсё рухаецца ўніз у пошуках дна. Але дна няма, пакуль ідзе вайна.

Ва Украіне часта тыражуюць памылковы тэзіс, што Пуціну патрэбная вайна, каб трымаць эканоміку на плаву. Бо ёсць нібыта эканоміка ваеннага часу. І ёсць выдаткі на вытворчасць зброі і грошы расійскім салдатам. І без гэтага расійская эканоміка заглухне.

Але тут важна не «Вайна», а «Выдаткі». Уласна, калі ў вас ёсць грошы і вы аддаеце перавагу іх траціць, не прынцыпова, на што менавіта. Можна стымуляваць эканоміку неэфектыўна, спальваючы грошы ў вайне. А можна, калі гэтыя грошы ў вас ёсць, укладаць у інфраструктуру, рабіць маштабныя праекты, зменшыць падаткі і значна лепш стымуляваць тую самую эканоміку. Не кажучы ўжо пра тое, што заканчэнне вайны верне надзею на «нармальнасць» у расіян. А гэтыя надзеі падсілкуюць інвестыцыйную актыўнасць.

Але зноў-такі. Ключавое — наяўнасць грошай. У выпадку Украіны — ёсць ЕС. І магчымасць павялічваць чэк. Прычым пакуль ЕС не выкарыстоўвае ўсе свае магчымасці. Нават у кантэксце замарожаных расійскіх актываў. Але грошы ёсць.

А калі іх няма? У звычайным свеце тады вы абмяжоўваеце дэфіцыт бюджэту, скарачаеце выдаткі. Але з вайной так не працуе. Вайна заўсёды галодная. Заўсёды патрабуе новых грошай. І атрымліваецца, што адзіны варыянт тады — гэта запускаць друкарскі станок. А гэта стане вельмі гучным сігналам для ўсёй эканомікі, што сітуацыя будзе пагаршацца і далей. І яшчэ хутчэй.

А гэтыя чаканні справакуюць паскарэнне падзення.

Ці азначае гэта, што Пуцін цяпер дакладна спыніцца?

Вядома, не. Пагаршэнне ў расійскай эканоміцы ідзе паступовае. Заўтра крыху горш, чым сёння. А праз месяц будзе не нашмат і горш, чым заўтра. І Пуцін заўсёды можа думаць, што ў яго яшчэ ёсць час дзёрнуць стоп-кран.

Але гэта і ёсць пастка. Бо найлепшы момант для выхаду ён ужо ўпусціў.

Хоць Пуцін можа так не думаць. Па-першае, таму што верыць, што Украіна можа не вытрымаць першай. Верыць на падставе карт, якія яму малююць яго прыслужнікі. Ён ужо адкрыта кажа, што ў заходняй прэсе распавядаюць байкі, а ён адзін ведае праўду.

Па-другое, таму што Трамп, які пастаянна нешта даруе Пуціну. У мінулым годзе падарыў шанец выйсці з вайны пераможцам. Сёлета падарыў дарагую нафту. З такім Санта-Клаўсам заўсёды чакаеш наступнага Божага Нараджэння ў надзеі на цуд.

Пакуль ёсць надзея, Пуцін будзе працягваць — што б яму там ні казалі сумныя фінансісты.

Сяргей Фурса, New Voice