Эспрэса супраць чорнай кавы: які напой больш карысны?
- 21.06.2026, 9:57
Навукоўцы высветлілі.
Для многіх раніца пачынаецца менавіта з кубка кавы — і выбар паміж чорнай кавай і эспрэса даўно стаў справай густу і звычкі. Але які з іх больш карысны і змяшчае больш кафеіну і антыаксідантаў?
Яны гатуюцца з тых жа зярнят, аднак спосаб прыгатавання ўплывае на склад напою. Важна таксама, колькі вы п’еце за раз, піша VeryWell Health.
Калі параўноўваць па аб’ёме, эспрэса ў цэлым утрымлівае больш кафеіну і антыаксідантаў, аднак гэта можа ўводзіць у зман, калі ўлічыць, колькі напою вы выпіваеце за адзін раз.
Эспрэса можа мець вышэйшую антыаксідантную актыўнасць на адзінку аб’ёму. У эспрэса да ўдвая больш поліфенолаў, чым у іншых відах кавы.
Паводле аднаго з даследаванняў, антыаксіданты ў эспрэса больш актыўныя: яны лепш нейтралізуюць шкодныя нестабільныя малекулы — свабодныя радыкалы.
Аднак чорную каву рэдка п’юць порцыямі па 30 мл, у той час як эспрэса звычайна падаецца менавіта ў такой дозе. Таму больш высокае ўтрыманне кафеіну і антыаксідантаў, а таксама іх актыўнасць могуць тлумачыцца меншым аб’ёмам эспрэса, а не самім напоем.
Калі параўноўваць шклянку чорнай кавы аб’ёмам 240 мл з адной порцыяй эспрэса (30 мл), то ў чорнай каве акажыцца больш і кафеіну, і антыаксідантаў.
Якія антыаксіданты ўтрымліваюцца ў каве
Антыаксіданты — гэта злучэнні, якія абараняюць клеткі і тканкі ад уздзеяння шкодных малекул (свабодных радыкалаў). Нейтралізуючы свабодныя радыкалы, яны падтрымліваюць здароўе.
Да антыаксідантаў адносяцца поліфенолы — раслінныя злучэнні з карыснымі для здароўя ўласцівасцямі.
Хлорагенавая кіслата — поліфенол, якім багатая кава: яна дапамагае абараняць клеткі ад пашкоджанняў і зніжае запаленне. Яе звязваюць з паляпшэннем абмену цукру і халестэрыну ў крыві. Яна можа прынесці карысць пры лячэнні і прафілактыцы метабалічных захворванняў, у тым ліку дыябету і сардэчных хвароб, паводле аднаго з даследаванняў.
Як яны адрозніваюцца па пажыўнай каштоўнасці і спосабе прыгатавання
Кубак чорнай кавы змяшчае 96 мг кафеіну — больш, чым 63 мг у порцыі эспрэса. Утрыманне антыаксідантаў вар’іруецца ў залежнасці ад абсмажвання і спосабу прыгатавання.
Чорная кава (порцыя 240 мл):
Калорыі: менш за 1
Кафеін: 12 мг на 30 мл (96 мг на ўсю порцыю)
Поліфенолы: 20–40 мг на 30 мл
Тыповая порцыя: вялікая (240 мл)
Эспрэса (порцыя 30 мл):
Калорыі: 2,5
Кафеін: 63 мг на 30 мл
Поліфенолы: 60–90 мг на 30 мл
Тыповая порцыя: маленькая (30 мл)
Колькасць поліфенолаў прыблізная.
Чорная кава гатуецца шляхам заварвання молатых кавовых зярнят гарачай вадой. Яна не змяшчае малака, вяршкоў, цукру або іншых дабавак. Чорная кава адрозніваецца цёмным колерам, горкім смакам і характэрным кавовым водарам.
Яе цэняць за насычаны смак і арганалептычныя ўласцівасці — абсмажаныя, гаркаватыя, паўнатэльныя ноты.
Эспрэса — гэта від кавовага напою, прыгатаванага шляхам прапускання гарачай вады пад высокім ціскам праз дробнамолатыя абсмажаныя кавовыя зярняты. Гэты спосаб заварвання дае невялікую канцэнтраваную порцыю кавы з інтэнсіўным смакам, багатым водарам і крэмавай пенкай зверху (крэма).
У адрозненне ад іншых метадаў прыгатавання, эспрэса змяшчае высокую канцэнтрацыю растваральных рэчываў кавы, на якую істотна ўплываюць тэмпература вады, ціск, ступень памолу і суадносіны кампанентаў.
Колькі кафеіну бяспечна
Дапушчальная колькасць залежыць ад некалькіх фактараў. Большасць дарослых могуць бяспечна спажываць да 400 мг кафеіну ў суткі — прыблізна два-тры кубкі кавы аб’ёмам 350 мл. Некаторыя людзі больш адчувальныя да кафеіну. Падчас цяжарнасці варта абмежаваць спажыванне кафеіну да 200 мг у суткі, папярэджваюць навукоўцы ў адным з даследаванняў.
Кафеін хутка ўсмоктваецца ў кроў — пераважна ў страўнікава-кішачным тракце, у тым ліку ў паражніне рота і страўніку. У адрозненне ад іншых рэчываў, печань практычна не ўдзельнічае ў метабалізме кафеіну.
Што яшчэ важна ўлічваць
Спосаб прыгатавання — абсмажванне зярнят, ступень памолу і тэмпература вады — уплывае на ўзровень антыаксідантаў у чорнай каве і ў эспрэса.
Тэмпература і час абсмажвання істотна ўплываюць на ўтрыманне антыаксідантаў. Даданне малака або цукру змяняе пажыўны профіль кавы і зніжае яе антыаксідантную актыўнасць.