Адзіны спосаб выратаваць Еўропу
- 22.06.2026, 17:23
Кантынент павінен дзейнічаць як адзіная дзяржава.
Еўрапейскаму саюзу прапануюць фактычна перапісаць уласныя правілы гульні, каб не прайграць адразу на двух фронтах — вонкавым і ўнутраным. На фоне вайны ЗША з Іранам, нарастання ціску з боку Расіі і Кітая, а таксама ўздыму правых папулістаў у ключавых краінах ЕС у Бруселі ўсё часцей гучыць думка, яшчэ нядаўна лічаная амаль крамольнай, піша часопіс Foreign Affairs (пераклад — сайт Charter97.org)
Старая мадэль Еўрасаюза ўжо не спраўляецца з маштабам крызісу. Амерыка, яшчэ нядаўна лічаная галоўным гарантам еўрапейскай бяспекі, цяпер сама ператвараецца ў крыніцу нестабільнасці. У Вашынгтоне ўжо далі зразумець, што да 2027 года еўрапейцам давядзецца самім браць на сябе лідарства ў НАТА. Рашэнне ЗША ўступіць у вайну з Іранам без паўнавартаснага ўзгаднення з саюзнікамі толькі ўзмацніла трывогу: у Еўропе ўсё менш вераць, што Белы дом у крытычны момант будзе дзейнічаць паводле саюзніцкіх правілаў.
На гэтым фоне расце і ваенны ціск з боку Масквы. Крэмль імкнецца перакроіць пасляваенны парадак бяспекі ў Еўропе на сваю карысць, а паралельна Кітай узмацняе тэхналагічны і эканамічны наступ. У выніку ЕС рызыкуе апынуцца заціснутым паміж трыма буйнымі цэнтрамі сілы, не маючы ні ўласнай абарончай апоры, ні адзінай палітычнай волі.
Але, магчыма, яшчэ небяспечнейшы ўнутраны крызіс. У Францыі, Германіі, Італіі і Брытаніі набіраюць вагу сілы, якія хочуць вярнуць паўнамоцтвы з Бруселя ў нацыянальныя сталіцы. Міграцыя, эканамічная трывожнасць і стома ад агульнаеўрапейскай бюракратыі падштурхоўваюць выбаршчыкаў да партый, якія адкрыта спрачаюцца з ідэяй адзінай Еўропы. Аўтары папярэджваюць: калі еўраскептыкі замацуюцца ва ўладзе ў найбуйнейшых краінах кантынента, цяперашні ЕС можа проста не вытрымаць гэтага ўдару.
Рэцэпт выратавання гучыць радыкальна: менш нацыянальнага эгаізму, больш наднацыянальнай улады. У якасці асновы называецца праграма Марыё Драгі — адзіная палітыка ў сферы абароны, энергетыкі і штучнага інтэлекту, а таксама адмаўленне ад прынцыпу аднагалоснасці, які гадамі паралізуе рашэнні Бруселя. Іншымі словамі, Еўропе прапануюць перайсці да мадэлі, у якой яна дзейнічае амаль як федэрацыя.
Галоўнай рухаючай сілай такога павароту бачаць Германію і канцлера Фрыдрыха Мерца. Менавіта Берлін, на іхнюю думку, здольны прасунуць балючыя рэформы і сабраць вакол сябе кааліцыю краін, гатовых да жорсткай перазагрузкі Еўрасаюза. Альтэрнатыва выглядае змрочна — аслабленая Еўропа, якую будуць дзяліць між сабой Вашынгтон, Масква і Пекін.