Без ілюзій

• Юрый Федарэнка
• 23.06.2026, 12:18

Паўночная Еўропа рыхтуецца да бою з РФ.

На працягу вясны ў Крэмлі назіралася сезоннае абвастрэнне ядзернага шантажу і іншых «сігналаў агрэсіі» ў адрас Еўропы, перадусім краін Балтыі. Разведкі некалькіх дзяржаў успрынялі гэтыя «ваяўнічыя танцы з бубнамі» даволі сур'ёзна. Агульная выснова такая: цягам года Расія можа адважыцца на «балтыйскі рывок» і цяпер выбірае патэнцыйную ахвяру.

Працоўная версія ў тым, што крэмлёўскі дыктатар разглядае магчымасць кампенсаваць няўдачы ва Украіне коштам уварвання ў адну з краін НАТА. Тэарэтычна, калі такая аперацыя скончыцца поспехам, гэта дасць яму магчымасць абвясціць пра «перамогу над НАТА». Гэта толькі тэорыя, якая, аднак, падштурхоўвае да цалкам практычных дзеянняў: краіны Балтыі і ўвогуле значная частка Паўночнай Еўропы ўжо пачалі рыхтавацца да вайны.

Нават калі не ўлічваць «медыйныя» планавыя вучэнні з удзелам краін-членаў Паўночнаатлантычнага альянсу («Вясновы шторм-2026», BALTOPS 2026 і іншыя), мы ўбачым штодзённую, карпатлівую, амаль незаўважную працу, якая працягваецца ўжо некалькі апошніх месяцаў. Напрыклад, Літва актыўна мадэрнізуе і перабудоўвае сваю армію, выдзяляючы рэкордныя сродкі на абарону. Падчас вучэнняў літоўцы надаюць асаблівую ўвагу асваенню найноўшых беспілотных тэхналогій.

Эстонія таксама рыхтуецца да патэнцыйнай пагрозы: павялічвае абаронныя выдаткі, пашырае сетку сховішчаў, навучае вайскоўцаў і грамадзянскіх дзейнічаць у крызісных сітуацыях, а школьнікаў — кіраваць беспілотнікамі. Ствараюцца фармаванні па аналогіі з тэрытарыяльнай абаронай. Падобныя працэсы адбываюцца і ў суседняй Латвіі, а таксама ў краінах Скандынавіі.

У прыватнасці, Швецыя актыўна мілітарызуе востраў Готланд з насельніцтвам каля 60 тысяч чалавек. Дарэчы, на пачатку XIX стагоддзя гэты востраў цягам месяца знаходзіўся пад акупацыяй Расіі. Наўрад ці гэтага дастаткова, каб Крэмль абвясціў Готланд сваёй «гістарычнай зямлёй», хоць ад цяперашняга рэжыму можна чакаць чаго заўгодна. Сёння ж Готланд ператвараецца ў сапраўдную крэпасць у Балтыйскім моры. У маі на востраве завяршыліся маштабныя вучэнні, падчас якіх каля 18 тысяч вайскоўцаў рыхтаваліся да магчымай атакі Расіі.

Данія праводзіць маштабную рэформу абароны, якая прадугледжвае пашырэнне прызыву, падрыхтоўку рэзервістаў і рэгулярныя ваенныя вучэнні. Нарвегія рыхтуецца да сцэнару, пры якім РФ паспрабуе захапіць частку нарвежскай тэрыторыі. Фінляндыя ўмацоўвае межы для абароны ад дыверсійных груп і мае найбольшую колькасць рэзервістаў сярод краін ЕС. Акрамя таго, на пачатку 2026 года фіны павысілі верхнюю ўзроставую мяжу знаходжання ў рэзерве да 65 гадоў.

Ніхто не ведае, як павядзе сябе тая ці іншая еўрапейская нацыя ў выпадку прамога нападу Расіі, але яснае ўсведамленне пагрозы і загадзя падрыхтоўка да бою істотна павышаюць шанцы на поспех. Акрамя таго, у нашых партнёраў ёсць не проста козыр, а сапраўдны джокер — украінская экспертыза. Вярхоўны Галоўнакамандуючы неаднаразова падкрэсліваў, што мы гатовыя дзяліцца з міжнароднымі партнёрамі нашымі тэхналогіямі і досведам. А калі на кагосьці з партнёраў нападзе Расія, яны стануць для нас ужо не проста партнёрамі, а пабрацімамі.

У такіх умовах агрэсар не проста разаб'е свае гнілыя зубы на ўсіх франтах, але і атрымае ўдар, пасля якога не ачуняе вельмі доўга, а магчыма — ніколі. Тэрарыстычны рэжым на балотах шукае смерці — і рана ці позна знойдзе яе. Разам да Перамогі. Слава Украіне!

Юрый Федарэнка, «Фэйсбук»