У Расіі абвясцілі «новы застой»
- 27.06.2026, 17:19
Расійская эканоміка больш не можа расці.
У расійскай эканомікі ў яе цяперашнім выглядзе няма шанцаў на колькі-небудзь заўважны рост, прызнаў набліжаны да ўладаў аналітычны цэнтр ЦМАКП. У мінулым годзе рост запаволіўся да 1%, у гэтым, паводле большасці прагнозаў, будзе яшчэ меншы, але справа не толькі ў гэтым, піша The Moscow Times.
Праблема, хутчэй, у тым, што ў межах сфармаванай структуры расійскай эканомікі яе рост у прынцыпе з цяжкасцю можа быць выведзены на тэмпы вышэй за 2–2,3%, піша кіраўнік ЦМАКП Дзмітрый Бялоусаў, называючы гэта праблемай «новага застою».
Эксперты даўно пра гэта кажуць. Даклад заснавальнікаў аналітычнага цэнтра CASE Сяргея Аляксашэнкі, Уладзіслава Іноземцава і Дзмітрыя Некрасава у кастрычніку 2025 г. пра 10‑гадовыя перспектывы расійскай эканомікі называўся менавіта так: «Спадчына дыктатара: новы застой». Большасць аналітыкаў пагаршаюць прагнозы. Кансэнсус апытаных Цэнтрабанкам аналітыкаў у чэрвені знізіўся да 0,7% росту ў гэтым годзе з 1% у маі, а на наступныя тры гады — менш за 2% (1,5–1,8%). ВЭБ прагназуе ў гэтым годзе рост эканомікі ўсяго на 0,3%. У першым квартале ВУП скараціўся на 0,2%.
ЦМАКП прапануе «перазапусціць інвестыцыйны цыкл», да гэтага заклікаў на ПМЭФ і Пуцін, назваўшы гэта галоўнай задачай эканамічных уладаў, а рост інвестыцый — галоўным крытэрыем эфектыўнасці іх працы. Але прадпрымальнікі адмаўляюцца ўкладаць грошы ва ўмовах высокіх ставак, поўнай нявызначанасці і рызык у любы момант застацца без бізнесу. У першым квартале інвестыцыі абрынуліся на 14,3% у гадавым вымярэнні. Апытанне ІНП РАН у красавіку–маі зафіксавала максімальную з пачатку вайны долю кампаній, якія скарацілі інвестыцыі.
Новая хваля пераглядаў пачалася пасля таго, як Цэнтрабанк нечакана запаволіў зніжэнне ключавой стаўкі, а Расстат паведаміў пра падзенне прамысловай вытворчасці ў маі. У маі яна, пасля выключэння сезоннага і каляндарнага фактараў, знізілася на 0,8%, а, паводле ацэнкі ЦМАКП, на 0,3%, але май стаў першым з 2022 г. месяцам, калі прамысловая вытворчасць зменшылася пасля карэкціроўкі на каляндар. Аналітыкі Прамсувязьбанка панізілі прагноз росту ВУП у гэтым годзе з 1% да 0,6% і не выключаюць дадатковага пагаршэння ацэнак. Сітуацыя ў прамысловасці, на іх думку, паказвае, што вяртанне да эканамічнага росту не ўдаецца рэалізаваць, бізнес актыўна пераацэньвае перспектывы эканомікі — яго чаканні ўстойліва пагаршаюцца. Эканоміка ў 2026 г. наўрад ці пакажа рост вышэй за 0,5%, лічыць дырэктар па інвестыцыях «Астра кіраванне актывамі» Дзмітрый Палявы.
Але і гэты рост сканцэнтраваны ў вузкім коле галін, звязаных з ВПК, дзяржзаказам і імпартазамяшчэннем, а большасць грамадзянскіх сектараў ужо амаль два гады скарачаюцца або стагнуюць. Значная частка эканомікі ўжо даўно знаходзіцца ў стане рэцэсіі, а агульны рост наўрад ці выглядае «нармальным», адзначаў Палявы. Разрыў паміж дзяржсектарам і іншымі галінамі расце, адзначаюць аналітыкі Райфайзенбанка: «У мінусе — прамысловасць, будаўніцтва, транспартаванне і захоўванне, а таксама немалая колькасць іншых галін; значна скараціліся тэмпы росту сельскай гаспадаркі. Адзіным сегментам, які істотна расце, застаецца дзяржаўнае кіраванне».