Навукоўцы: Унутры Урана і Нептуна знаходзіцца нечаканы акіян

• 29.06.2026, 10:23

Новае даследаванне навукоўцаў з Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Лос-Анджэлесе.

Апошнія некалькі гадоў навукоўцы спрачаюцца пра тое, ці з'яўляюцца Уран і Нептун, перадапошняя і апошняя планеты Сонечнай сістэмы, ледзянымі гігантамі, як гэта прынята лічыць. Аўтары даследавання, апублікаванага на серверы прэпрынтаў arXiv, прапанавалі сваю версію таго, што знаходзіцца ўнутры дзвюх планет. І гэта даволі нечаканая версія, якую яшчэ трэба праверыць, піша Phys (пераклад — «Фокус»).

Аднымі з самых загадкавых планет у Сонечнай сістэме застаюцца Уран і Нептун. Перш за ўсё гэта звязана з тым, што з блізкай адлегласці іх вывучаў толькі адзін касмічны апарат — «Ваяджэр-2». Гэта адбылося ў 1986 і 1989 гадах адпаведна. Абедзве планеты недастаткова вывучаныя, таму астранамы гавораць пра тое, якую яны маюць унутраную структуру.

Юпітэр і Сатурн называюць газавымі гігантамі, бо іх атмасфера з вадароду і гелію цягнецца да самага ядра, займаючы велізарны аб'ём. Уран і Нептун таксама маюць падобную атмасферу, але лічыцца, што планеты маюць слаістую структуру, і ўнізе над ядром знаходзіцца ледзяная мантыя, якая складаецца з замарожанай вады, аміяку і метану, а яшчэ ніжэй — камяністае ядро. Таму гэтыя планеты называюць ледзянымі гігантамі.

Аўтары новага даследавання лічаць, што Уран і Нептун, верагодна, не з'яўляюцца ледзянымі гігантамі. Каб гэта даказаць, былі выкарыстаныя назіральныя даныя для стварэння новага мадэлявання ўнутранай будовы дзвюх планет. У выніку даследаванне паказала, што ўнутраныя пласты Урана і Нептуна складаюцца з магматычнага акіяна, а не з лёду.

Навукоўцы лічаць, што планеты маюць вадародна-геліевую атмасферу, якая пераносіць цяпло ў верхнія пласты атмасферы і выпраменьвае яго ў космас. Ніжэй знаходзіцца пагранічны пласт, які складаецца з вадароду, гелію, магнію, манаксіду крэмнію і кіслароду. А самы ніжні пласт уяўляе сабой магматычны акіян, які складаецца з сілікатаў, жалеза і вадароду.

Аўтары даследавання кажуць, што дадзеная мадэль паспяхова ўзнаўляе назіраныя асаблівасці дзвюх планет і, хутчэй за ўсё, з'яўляецца правільнай.

Але для пацвярджэння высноў навукоўцаў неабходна зноў вывучыць Уран і Нептун з блізкай адлегласці. Аднак на бліжэйшыя гады не запланавана ніводнай падобнай місіі. Адна з перашкод — высокі кошт такой місіі. З іншага боку, пакуль што NASA сканцэнтравала свае намаганні на даследаванні Месяца і Марса, а таксама Венеры.