У Польшчы знайшлі 3000-гадовую булаву
- 3.06.2026, 21:17
Яна можа быць звязаная з Блізкім Усходам.
У паўднёва-ўсходняй Польшчы знайшлі невялікі металічны прадмет, які можа апынуцца навершшам булавы ўзростам каля 3000 гадоў. Калі папярэдняя датоўка пацвердзіцца, знаходка з раёна Дуклы стане рэдкім сведчаннем далёкіх сувязяў Карпацкага памежжа ў бронзавым веку.
Артэфакт выявілі ўдзельнікі навукова-гістарычнага аб’яднання «Галіцыя». Першапачаткова яны шукалі зусім не старажытнасці, а сляды Другой сусветнай вайны — перш за ўсё прадметы, звязаныя з падзеямі верасня 1939 года і дзейнасцю польскага памежнага корпуса.
Пошукі праводзіліся з дазволу землеўладальніка. Участак быў невялікі, чакаліся знаходкі, звычайныя для такіх мясцін, — гузікі, спражкі, фрагменты рыштунку, ваеннае смецце.
І такія прадметы сапраўды трапіліся: брытанскі гузік, алюмініевы медальён, пашкоджаны аўстра-венгерскі палкавы гузік з нумарам 2 і аўстрыйская спражка часоў Першай сусветнай вайны. Але потым удзельнік пошукаў Кшыштаф Вішнеўскі выкапаў прадмет з зялёнай пацінай, які рэзка адрозніваўся ад усяго астатняга.
Каманда звязалася з археолагам Войцэхам Пастэркевічам. Хутка вызначыць знаходку не ўдалося: форма прадмета аказалася незвычайнай для мясцовага археалагічнага матэрыялу. Пазней спецыялісты асцярожна выказалі здагадку, што гэта можа быць навершша булавы.
Такія наканечнікі мацаваліся да дрэўкаў і выкарыстоўваліся як ударная зброя. Але ў старажытных грамадствах булавы нярэдка былі не толькі зброяй. Яны маглі пазначаць уладу, ранг або рытуальны статус уладальніка.
Асаблівую цікавасць выклікала магчымая сувязь знаходкі з Блізкім Усходам. Пакуль гэта толькі працоўная версія: эксперты параўноўваюць артэфакт з вядомымі аналагамі. Адзін з падобных прадметаў раней звязвалі з раёнам Золочава на захадзе Украіны, але гэта не даказвае прамой сувязі.
Пасля знаходкі тэрыторыю абследавалі паўторна, аднак падобных прадметаў побач не выявілі. Гэта можа азначаць, што булава не была часткай скарбу, магілы або буйнога археалагічнага комплексу, а апынулася адзіночнай згубленай рэччу.
Галоўнае пытанне застаецца адкрытым: як прадмет, якому можа быць каля 3000 гадоў, апынуўся непадалёк ад Дуклы? Ён мог прайсці праз некалькі рук, трапіць сюды разам з вандроўнікам або стаць часткай абмену паміж аддаленымі рэгіёнамі. Пакуль археолагі не выключаюць ніводнай з версій.
Дукла і яе ваколіцы часцей фігуруюць у даследаваннях з-за слядоў Першай і Другой сусветнай вайны. Новая знаходка змяняе маштаб гэтай гісторыі: цяпер да ваеннага мінулага рэгіёна дадаецца нашмат больш старажытны пласт — эпоха бронзы і магчымыя сувязі мясцовых тэрыторый з далёкімі цэнтрамі абмену.