Шведскі знішчальнік рыхтуецца да першага бою супраць Расіі

• 4.06.2026, 17:48

Saab Gripen павінен стаць асновай будучых ВПС Украіны.

Украіна вырашыла зрабіць шведскі знішчальнік Saab Gripen асновай сваіх будучых ВПС. Кіеў накіруе €2,5 млрд з еўрапейскага крэдыту на набыццё 20 новых Gripen E, а Швецыя дадаткова перадасць 16 самалётаў больш ранніх мадыфікацый. У перспектыве праграма можа пашырыцца да 150 машын, піша агенцтва Reuters (пераклад — сайт Charter97.org).

Для Gripen гэта стане першым сапраўды сур'ёзным выпрабаваннем у буйнамаштабнай вайне. Самалёт ствараўся ў часы халоднай вайны спецыяльна для процідзеяння Расіі і разлічаны на працу ва ўмовах удараў па аэрадромах. Ён здольны ўзлятаць з звычайных аўтамабільных дарог і невялікіх пляцовак, а каманда з шасці чалавек можа запраўіць і пераўзброіць яго менш чым за дзесяць хвілін. Кошт гадзіны палёту ацэньваецца прыкладна ў $8 тысяч — менш за чвэрць выдаткаў на эксплуатацыю амерыканскага F-35.

Адной з галоўных пераваг Gripen лічацца ракеты вялікай далёкасці Meteor. У Кіеве разлічваюць, што яны дазволяць адціснуць расійскую авіяцыю далей ад лініі фронту і знізіць эфектыўнасць удараў плануючымі авіябомбамі.

Аднак эксперты папярэджваюць, што з'яўленне Gripen не стане «цуда-зброяй». Расійская сістэма СПА застаецца адной з самых магутных у свеце, а сам шведскі знішчальнік саступае F-35 па малазаметнасці і нясе меншую баявую нагрузку. Дамагчыся панавання ў паветры толькі за кошт новых самалётаў Украіна не зможа.

Дадатковай праблемай застаецца вытворчасць. Saab выпускае каля 15 самалётаў у год і толькі паступова нарошчвае магутнасці. Пры гэтым ужо абмяркоўваецца супрацоўніцтва з Украінай у сферы рамонту, абслугоўвання і нават магчымай лакалізацыі часткі вытворчасці.

Найбліжэйшы год можа стаць для Gripen момантам ісціны: упершыню самалёт сутыкнецца ў баі з тым праціўнікам, супраць якога яго праектавалі амаль чатыры дзесяцігоддзі таму.