Як саюзнікі ЗША вучацца выбудоўваць новую стратэгію ўзаемадзеяння з Трампам
- 6.06.2026, 15:38
Гэта выяўляецца ў паскоранай мілітарызацыі і ў росце абаронных бюджэтаў.
Апошнімі месяцамі мацнее тэндэнцыя, пры якой саюзнікі ЗША ў Еўропе і Азіі вымушаныя пераглядаць свае падыходы да ўзаемадзеяння з Вашынгтонам на фоне палітыкі прэзідэнта ЗША Дональда Трампа. Паводле ацэнак экспертаў Філіпа Гордона і Мары Карлін, ключавым зрухам становіцца паступовы адыход ад ранейшай мадэлі, у якой амерыканскія гарантыі ўспрымаліся як безумоўныя і доўгатэрміновыя, піша часопіс Foreign Affairs (пераклад — сайт Charter97.org).
У Еўропе гэта выяўляецца ў паскоранай мілітарызацыі, росце абаронных бюджэтаў і імкненні да больш аўтаномнай сістэмы бяспекі. Адначасова мацнее гатоўнасць выкарыстоўваць эканамічныя інструменты ціску нават супраць ЗША, калі іх палітыка ўспрымаецца як пагроза інтарэсам саюзнікаў. У асобных выпадках гэта ўжо прывяло да дэманстратыўных крокаў, накіраваных на зніжэнне залежнасці ад амерыканскай ваеннай і палітычнай падтрымкі.
У Азіі сітуацыя развіваецца больш складана. Японія, Паўднёвая Карэя і іншыя партнёры ЗША павялічваюць абаронныя выдаткі, але пры гэтым застаюцца больш залежнымі ад амерыканскай ваеннай прысутнасці і ядзернага стрымлівання. На гэтым фоне расце занепакоенасць магчымым змяненнем пазіцыі ЗША па ключавых пытаннях рэгіянальнай бяспекі, уключаючы Тайвань і стрымліванне Кітая.
Агульным для ўсіх рэгіёнаў становіцца зніжэнне ўзроўню даверу да аўтаматычнасці амерыканскіх абавязацельстваў. Гэта падштурхоўвае саюзнікаў да распрацоўкі альтэрнатыўных сцэнарыяў бяспекі — ад паглыблення рэгіянальнага супрацоўніцтва да абмеркавання раней немыслімых крокаў, уключаючы элементы самастойнага ядзернага стрымлівання.
Адначасова ўзмацняецца разуменне, што простага «вяртання да ранейшага парадку» можа не адбыцца нават пры змене адміністрацыі ў Вашынгтоне. Таму саюзнікі ўсё часцей дзейнічаюць, зыходзячы з доўгатэрміновага разліку, а не чакання палітычнага цыклу ў ЗША. Гэта змяняе саму прыроду трансатлантычных і ціхаакіянскіх саюзаў, ператвараючы іх з сістэмы гарантый у сістэму ўмоўнага супрацоўніцтва, дзе кожны бок усё больш страхуецца ад магчымых зменаў паводзінаў партнёра.
У гэтых умовах ключавым фактарам становіцца не толькі вайсковая моц, але і палітычная прадказальнасць. Менавіта яе зніжэнне, на думку аналітыкаў, і падштурхоўвае саюзнікаў да паскоранай перабудовы стратэгій. У выніку фармуецца новая логіка міжнародных адносін, у якой давер саступае месца прагматычнаму разліку і шматузроўневаму стрымліванню рызык.