Рэдкі від змей спецыяльна разводзяць у Беларусі

• 1.07.2026, 18:43

Іх «засялілі» паблізу адной з вёсак.

У Беларусі існуюць «яслі» для чырванакніжных змей мядзянак. «Выпускнікоў» гэтага праекта нядаўна засялілі паблізу адной з вёсак, паведаміў газеце «Навука» загадчык лабараторыі аптымізацыі экасістэм Палескага аграрна-экалагічнага інстытута НАН Беларусі Віктар Дзямянчык.

«Яслі» для самай рэдкай рэптыліі нашай краіны — мядзянкі звычайнай (Coronella austriaca) — стварылі ў межах сістэмы «практычнай рэабілітацыі асобін, якія бедствуюць».

Спачатку шукалі групы гэтых чырванакніжных змей. Так на паўднёвым захадзе Палесся была знойдзена найбольш прадуктыўная папуляцыя. Там нават правялі «спецыяльныя біятэхнічныя мерапрыемствы па паляпшэнні ўмоў жыцця маладых і старых асобін».

«Мы прадчувалі дэмаграфічны рэптыльны выбух (для мядзянкі) і пэўны навуковы трыумф (для сябе). Але, нягледзячы на, здавалася б, ідэальны прыродаахоўны камфорт, колькасць рэптыліі не толькі не вырасла за тры гады, але і пачала падаць. Як высветлілася, дэмаграфічны калапс у рэптылій быў справакаваны перанаселенасцю», — патлумачыў Дзямянчык.

Змяі, што распладзіліся, проста гінулі праз драпежных птушак і наезды аўтамабіляў. Таму было вырашана адлавіць самца і самку. Пазней усіх іх малых удалося выгадаваць да патрэбных памераў без страт.

«З дапамогай валанцёраў быў выбраны ўчастак з прыдатнымі месцамі існавання на ўскраіне вёсачкі. Гэты пусташны луг з кустоўем і рэдкалессем найменш прывабліваў патэнцыйных драпежнікаў: канюка звычайнага, варонавых, вужа звычайнага і іншых. Але месцы аказаліся цалкам прыдатнымі для жыцця маладых асобін мядзянкі. Надвор’е 19 чэрвеня было даволі спрыяльным, і маладыя змейкі хутка распаўзліся», — расказаў вучоны.

Некалькі маладых асобін мядзянкі могуць стварыць ядро папуляцыйнай групоўкі. Але для больш надзейнай гарантыі поспеху патрэбны дадатковы выпуск, што і плануецца ў наступным сезоне. А пакуль вядзецца штодзённы кантроль.

Мядзянка неядоўная. Гэтыя змяі аддаюць перавагу сухім лясам, пагорыстай мясцовасці, таксама могуць жыць на пясчаных насыпах уздоўж дарог і чыгуначных шляхоў. Іх адрозніваюць два характэрныя ромбападобныя плямы на патыліцы, афарбоўка цела можа вагацца ад шэрай да бураватай, з некалькімі падоўжнымі плямамі іншага колеру.