Пуцін відавочна чэрпаў натхненне ў сваіх папярэднікаў
- 10.07.2026, 11:31
Як Крэмль ператварыў зняволеных у інструмент вайны.
З моманту пачатку паўнамаштабнай вайны супраць Украіны расійскія ўлады не толькі значна пашырылі практыку вербоўкі зняволеных, але і выбудавалі вакол яе новую ідэалагічную канцэпцыю. Калі першапачаткова накіраванне асуджаных на фронт тлумачылася недахопам асабовага складу, то з цягам часу Крэмль пачаў прадстаўляць удзел у баявых дзеяннях як шлях да іскуплення, грамадскага прызнання і новага жыцця, піша CEPA (пераклад — сайт Charter97.org).
Па розных ацэнках, з 2022 года праз падраздзяленні ПВК «Вагнер», а затым фармаванні «Шторм Z» маглі прайсці дзясяткі, а, магчыма, і сотні тысяч зняволеных. Для многіх з іх вайсковая служба стала адзінай магчымасцю датэрмінова выйсці з калоніі і пазбегнуць далейшай сацыяльнай ізаляцыі.
Гэтая ідэя паступова замацавалася не толькі ў афіцыйнай рыторыцы, але і ў заканадаўстве. У публічных выступах Пуцін неаднаразова называў былых зняволеных героямі, сцвярджаючы, што яны «іскупілі сваю віну», абараняючы краіну. Прэс-сакратар прэзідэнта Дзмітрый Пяскоў таксама выкарыстоўваў фармулёўку пра «іскупленне крывёю», паўтараючы выраз, вядомы яшчэ з часоў загаду Іосіфа Сталіна №227 перыяду Другой сусветнай вайны.
Значную ролю ў фармаванні гэтага вобразу адыгралі дзяржаўныя СМІ. У публікацыях былыя зняволеныя распавядаюць, як вайна нібыта цалкам змяніла іх жыццё, ператварыўшы іх са злачынцаў у адказных грамадзян. Такі падыход фарміруе ўяўленне, што фронт здольны выканаць тую задачу, з якой, па сутнасці, не справілася пенітэнцыярная сістэма.
Падобную пазіцыю раней займаў і заснавальнік ПВК «Вагнер» Яўген Прыгожын, які пераконваў зняволеных, што выйсці з калоніі можна толькі двума спосабамі — загінуўшы або адправіўшыся ваяваць.
Паводле меркавання аўтара даследавання, сёння гаворка ідзе ўжо не проста пра спосаб папаўнення арміі. Расійскія ўлады паслядоўна ператвараюць удзел зняволеных у вайне ў афіцыйна прызнаную мадэль «выпраўлення», замацоўваючы яе праз палітычныя заявы, дзяржаўную прапаганду і змены ў заканадаўстве.