У Расіі на фоне паліўнага крызісу пачалі рэзка даражэць гародніна і мяса
- 10.07.2026, 21:01
Павелічэнне коштаў на паліва стала галоўнай рызыкай для інфляцыі.
Паліўны крызіс, што ахапіў амаль усе расійскія рэгіёны і ўзняў цэны на бензін і дызель, пачаў разганяць інфляцыю на паліцах супермаркетаў, перадае The Moscow Times.
З канца мая па 6 ліпеня сярэднія цэны на бульбу і цыбулю выраслі на 27,7%, на капусту — на 18,8%), на буракі — на 17,2%, на моркву — на 13,1%, вынікае з даных Расстата. У дзясятцы самых падаражэлых пазіцый, акрамя іх, адпачынак на Чорнаморскім узбярэжжы і ў Паўднёва-Усходняй Азіі (7,5% і 8,8%), а таксама куры (6,1%).
Бензін і дызель за той жа перыяд падаражэлі на 8,9% і 10,5%, а гадавая паліўная інфляцыя наблізілася да 20% і ўстанавіла рэкорд больш як за 15 гадоў.
Рост коштаў на паліва стаў галоўнай рызыкай для інфляцыі, адзначае аналітык Freedom Global Уладзімір Чарноў. Паліва даражэе амаль у тры разы хутчэй за агульную інфляцыю: для аўтамабілістаў гэта наўпрост б'е па кашальку, але для эканомікі ў цэлым гэты фактар яшчэ важнейшы, падкрэслівае ён: «Рост выдаткаў на перавозкі, дастаўку тавараў, сельгасработы, вытворчасць ўгнаенняў і частку паслуг у выніку разганяюць інфляцыю ў краіне. Таму паліва можа ўплываць на інфляцыю не толькі наўпрост, але і з затрымкай — праз цэны на прадукты і паўсядзённыя тавары».
Паліўны крызіс наклаўся на сезонны фактар. У сезон адпачынкаў паездкі заўсёды даражэюць, але гэты эфект узмацніўся ростам коштаў на паліва. А гародніна, якая летам таннее, у гэтым годзе патаннела ў маі. «У апошнія тыдні адбыўся разварот у дынаміцы цэн на плодаагароднінную прадукцыю пасля нетыпова моцнага зніжэння вясной», — адзначала 19 чэрвеня старшыня Цэнтрабанка Эльвіра Набіулліна.
Паліўны крызіс выступіў каталізатарам. Калі бензін працягне даражэць тымі ж тэмпамі, то «вырастуць лагістычныя выдаткі і затраты сельгаскампаній, што будзе перакладацца ў канчатковыя цэны», папярэджваў фінансіст Яўген Коган. Саўзаснавальнік аналітычнага цэнтра CASE Уладзіслаў Іназемцаў лічыць, што менавіта гэта і адбываецца: ён звязвае паскарэнне росту цэн на многія тавары ў тым ліку з тым, што і вытворцы, і прадаўцы пачынаюць закладваць павелічэнне выдаткаў на лагістыку. Гэта якраз тое, чаго баіцца Цэнтрабанк: рост коштаў на паліва можа перакладацца ў цэны іншых тавараў і паслуг праз транспартныя і вытворчыя выдаткі, адзначалі яго кіраўнікі на пасяджэнні па ключавой стаўцы.
На цэнах адбіваецца не толькі непасрэдны рост коштаў на паліва, але і яго дэфіцыт. З-за гэтага дастаўка тавараў стала не толькі даражэйшай, але і даўжэйшай, шмат фур прастойваюць. Эфект на цэны тым значнейшы, чым танней тавар і чым карацейшы тэрмін яго захоўвання.
Сярод тавараў, кошты на якія за месяц з лішкам дадалі больш за 1%, — цукар (2,9%), яблыкі (2%), чатыры з дзесяці лекаў, што ўваходзяць у штотыднёвы спажывецкі кошык (1–2,3%; астатнія падаражэлі на 0,3–0,9%), кармы для жывёл (1,8%), смартфоны (1,7%), рыба (1,4%) і хлеб (1%).
Кіраўнік аналітычнага цэнтра ЦМАКП Дзмітрый Белаусаў звязваў чэрвеньскае падаражанне гародніны з выхадам на рынак прадукцыі новага ўраджаю. Ён спадзяецца, што гэты эфект слабея, а ўлады змогуць урэгуляваць паліўны крызіс. Расіяне ў гэта не вераць. Амаль палова (49%) апытаных ФОМ на пачатку ліпеня чакае, што ў наступным месяцы цэны на прадукты, тавары і паслугі будуць расці хутчэй, чым цяпер.