Палеантолагі адкрылі новы від дыназаўраў

• 13.07.2026, 17:23

Ён жыў на тэрыторыі астраўной Еўропы.

Палеантолагі ў Румыніі адкрылі новы від траваедных дыназаўраў, якія жылі ў гэтай мясцовасці каля 70 мільёнаў гадоў таму — амаль у той жа час, што і вядомыя тыраназаўры. Але калі тыраназаўр быў велізарным драпежнікам Паўночнай Амерыкі, то від, выяўлены ў Румыніі, належаў зусім іншаму свету — астраўной Еўропе, дзе многія дыназаўры былі значна меншымі за іншых прадстаўнікоў тых жа груп.

У канцы мелавага перыяду Еўропа не была адзіным мацерыком. На яе месцы знаходзіўся архіпелаг астраваў, падзеленых цёплымі морамі, і сучасная горная Трансільванія была часткай аднаго з такіх астравоў. Тут дыназаўры жылі ва ізаляцыі, сярод абмежаваных рэсурсаў, таму буйныя траваедныя з часам станавіліся карлікавымі ў параўнанні са сваімі родзічамі з вялікіх кантынентаў.

Kryptohadros адносіўся да сваякоў так званых «качканосых» дыназаўраў — траваедных жывёл, якія перамяшчаліся на чатырох нагах, харчаваліся раслінамі і зрывалі лісце і парасткі магутнымі сківіцамі. У гэтай мясцовасці — Хацэгскім басейне — побач з невялікімі траваедамі жылі драпежнікі, лятучыя рэптыліі і іншыя прадстаўнікі фаўны познямелавой Еўропы.

На фоне гігантаў кшталту дыпладока гэты дыназаўр асабліва добра паказвае, наколькі разнай была эра дыназаўраў. Дыпладокі жылі ў Паўночнай Амерыцы і маглі дасягаць 26 метраў у даўжыню, тады як Kryptohadros, згодна з рэканструкцыяй шкілету, меў усяго каля 2,5 метра ад галавы да хваста — прыкладна як невялікі асёл.

Гэта не рабіла такіх дыназаўраў менш паспяховымі. Наадварот, на астравах невялікі памер дапамагаў розным відам абыходзіцца меншай колькасцю ежы і выжываць там, дзе гігантам не хапіла б рэсурсаў.

Новы від атрымаў назву Kryptohadros kallaiae, што азначае «Схаваны гадразаўроід Каллаі». «Схаваным» яго назвалі таму, што больш за стагоддзе такія косці ў Хацэгскім басейне лічылі парэшткамі іншага, ужо вядомага віду. Kallaiae — гэта прысвячэнне Чыле Каллаі, маці аўтара даследавання, якая падтрымлівала цікавасць палеантолага да прыроды і навукі.

Хацэгскі геапарк ЮНЕСКА ў Румыніі — адно з галоўных еўрапейскіх месцаў, дзе вывучаюць «карлікавых» дыназаўраў. Тут знаходзяць не толькі косці дарослых жывёл, але і яйкі, шкаралупу і парэшткі маладняку.