Беларус у 82 гады пераплыў Басфор
- 24.07.2026, 10:57
Унікальная гісторыя.
Калі Віктару Няфёдаву споўнілася 79 гадоў, ён вырашыў, што прыйшоў час далучыцца да спорту. Да гэтага ў яго жыцці не было ні прафесійных трэніровак, ні сур'ёзных спаборніцтваў, ні спартыўных амбіцый. Ён проста прыехаў на Мінскае мора і праплыў свой першы кіламетр.
Праз некалькі гадоў Віктар ужо стаяў на старце легендарнага заплыву праз Басфор, а цяпер, у свае 83 гады, рыхтуецца да зусім новага выпрабавання — Міжнароднага Мінскага трыятлону, піша «Мінская праўда».
Віктар Няфёдаў — пенсіянер, звычайны вясковец, па адукацыі — радыёінжынер. Вялікую частку прафесійнага жыцця ён працаваў канструктарам і займаўся распрацоўкай электронных вылічальных машын, працуючы да 66 гадоў.
Пры гэтым фізічнай нагрузкі ў яго жыцці заўсёды хапала. Віктар жыве ў вёсцы пад Мінскам, дзе практычна немагчыма цалкам выключыць фізічную працу. Дом, дзялянка, агарод і звычайныя гаспадарчыя справы патрабуюць пастаяннага руху.
— Фізічна я шмат працаваў, але спортам як такім не займаўся. Калі жывеш у вёсцы, фізічная сіла патрэбная пастаянна, таму што заўсёды знойдзецца нейкая праца. Сапраўды пазнаёміцца са спортам вырашыў у 79 гадоў. Усё пачалося без грандыёзных планаў. Проста прыехаў на Мінскае мора, дзе праходзіў заплыў, і пераадолеў дыстанцыю ў адзін кіламетр.
— Першы досвед настолькі спадабаўся, што адным стартам справа не скончылася. Усяго чатыры разы ўдзельнічаў у заплывах на Мінскім моры. Потым захацелася паспрабаваць нешта зусім іншае.
— Наступным выпрабаваннем стаў забег па лесвіцах Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі, які праводзіла Федэрацыя прыгодніцкіх гонкаў. Удзельнікам трэба было пераадолець 591 прыступку, што па нагрузцы прыблізна адпавядае ўздыму на 30‑ы паверх звычайнага жылога дома.
Менавіта гэты старт нечакана стаў паваротным момантам у новым спартыўным жыцці Віктара.
Падчас забегу ў Нацыянальнай бібліятэцы на сталага ўдзельніка звярнуў увагу Дзмітрый Мелех — заслужаны майстар спорту міжнароднага класа. Ён падышоў да Віктара, яны пагутарылі, а пасля Дзмітрый стаў яго трэнерам.
Дзмітрый Мелех расказаў Віктару пра міжнародныя спаборніцтвы і ў пэўны момант прапанаваў яму зусім нечаканую мэту — паспрабаваць пераплыць Басфор.
— Калі Дзмітрый прапанаваў мне Басфор, я падумаў, што не справлюся. Там вялікая дыстанцыя і плынь, таму ўсё гэта здавалася вельмі складаным. Аднак дома я вырашыў падрабязней разабрацца, што ўяўляе сабой гэты заплыў, і пачаў чытаць інфармацыю ў інтэрнэце. Тады і наткнуўся на факт, які цалкам змяніў маё стаўленне да прапановы.
Высветлілася, што ў 2022 годзе Басфор пераплыў удзельнік 1942 года нараджэння, які стаў найстарэйшым чалавекам на тым старце. І тады сумневы нечакана ператварыліся ў азарт. Я падумаў, што мне будзе ўжо 82 гады, і загарэўся жаданнем стаць найстарэйшым удзельнікам. Так і з'явілася сапраўдная мэта.
Дзеля гэтай мэты давялося сур'ёзна трэніравацца. Падрыхтоўка да Басфора ўжо мала нагадвала звычайнае захапленне плаваннем. У 2025 годзе Віктар трэніраваўся чатыры разы на тыдзень, паступова павялічваў нагрузку і стараўся не адставаць ад значна больш маладых спартсменаў. На старце Віктар усё ж такі не аказаўся найстарэйшым удзельнікам. Высветлілася, што сярод плыўцоў ёсць чалавек старэйшы за яго. Вядома, было невялікае расчараванне. Віктар разлічваў, што менавіта беларус стане найстарэйшым удзельнікам заплыву, аднак адмаўляцца ад старту з-за ўпушчанага рэкорду ён нават не збіраўся. Умовы ў той дзень аказаліся далёка не ідэальнымі.
«Я прамёрз да костак, але даплыў»
Басфор немагчыма параўнаць з дарожкай у басейне, дзе вядомая дакладная дыстанцыя, вада мае камфортную тэмпературу, а спартсмен рухаецца ў прадказальных умовах. У адкрытай вадзе вынік у многім залежыць ад плыні, надвор'я і выбранай траекторыі.
У дзень заплыву Віктар сутыкнуўся адразу з некалькімі складанасцямі. Па яго словах, плынь аказалася вельмі слабой, таму разлічваць на істотную дапамогу вады не даводзілася. Акрамя таго, вада была вельмі халоднай.
— Я тады прамёрз да костак. Вада была вельмі халодная, а плынь аказалася надзвычай слабой. Але я даплыў і ўклаўся ў неабходны час. Басфор я пераадолеў за 1 гадзіну 59 хвілін 33 секунды.
Для 82‑гадовага чалавека, які пачаў займацца спортам усяго некалькі гадоў таму, сам факт пераадолення такой дыстанцыі выглядае вельмі ўражліва. Аднак ёсць яшчэ адна лічба, якой Віктар сапраўды можа ганарыцца: на Басфоры яму ўдалося абагнаць 382 чалавек.
Пасля Басфора можна было б вырашыць, што галоўная спартыўная мэта дасягнутая і цяпер, нарэшце, можна крыху знізіць тэмп.
Але ў Віктара атрымалася наадварот. У 83 гады ён упершыню паспрабуе сябе ў трыятлоне.
Прычым будучы старт у трыятлоне можа стаць асаблівым не толькі для самога Віктара. Разам з Леанідам Талкачовым і Уладзімірам Судзінковым яны збіраюцца стварыць эстафетную каманду, у якой кожнаму ўдзельніку больш за 80 гадоў.
Віктар праплыве адзін кіламетр, 86‑гадовы Леанід пераадолее 45 кіламетраў на веласіпедзе, а Уладзімір прабяжыць 10,5 кіламетра.
У трыятлоне Віктар Няфёдаў раней ніколі не ўдзельнічаў. Цяпер яго першы старт у гэтай дысцыпліне павінен адбыцца на Міжнародным Мінскім трыятлоне.
Самастойна праходзіць усе тры этапы яму не давядзецца. Віктар стане часткай эстафетнай каманды, але незвычайнай яе робіць узрост удзельнікаў.
Віктару Няфёдаву будзе 83 гады. Леаніду Талкачову — 86 гадоў. Уладзіміру Судзінкову — 80. Агульную дыстанцыю яны падзеляць паміж сабой з улікам таго, у якой дысцыпліне кожны адчувае сябе больш упэўнена.
Віктар, які ўжо мае досвед заплыву праз Басфор, возьме на сябе плаванне і пераадолее адзін кіламетр. Леанід Талкачоў павінен праехаць 45 кіламетраў на веласіпедзе, а Уладзімір Судзінкоў завершыць эстафету дзесяцікіламетровым бегам.
Паводле слоў Віктара, каманда з трох удзельнікаў старэйшых за 80 гадоў сама па сабе можа стаць унікальнай гісторыяй.
— Усе кажуць, што такога яшчэ не было. Каб тры чалавекі старэйшыя за 80 гадоў сабраліся і зрабілі эстафету ў трыятлоне, такога, наколькі мы ведаем, не было ні ў Беларусі, ні ў Еўропе.
Асабліва цікава, што пакуль гэтыя трае нават не паспелі пазнаёміцца асабіста. Леанід Талкачоў і Уладзімір Судзінкоў жывуць у Магілёве. Віктар расказвае, што раней ніколі не сустракаў іх на спаборніцтвах, хоць сам за апошнія гады паспеў пабываць на мностве стартаў.
Дарэчы, Віктар не спрабуе пераканаць навакольных, што ўзрост існуе толькі ў пашпарце. Наадварот, ён цалкам адкрыта кажа пра тое, як змяняецца цела і наколькі складаней становіцца захоўваць былую фізічную форму.
— Я ўжо значна аслабеў. Раней мышцы на нагах былі як слупы, а цяпер гэта больш падобна на запалкі. Таму чалавеку неабходна рухацца. Калі чалавек перастае рухацца, арганізм лічыць, што тое, чым ён не карыстаецца, яму больш не патрэбна. У нагах знаходзяцца самыя вялікія мышцы, і калі мышачная тканіна сыходзіць, разам з ёй мы губляем вельмі шмат.