Вучоныя знайшлі магічную пячэру
- 24.07.2026, 17:56
У ёй 25 000 гадоў запар палілі траву для магіі і праклёнаў.
Археолагі раскрылі 73 попельныя пласты ў пячэры Клогс на паўднёвым усходзе Аўстраліі. Іх пакідалі на працягу сотняў пакаленняў. Побач стаяў рытуальны камень, усталяваны прыкладна дзве тысячы гадоў таму. Пра гэта паведамляе «Хайтэк» са спасылкай на даследаванне ў часопісе Frontiers in Environmental Archaeology.
Пячэра знаходзіцца на землях народа Гунайкурнаі. Паводле аповедаў старэйшын і запісаў XIX стагоддзя, тут праводзілі абрады аздараўлення, магіі і праклёнаў. Гэтым займаліся навучаныя людзі, якіх называлі мулла-муллунг, і іншыя духоўныя практыкі. Цяпер археолагі пацвердзілі, што рытуалы ў пячэры працягваліся 25 тысяч гадоў.
Навукоўцы ўзялі пробы з двух раскопаў і прасеялі іх у пошуках фіталітаў — мікраскапічных часцінак крэмнезёму, якія застаюцца ад раслін. У пячэры няма святла, і расліны там не растуць. Часціны маглі трапіць унутр толькі з людзьмі або жывёламі. Але абпаленыя фіталіты адназначна ўказваюць на чалавека. Іх і вывучалі.
Амаль усе знойдзеныя часцінкі — да 97 працэнтаў — належалі травам. Пры гэтым людзі не рвалі першае-лепшае каля ўваходу. Яны выбіралі злакі, што раслі паблізу, і прыносілі іх цалкам — са сцябламі, лістамі, кветкамі і каранямі. Дрэвы і кустарнікі амаль не чапалі. Траву раскладалі тонкім пластом і падпальвалі. За тысячагоддзі назапасілася 73 попельныя праслойкі.
У адным з слаёў археолагі наткнуліся на вертыкальна пастаўлены камень вышынёй 28 сантыметраў. Яго ўсталявалі прыкладна дзве тысячы гадоў таму. Для чаго — дакладна невядома, але знаходка відавочна рытуальная.
Прафесар Бруна Дэвід з Універсітэта Монаша, адзін з кіраўнікоў раскопак, кажа, што спальванне травы добра ўпісваецца ў традыцыі Гунайкурнаі. Попел выкарыстоўвалі ў абрадах і каб заўважаць сляды тых, хто заходзіў у пячэру, у тым ліку духаў. У больш глыбокіх слаях знайшлі і іншыя сведчанні — змазаныя тлушчам завостраныя палачкі з казуарыну. Іх таксама выкарыстоўвалі ў рытуалах.
Раскопкі праходзілі па запрашэнні самой супольнасці. Прадстаўнікі Гунайкурнаі ўдзельнічалі ва ўсім: ад планавання да навуковых высноў.