«Чакаў амаль год»: як вярнуць памылковы грашовы перавод

• 28.07.2026, 8:21

Нават выйграная справа не заўсёды азначае, што грошы хутка вернуцца.

Памылкі пры пераводах здараюцца, і часам такая неўважлівасць абыходзіцца дорага. Адна няправільная лічба можа абярнуцца месяцамі перапіскі з банкамі, зваротамі ў міліцыю і суды. Але нават выйграная справа не заўсёды азначае, што грошы хутка вернуцца. Onlíner распавядае, як вярнуць свае грошы і што рабіць, калі памылковы перавод прыйшоў вам.

Як вярнуць памылковы перавод

Памылку ў рэквізітах можна заўважыць і праз пару хвілін, і праз некалькі дзён. У любым выпадку важна як мага хутчэй пачаць працэдуру вяртання грошай.

Згодна з Інструкцыяй аб банкаўскім пераводзе, алгарытм дзеянняў у спрошчаным выглядзе выглядае так:

Чалавек, які памыліўся з пераводам, звяртаецца ў свой банк з заявай на вяртанне. Самастойна знайсці таго, каму сышлі грошы, не атрымаецца.

Банк адпраўніка перасылае заяву ў банк атрымальніка.

Атрымальніка грошай папярэджваюць, што сродкі паступілі яму памылкова. Той вырашае, вярнуць грошы добраахвотна ці не.

Калі атрымальнік згодны, ён вяртае грошы таму, хто іх адправіў. У такім выпадку пытанне вырашыцца хутка і без лішняй бюракратыі.

Калі ж цягам 15 дзён атрымальнік адмовіўся вяртаць грошы або не выходзіць на сувязь, пытанне вырашаецца праз суд.

Для звароту ў суд спатрэбяцца звесткі пра ўладальніка рахунку, на які памылкова пералічылі грошы; калі банк іх не паведамляе, можна звярнуцца ў міліцыю.

Пры гэтым адвакаты кажуць яшчэ пра адзін спосаб: падаць пазоў да абслугоўваючага банка атрымальніка грошай. Ён паведаміць звесткі пра кліента-атрымальніка суду, пасля чаго суд заменіць адказчыка па справе.

Калі суд стане на бок адпраўніка памылковага пераводу, практыка паказвае, што атрымальніку давядзецца не толькі вярнуць грошы, але і аплаціць працэнты за карыстанне чужымі сродкамі, а таксама судовыя выдаткі.

Важна, што банк не мае права спісваць грошы аўтаматычна без згоды ўладальніка рахунку. Таму ў любым выпадку трэба будзе шукаць атрымальніка пераводу і патрабаваць вяртання ў яго.

А калі памылковы перавод прыйшоў вам?

Калі на ваш рахунак паступілі грошы ад незнаёмага чалавека, перш за ўсё звярніцеся ў свой банк і ўдакладніце інфармацыю пра перавод. Пакуль абставіны не высветляцца, не трацьце гэтыя грошы.

Калі банк пацвердзіць, што перавод сапраўды быў памылковым, вярнуць грошы лепш па працэдуры, якую ён прапануе. Гэта можна зрабіць з дапамогай пераводу або іншым спосабам; галоўнае, каб у вас быў пацвярджаючы дакумент аб вяртанні грошай (напрыклад, распіска).

Гэта важна, таму што банкі папярэджваюць: махляры часам наўмысна выкарыстоўваюць схему з «памылковым пераводам». Спачатку на картку паступаюць грошы, а потым чалавеку тэлефануюць або пішуць з просьбай тэрмінова перавесці іх на іншы рахунак.

Небяспека ў тым, што атрыманыя вамі грошы могуць апынуцца скрадзенымі. Калі выканаць указанні незнаёмцаў і самастойна адправіць іх далей, можна міжволі стаць удзельнікам злачыннай схемы. У асобных выпадках чалавека могуць западазрыць у ўдзеле ў незаконным вывадзе грошай (так званым дроперстве).

Калі ж банк пацвердзіць, што перавод сапраўды быў памылковым, а вы без падстаў адмовіцеся вярнуць грошы, справа можа дайсці да суда. У такім выпадку з вас могуць спагнаць не толькі саму суму пераводу, але і працэнты за карыстанне чужымі грашовымі сродкамі, а таксама судовыя выдаткі, уключаючы дзяржпошліну. У выніку такі «падарунак лёсу» можа абысціся значна даражэй за атрыманыя грошы.

Адкуль могуць узнікнуць камісіі

Важна ўлічваць, што ў некаторых банках падача заявы на вяртанне памылковага пераводу — платная паслуга. Камісію могуць узяць ужо за сам зварот незалежна ад таго, удасца ў выніку вярнуць грошы ці не, яна можа складаць ад 20 да 40 рублёў.

Выдаткі могуць узнікнуць і ў чалавека, якому памылкова паступіў перавод. Калі ён вырашыць вярнуць грошы звычайным банкаўскім пераводам па рэквізітах адпраўніка, банк таксама можа ўзяць камісію — напрыклад, 1 рубель, але ўсё залежыць ад яго тарыфаў.

Што кажуць у Нацбанку

Банк не можа проста адмяніць перавод: правам распараджацца грашыма валодае толькі ўладальнік рахунку. Калі чалавек памыліўся ў рэквізітах, банк не нясе адказнасці і не можа вярнуць сродкі без згоды атрымальніка.

Таксама ў Нацбанку ўдакладнялі: паведаміць плацельшчыку прозвішча і імя чалавека, якому выпадкова сышлі грошы, банк мае права, гэта не лічыцца парушэннем банкаўскай таямніцы.

— Згодна з часткай 13 артыкула 121 Банкаўскага кодэкса, не з'яўляецца парушэннем банкаўскай таямніцы прадстаўленне плацельшчыку або на падставе яго звароту ў абслугоўваючы банк абслугоўваючаму яго банку звестак аб найменні і ўліковым нумары бенефіцыяра — юрыдычнай асобы, прозвішчы, імені, імені па бацьку (пры яго наяўнасці) бенефіцыяра — фізічнай асобы, якім сродкі былі памылкова пералічаны ў выніку ўказання плацельшчыкам няправільных рэквізітаў плацежных інструкцый, — адзначылі ў Нацбанку.

Атрымальнік грошай памёр — ці можна іх вярнуць?

Калі ўладальнік рахунку, куды памылкова прыйшлі грошы, памёр, то ў дасудовым парадку вярнуць іх не атрымаецца (мы распавядалі пра такую гісторыю). У такой сітуацыі магчымыя некалькі варыянтаў развіцця падзей.

Адпраўнік памылковага пераводу ў гэтым выпадку з'яўляецца крэдыторам і мае права патрабаваць грошы са спадчыннікаў памерлага ў межах кошту атрыманага імі спадчыны — як неаснавальнае ўзбагачэнне.

Парадак дзеянняў можа быць такім:

1. Звярнуцца ў свой банк, каб даведацца прозвішча, імя, імя па бацьку (П. І. І.) і месца жыхарства памерлага атрымальніка грошай.

2. Не будзе лішнім запытаць звесткі аб даце смерці (калі такія звесткі ёсць у банка і ён вырашыць іх прадаставіць).

3. Калі банк прадаставіць П. І. І. і дату смерці асобы, крэдытор мае права звярнуцца да гэтага рэсурсу для пошуку спадчыннай справы. Калі спадчынная справа ёсць, неабходна будзе звярнуцца да натарыуса з заявай крэдытора аб прад'яўленні патрабаванняў па даўгах спадчынадаўцы. Калі спадчыннікі ёсць, яны могуць добраахвотна вярнуць памылковы перавод.

Калі спадчыннікі адмаўляюцца вяртаць грошы або спадчына прызнана вымарочнай (то-бок на яе ніхто не прэтэндуе), трэба звяртацца з патрабаваннем аб вяртанні ў суд.

4. Калі банк зможа паведаміць толькі П. І. І. і адрас памерлага, трэба падаць пазоў да спадчыннай маёмасці (артыкул 48 ГПК, артыкул 1086 ГК). У гэтым пазове варта папрасіць суд запытаць звесткі аб даце смерці і аб тым, ці адкрыта спадчынная справа.

Далей суд прыпыніць разгляд да таго моманту, пакуль спадчыннікі не ўступяць у спадчыну або пакуль маёмасць не прызнаюць вымарочнай (то-бок такой, што засталася без спадчыннікаў).

Калі высветліцца, што спадчынная справа ёсць, то дзейнічаць давядзецца па тым жа алгарытме, што і ў выпадку, калі звесткі пра спадчыну вядомыя адразу: звяртацца з патрабаваннямі да спадчыннікаў.

Калі спадчыннікі ўступілі ў спадчыну, але адмаўляюцца вяртаць грошы, або маёмасць прызнана вымарочнай, суд заменіць адказчыка (спадчыннікаў або дзяржаву) і працягне разгляд ужо ў агульным парадку.

5. Калі ж банк не паведаміць нават П. І. І. атрымальніка пераводу, ёсць магчымасць падаць пазоў да самога абслугоўваючага банка. Тады ўжо ў працэсе разгляду справы банк паведаміць даныя атрымальніка, пасля чаго суд заменіць адказчыка на спадчыннікаў або на дзяржаву (калі маёмасць прызнаюць вымарочнай).

Пасля гэтага справу прыпыняць да ўступлення спадчыннікаў у спадчыну або да афіцыйнага прызнання маёмасці вымарочнай. Важна таксама папрасіць суд запытаць звесткі аб даце смерці і аб наяўнасці спадчыннай справы. Далей працэдура будзе такой жа, як апісана вышэй: патрабаванні да спадчыннікаў або (пры адмове/адсутнасці спадчыннікаў) разгляд у судзе ў агульным парадку.

Колькі займае вяртанне грошай: асабісты досвед

Чытач Юрый ужо двойчы сутыкаўся з памылковымі пераводамі. У першы раз ён пераблытаў лічбы карткі пры пераводзе 90 рублёў знаёмай, у другі — памыліўся ў адной літары пры аплаце замовы праз АРІП, з-за чаго не туды сышлі яшчэ 119 рублёў.

У абодвух выпадках адразу адмяніць перавод не ўдалося. Юрый звяртаўся ў свой банк, падаваў заяву на вяртанне (у другі раз за гэта давялося заплаціць камісію), а затым у міліцыю, бо добраахвотна грошы атрымальнік не вяртаў.

Першая гісторыя скончылася толькі праз суд: на вяртанне грошай пайшоў год і два месяцы. Другі раз да суда справа не дайшла: міліцыя звязалася з атрымальнікам пераводу, той згадзіўся вярнуць грошы і пазней пералічыў усю суму.

Паводле Юрыя, абедзве сітуацыі паказалі, што вярнуць памылковы перавод бывае няпроста. Нават калі чалавек заўважыў памылку адразу, яму, хутчэй за ўсё, давядзецца звяртацца ў банк, а часам — яшчэ і ў міліцыю або суд.

Чакаў вяртання грошай амаль год. Як гэта выйшла?

Аляксандр выпадкова перавёў 980 рублёў не таму чалавеку: пры ўводзе нумара карткі ён пераблытаў апошнія чатыры лічбы. Памылку заўважыў прыкладна праз 40 хвілін і адразу звярнуўся ў банк, але адмяніць перавод ужо было нельга.

Пасля звароту ў банк Аляксандр некалькі месяцаў чакаў адказу, потым напісаў заяву ў міліцыю. Там знайшлі атрымальніка грошай, які паведаміў, што гатовы вярнуць суму. Спачатку ён папрасіў пачакаць два тыдні, а потым перастаў выходзіць на сувязь.

Тады Аляксандр звярнуўся ў суд. Паводле яго рашэння атрымальнік павінен быў вярнуць 980 рублёў, а яшчэ выплаціць працэнты за карыстанне чужымі грашыма і дзяржпошліну.

Але нават рашэнне суда не паскорыла вяртанне грошай. Як распавёў Аляксандр журналісту Onlíner, выплату ён пачаў атрымліваць толькі праз 11 месяцаў пасля памылковага пераводу.

Калі для вяртання патрэбна спадчына

Яшчэ адна гісторыя звязана з памылковым папаўненнем электроннага кашалька «Аплаці». Чытач Юрый распавёў, што перавёў 100 рублёў на кашалёк свайго памерлага бацькі: у АРІП у яго захаваліся старыя рэквізіты, і ён выпадкова выбраў не той плацёж.

Спачатку Юрый звярнуўся ў банк, з якога адпраўляў грошы, але там патлумачылі, што адмяніць аперацыю ўжо нельга. Тады ён падаў заяву ў банк, якому належаў кашалёк, і прыклаў патрэбныя дакументы.

Праз 15 дзён яму адказалі, што вярнуць грошы можна толькі калі прадаставіць дакумент аб спадкаванні маёмасці бацькі. То-бок спачатку трэба ўступіць у спадчыну, а ўжо потым вярнуць свае 100 рублёў назад.

— Выходзіць, каб вярнуць грошы, мне трэба заплаціць каля 60—80 рублёў за ўступленне ў спадчыну, і толькі пасля гэтага з дакументам я змагу вярнуць свае 100 рублёў. Займацца гэтым я, натуральна, не стаў.