Галоўныя рызыкі Пуціна

• Уладзімір Пастухоў
• 3.07.2026, 16:37

Вобраз «палаючай Расіі» вярнуў веру еўрапейскаму істэблішменту.

У тым, што доўгацярплівасць рускага народа лопне, і ён учыніць бессэнсоўны і бязлітасны бунт? — Нічога пакуль на гэта не паказвае. Народ моцна трымаецца за свае «пахавальныя».

У тым, што напалоханыя эліты адважацца набыць патрэбную колькасць табакерак і зладзяць палацавы пераварот? — Але баязлівыя рускія эліты аддаюць перавагу купляць яйкі Фабэржэ і трымаць іх падалей ад месцаў, дзе могуць спатрэбіцца табакеркі. І нават калі ў іх адбіраюць гэтыя яйкі, яны працягваюць вернападданіцкі глядзець у вочы рускаму цару.

Як паказаў досвед Ірана, хоць адбомбліся, але пакуль твой сцяг (нават калі і фэйкавы) не лунае над умоўным «Рэйхстагам», разлічваць на падзенне рэжыму немагчыма. Пры ўсім павазе да ЗСУ ім да маршу на Маскву яшчэ далёка — гэта мог сабе дазволіць толькі Прыгожын.

Дык ці ёсць пагроза наогул для Пуціна ад усіх гэтых поспехаў Украіны, ці гэта чарговы міф? — На мой погляд — ёсць, але зусім не там, дзе яе звычайна шукаюць. Яна — не ў самой Расіі, а ў Еўропе.

Адносіны Расіі і Еўропы ніколі не былі роўнымі. На працягу ўсёй гісторыі ў Еўропе заўсёды існавала моцная «антырасійская партыя», якая бачыла ў асобе Расіі перманентную экзістэнцыйную пагрозу еўрапейскаму ўкладу жыцця. Разумеецца, што агрэсія Расіі супраць Украіны толькі надала гэтай партыі дадатковую палітычную вагу. Таму ідэя нанясення Расіі «стратэгічнай паразы» з мэтай надоўга, калі не назаўсёды, адбіць ахвоту ўмешвацца ў справы Еўропы і, тым больш, дыктаваць ёй свае ўмовы, не з’яўляецца на ўсе 100% паранояй Пуціна.

Аднак у партыі «стратэгічнай паразы» заўсёды была моцная супрацьвага ў выглядзе партыі «мірнага суіснавання», якая, у тым ліку абапіраючыся на гістарычны досвед, лічыла ідэю нанясення стратэгічнай паразы ўтопічнай і шукала рашэнні ў межах канцэпцыі «стратэгічнага стрымлівання» і, адпаведна, праз палітыку кампрамісаў.

Удары ЗСУ па Расіі не столькі мяняюць баланс сіл унутры Расіі (тут я застаюся скептыкам і лічу, што рэжым скампенсуе праблему раней, чым загіне ад яе), колькі ўплываюць на суадносіны сіл у Еўропе паміж партыяй «стратэгічнай паразы» і партыяй «стратэгічнага стрымлівання» на карысць першай. Вобраз «палаючай Расіі» вярнуў значнай частцы еўрапейскага істэблішменту веру ў тое, што немагчымае магчыма, і рэжым Пуціна сапраўды можа быць паражаны не ў нейкай незразумелай гістарычнай перспектыве, а «ў моманце», тут і цяпер.

Гэта гіпотэза, магчыма, тлумачыць многія «страннасці» ў паводзінах Зяленскага. Яго рыторыка накіравана, вядома, не на Пуціна і рускія эліты (як многія наіўна меркавалі), і нават не на ўнутраную аўдыторыю (што выглядае цалкам лагічна), а на тую частку заходніх палітыкаў, якія вызначаюць «чырвоныя лініі» Еўропы. Ён актыўна фармуе ў іх уяўленне пра «вакно магчымасцяў» у ціску на Пуціна і запрашае паўдзельнічаць у «паляванні на воўкаў».

І ўвогуле, на мой погляд, пакуль гэтая стратэгія мае пэўны поспех. Запах крыві і інстынкт пагоні штурхаюць еўрапейцаў на тое, каб «укласціся» ў «праект Зяленскага», і нават Трамп перастаў лічыць карты ў руках апошняга і пераключыўся на калоду Пуціна. Квіткі на сафары карыстаюцца вялікім попытам. Галоўнае, каб сезон палявання не зацягнуўся занадта надоўга, бо ўзімку на пошукі здабычы з рускага лесу выйдзе «снежны чалавек», і правілы палявання могуць змяніцца дрэнна прадказальным чынам.

Уладзімір Пастухоў, «Тэлеграм»