Саміт у Анкары: усходні фланг становіцца галоўным прыярытэтам НАТА
- 9.07.2026, 17:11
Выніковая дэкларацыя пацвердзіла прыхільнасць прынцыпу калектыўнай абароны.
Саміт НАТА ў Анкары стаў важнай вяхой у трансфармацыі альянсу. Хаця асноўная ўвага была прыкавана да дыскусій пра рост ваенных выдаткаў і заяваў прэзідэнта ЗША Дональда Трампа, галоўным вынікам сустрэчы стала пераразмеркаванне роляў паміж Вашынгтонам і еўрапейскімі саюзнікамі, піша 19FortyFive (пераклад — сайт Charter97.org).
Выніковая дэкларацыя пацвердзіла прыхільнасць прынцыпу калектыўнай абароны, замацаванаму ў артыкуле 5 Вашынгтонскай дамовы, аднак адначасова абазначыла новую мадэль узаемадзеяння. Паводле яе, ЗША сканцэнтруюцца на ядзерным стрымліванні, стратэгічнай падтрымцы саюзнікаў і супрацьстаянні Кітаю ў Інда-Ціхаакіянскім рэгіёне, у той час як асноўная адказнасць за звычайныя ўзброеныя сілы ў Еўропе паступова пераходзіць да еўрапейскіх членаў НАТА.
Адзін з ключавых праектаў — Ініцыятыва па абароне ўсходняга флангу (Eastern Flank Defense Initiative, EFDI). Канцэпцыя прадугледжвае стварэнне адзінай сістэмы абароны рубяжоў НАТА — ад Арктыкі і краін Паўночнай Еўропы праз Балтыйскі рэгіён і Польшчу да Чорнага мора. Замест ранейшай мадэлі, заснаванай на перакідцы падмацаванняў ужо пасля пачатку канфлікту, альянс робіць стаўку на перадавое размяшчэнне сіл і гатоўнасць да неадкладнага рэагавання. Такі падыход пакліканы не толькі стрымліваць патэнцыйнага праціўніка, але і пазбавіць яго магчымасці дасягнуць хуткага поспеху ў першыя дні магчымага крызісу.
Яшчэ адным прыкметным вынікам саміту стала ўзмацненне ваенна-прамысловага супрацоўніцтва. НАТА абвясціла пра запуск і пашырэнне шэрагу сумесных праграм, уключаючы набыццё самалётаў далёкага радыёлакацыйнага назірання Saab GlobalEye, стварэнне ў Германіі вытворчай лініі ракет ATACMS сумесна з Lockheed Martin і Rheinmetall, развіццё цэнтра абслугоўвання сістэм Patriot PAC-3, набыццё разведвальных беспілотнікаў MQ-4C Triton, а таксама пашырэнне парку транспартных самалётаў A400M і паветраных запраўшчыкаў A330 MRTT.
Эксперты адзначаюць, што альянс паступова пераходзіць ад абмеркавання бюджэтных абавязацельстваў да нарошчвання рэальных вытворчых магутнасцяў і паскарэння выпуску ўзбраенняў.
На думку аналітыкаў, менавіта пераразмеркаванне адказнасці паміж ЗША і Еўропай можа стаць галоўнай спадчынай саміту ў Анкары. Калі новая стратэгія будзе рэалізавана ў поўным аб’ёме, усходні фланг канчаткова ператворыцца ў цэнтральны накірунак абарончага планавання НАТА, а еўрапейскія дзяржавы стануць ключавой сілай у забеспячэнні бяспекі кантынента.