Расійскі мільярдэр апісаў сцэнар распаду Расіі
- 9.07.2026, 18:10
Расія можа пагрузіцца ў барацьбу розных сіл за рэсурсы.
Мільярдэр Андрэй Мельнічэнка, які займае восьмае месца сярод найбагацейшых расіян у спісе Forbes са станам у $20 млрд, лічыць, што супрацьстаянне Расіі і Захаду не можа доўжыцца бясконца, і апісаў пяць сцэнароў будучыні Расіі: распад дзяржавы, ператварэнне краіны ў асаджаную крэпасць, вяртанне на перыферыю заходняй сістэмы, залежнасць ад Кітая і стварэнне суверэннай Расіі. Пра гэта ён напісаў у калонцы для The Economist.
Адзін з самых небяспечных, паводле Мельнічэнкі, — сцэнар унутранага канфлікту і распаду краіны. На яго думку, Расія можа пагрузіцца ў барацьбу розных сіл за рэсурсы, уплыў і кантроль над тэрыторыямі ядзернай дзяржавы. «Разваленая Расія можа быць прывабным вобразам у палітычных прамовах, але з пункта гледжання кіравання рызыкамі гэта значна менш прывабна», — піша мільярдэр.
Яшчэ адзін жорсткі сцэнар — ператварэнне Расіі ў асаджаную дзяржаву — закрытую мілітарызаваную краіну па ўзоры Паўночнай Карэі. Паводле яго, у гэтым сцэнары ў краіне ўсталююцца ізаляцыя, рэпрэсіі, абмежаванне магчымасцяў для развіцця і пастаянная мабілізацыя. «Расія, што завязла ў менталітэце вечнай крэпасці, ператворыць вонкавую канфрантацыю ў пастаянны інструмент унутранай палітыкі», — піша прадпрымальнік. Мельнічэнка таксама лічыць, што верагоднасць таго, што вайна ва Украіне можа перакінуцца на іншыя краіны, расце. Таксама ў калонцы ён папярэджвае пра рызыкі далейшай эскалацыі канфлікту, уключна з ужываннем ядзернай зброі.
Ён лічыць магчымым вяртанне Расіі ў заходні свет. У выпадку рэалізацыі гэтага сцэнара краіна выйдзе з ізаляцыі і зноў інтэгруецца ў заходнюю эканамічную сістэму, але застанецца на перыферыі. У такім выпадку Расія можа апынуцца пад уплывам знешніх цэнтраў сілы і сутыкнуцца з адчуваннем страты самастойнасці, што ў будучыні можа нарадзіць новы рэваншызм.
Чацвёрты сцэнар звязаны з пераходам Расіі ў арбіту ўплыву Кітая. У гэтым выпадку Масква становіцца пастаўшчыком прыродных рэсурсаў, рынкам для кітайскіх тавараў і стратэгічным буферам паміж Кітаем і Захадам. Мельнічэнка лічыць, што такая мадэль не адказвае інтарэсам ні Расіі, ні Кітая. Расія страціць самастойнасць, а Пекін сутыкнецца з дадатковымі выдаткамі з-за праблем залежнага партнёра і ростам незадаволенасці расіян. На думку прадпрымальніка, розніца паміж інтэграцыяй Расіі на перыферыю Захаду і яе залежнасцю ад Кітая будзе нязначнай. У абодвух выпадках Расія рызыкуе захаваць адчуванне залежнасці, што можа падсілкоўваць агрэсіўны нацыяналізм.
Апошні сцэнар — стварэнне суверэннай Расіі — пераклікаецца з тэзісамі Уладзіміра Пуціна пра неабходнасць самастойнага развіцця краіны і адмову ад знешняга ўплыву. Але Мельнічэнка робіць акцэнт на большай прадказальнасці. «Гэтая Расія не павінна быць зручнай для Захаду або Кітая, — лічыць Мельнічэнка. — Яна можа быць складаным партнёрам для Захаду, але яна не \"чорная дзірка\". Яна можа быць менш падатлівай для Кітая, чым дзяржава-спадарожнік, але яна бяспечнейшая, чым буйны і нестабільны васал».
Прадпрымальнік піша, што многія прадстаўнікі расійскага бізнесу, навукі і культуры, якія стваралі краіну пасля распаду СССР, лічылі сябе часткай глабальнага свету, аднак санкцыі прымусілі Расію пераасэнсаваць залежнасць ад знешніх сувязяў. На думку Мельнічэнкі, абмежаванні сталі стымулам для ўмацавання ўнутранай вытворчасці, тэхналагічнага і эканамічнага суверэнітэту. Ён лічыць, што тое, як Расія будзе рэалізоўваць свой суверэнітэт, можа быць вырашана толькі ўнутры самой краіны і без азірання на знешнія перавагі. Паводле яго слоў, спробы кіраваць гэтым працэсам звонку асуджаныя на правал і з'яўляюцца контрпрадуктыўнымі, паколькі яны разбураюць суверэнітэт, а без яго ўстойлівы мір немагчымы. «З гэтым трэба змірыцца — не з сімпатыі да Расіі, а з разумення таго, што альтэрнатывы гэтаму няма», — рэзюмуе мільярдэр.